Καθημερινή ζωή

Τα αντικείμενα που εκτίθενται στο μουσείο Ettore Guatelli αποτελούν μαρτυρία τόσο στην καθημερινή όσο και στη δημιουργικότητα, τη βιοτεχνία και την εφευρετικότητα στην επίλυση πρακτικών προβλημάτων με την επανεμφάνιση αντικειμένων για την εκτέλεση διαφόρων ειδικών λειτουργιών. Στην περίπτωση αυτή, το άτομο που συναντήθηκε με αυτό το γερμανικό στρατιωτικό κράνος στο τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου αποφάσισε να συγκολληθεί σε αυτό μια ξύλινη λαβή, καθιστώντας ευκολότερη την επιβίβαση. Με τον τρόπο αυτό, θα μπορούσε να γεμιστεί με υπαίθριο όχημα και να τοποθετηθεί μαζί με ένα «κρεβάτι» κάτω από τις κουβέρτες για να τα κρατήσει ζεστά καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας, ιδίως τον χειμώνα.

Ο Ettore Guatelli έσωσε από τη συνοικία όχι μόνο αυτό το κράνος, αλλά και ορισμένα άλλα που χρονολογούνται από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αφού μετατράπηκαν σε άλλα καθημερινά πρακτικά αντικείμενα, εμφανίζονται πλέον στην «Κουζίνα» του μουσείου. Από κοινού, παρέχουν μια εικόνα μιας ευρωπαϊκής μεταπολεμικής αγροτικής κοινωνίας που βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στη δημιουργικότητα και τη χειρωνακτική δεξιότητα, δεδομένου ότι η στιγμή αυτή πρέπει να είναι η μητέρα της εξαιρετικά ευφλεκτής εφεύρεσης. Στην περίπτωση αυτή, τα κράνη εξετάζουν επίσης τη συναισθηματική πτυχή, τα πιθανά συναισθήματα των κατεχόμενων πληθυσμών έναντι των ενοίκων τους και την επιθυμία για ένα νέο ξεκίνημα μετά την απελευθέρωσή τους.

Τη δεκαετία του 1950, ο Ettore Guatelli άρχισε όλο και πιο τακτικές επισκέψεις στις αποθήκες συλλογής αποβλήτων στα Apennines, θέτοντας σταδιακά τα θεμέλια για το μελλοντικό του μουσείο. Από τα μέσα της δεκαετίας του’ 1970 και μετά, η συλλογή αντικειμένων αυξήθηκε σημαντικά, με αποτέλεσμα να ενταχθεί ακούσια σε μια τάση που ξεκίνησε κατά τη δεκαετία του’ 70 και της δεκαετίας του’ 80 στην Ιταλία για την αναζωογόνηση και την προώθηση του λαϊκού πολιτισμού. Ως εκ τούτου, το μουσείο του έγινε ένα μοναδικό και ασύμφορο μουσείο αφιερωμένο στη δημογραφική, εθνολογική και ανθρωπολογική κληρονομιά της Ιταλίας του εικοστού αιώνα.

Τα στοιχεία αυθόρμητου σχεδιασμού αποτελούν μια εντυπωσιακή υπενθύμιση της φιλοσοφίας «make do and mend», η οποία παρείχε ένα, αν και λιγότερο συστηματικό, μοντέλο σύγχρονων μεθόδων ανακύκλωσης. Η ανάγκη να χρησιμοποιηθούν όσα ήταν διαθέσιμα αποδείχτηκε πηγή έμπνευσης για την επανσυναρμολόγηση και την επαναχρησιμοποίηση αντικειμένων, και όχι απλώς για την απόρριψή τους. Ως εκ τούτου, απροσδόκητες βλάβες, θραύσεις ή απλή φθορά δεν σημαίνουν κατ’ ανάγκη ότι η ζωή έπρεπε να τεθεί τέρμα.

Διάσταση

22 (η) 45 (ιβ) 22 (ιστ)

Αριθμός απογραφής

107

Δικαιώματα δημιουργού

@Fondazione Museo Ettore Guatelli

Υλικό

Σίδηρος, ξύλο

Κατάσταση

Ντιλάμετ

Πίστωση εικόνας

Mauro Davoli

Ο ιερέας Edouard Froidure (1899-1971) ίδρυσε τον Les Petits Riens, τους κατασκευαστές αυτών των σημείων, το 1937. Αντί να έρχονται σε επαφή με τους φτωχούς, φιλανθρωπικές οργανώσεις όπως η προώθηση της ανεξάρτητης αυτοβοήθειας του. Έτσι, οι άστεγοι ή οι άνεργοι άνδρες ήταν σε θέση να συλλέγουν και να πωλούν μεταχειρισμένα αντικείμενα για να κερδίσουν χρήματα. Τα άτομα αυτά ζούσαν επίσης μαζί σε στέγαση που παρείχε η φιλανθρωπική οργάνωση. Ο λογότυπος του Les Petits Riens απεικονίζει έναν από αυτούς τους άνδρες που φέρουν τραγούδια (το οποίο κατά προσέγγιση μεταφράζεται ως «μικρά πράγματα»).

Φιλανθρωπικές οργανώσεις αυτού του είδους είχαν αντίκτυπο πέρα από τις μειονεκτούσες ομάδες που ιδρύθηκαν για να βοηθήσουν. Εκείνη την εποχή, επηρέασαν επίσης τα πρότυπα κατανάλωσης και επαναχρησιμοποίησης ευρύτερα. Αντί να επισκευάζουν ή να αναπροσαρμόζουν παλαιά αντικείμενα, οι άνθρωποι θα μπορούσαν να τα απομακρύνουν με καλή συνείδηση, στα οποία απευθύνθηκαν εσκεμμένα συνθήματα όπως ο Les Petits Riens («δώστε βοήθεια»).

Τον 19ο αιώνα γεννήθηκαν οι πρώτες φιλανθρωπικές οργανώσεις που ασχολούνται με την αναπροσαρμογή της χρήσης και την πώληση μεταχειρισμένων αντικειμένων. Αυτό ξεκίνησε με τον Στρατό Σωτηρίας, ο οποίος ιδρύθηκε στο Λονδίνο το 1865, και ακολούθησαν σύντομα και άλλες οργανώσεις. Στις Βρυξέλλες, ο Les Petits Riens ήταν εμβληματικός του νέου είδους φιλανθρωπικών ιδρυμάτων που οι οργανώσεις αυτές ενσωματώνουν.

Σήμερα, ο Les Petits Riens διαθέτει 27 καταστήματα στο Βέλγιο. Σε ολόκληρη την ΕΕ επεκτείνονται νέοι παράγοντες με γνώμονα το κέρδος, όπως οι διαδικτυακές πλατφόρμες μεταχειρισμένων. Η χρήση μεταχειρισμένων ενδυμάτων γίνεται όλο και πιο πλούσια σε όλες τις κοινωνικές τάξεις. Όπως παρατήρησε η Celine, η οποία εργάζεται για τον Les Petits Riens, οι φιλανθρωπικές οργανώσεις πλήττονται και επωφελούνται από αυτή την τάση. Αφενός, χάνουν τον ανταγωνισμό των κερδοσκοπικών εταιρειών. «Τα τελευταία χρόνια, πολλοί άνθρωποι, προτού δωρίσουν, θα προσπαθήσουν πρώτα να μεταπωλήσουν. Ως εκ τούτου, αυτό που απομένει να δοθεί είναι τόσο συχνά χαμηλής ποιότητας: (είναι) τι δεν κατάφερε να πωλήσει! "Από την άλλη πλευρά, οι φιλανθρωπικές οργανώσεις κερδίζουν νέους πελάτες.

Το αντικείμενο αυτό προέρχεται από μια τοπική συμμετοχική διαδικασία που διεξήχθη κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας για το Throwaway, στο πλαίσιο της οποίας τοπικοί εμπειρογνώμονες σε θέματα αποβλήτων συνέβαλαν στη δημιουργία του περιεχομένου της έκθεσης. Αυτές οι κοινότητες εμπειρογνωμόνων συνέβαλαν στην έκθεση μέσω των μαρτυριών τους και μέσω του δανεισμού αντικειμένων (όπως αυτό) που πρόκειται να εκτεθούν. Ο Les Petits Riens ήταν ένας από τους εμπλεκόμενους εταίρους και έφερε το Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας σε επαφή με την Celine και άλλα άτομα.

Φιλανθρωπικές οργανώσεις όπως οι Les Petits Riens εξακολουθούν να έχουν αντίκτυπο πέραν των μειονεκτουσών ομάδων στις οποίες βοηθούν άμεσα. Εξακολουθούν να επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τα πρότυπα κατανάλωσης, επαναχρησιμοποίησης και αποβλήτων. Η χρήση μεταχειρισμένων ενδυμάτων γίνεται όλο και πιο πλούσια σε όλες τις κοινωνικές τάξεις, σύμφωνα με τις ανησυχίες για περιβαλλοντικά και κοινωνικά υπεύθυνες αγορές. Η Celine, η οποία εργάζεται για τον Les Petits Riens, παρατήρησε ότι φιλανθρωπικές οργανώσεις κερδίζουν νέους πελάτες «οι οποίοι πραγματικά έρχονται με πεποίθηση, να καταναλώνουν διαφορετικά», για τους οποίους «η αγορά μεταχειρισμένων προϊόντων είναι σχεδόν ακτιβίστρια».

Επιπλέον, με τη διατήρηση και την αύξηση του δικτύου θαλάμων που προορίζονται για τη συλλογή ενδυμάτων, ο Les Petits Riens καθιστά εύκολη και προσβάσιμη τη δωρεά όσων δεν χρειάζονται πλέον. Ο οργανισμός μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να αποφύγουν πρόωρα την απόρριψη αντικειμένων στον κάδο απορριμμάτων, διότι η δωρεά μπορεί να είναι εξίσου εύκολη με την απόρριψή τους.

Υλικό

Ξύλο

Διάσταση

145,00 X 70,00 x 7,00 cm (H x W x D)

Αριθμός απογραφής

2021.0050.72 και 2021.0050.262

Δικαιώματα δημιουργού

Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας, Βρυξέλλες, Βέλγιο

Κατάσταση

Σε έκθεση στην προσωρινή έκθεση Throwaway. Η ιστορία μιας σύγχρονης κρίσης.

Πίστωση εικόνας

Φωτογραφία 2022 από Regular Studio, © ΕΕ, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Στις αρχές του 19ου αιώνα κατασκευάστηκε η πλάκα αυτή, με το χαρακτηριστικό κίτρινο σταυρό της στο Haban-Slovak decor, η οποία έχει επισκευαστεί με μεταλλουργία του επιδερμίδας. Δεν είναι σαφές πότε πραγματοποιήθηκε η επισκευή. Οι Σλοβάκοι πλανόδιοι, με την ονομασία «Rastelbinder» (από τη σκουριά των συρμάτινων ειδών), αποτελούσαν μέρος του οπτικού και ακουστικού τοπίου και της ζωής των διαδρόμων και των αυλών της μοναρχίας του Δούναβη έως τον 20ο αιώνα. Οι πιο γνωστές από τις σλοβακικές ομάδες πλανόδιων πλίνθων που περιστρέφονται σε όλη την Ευρώπη, διασκεδάζουν κεραμική γη και πωλούν οικιακά σκεύη, όπως κόσκινα, κουτάλες, καλάθια και κουζίνες. Οι χαρακτηριστικές σλοβακικές κοστολογίες τους και το πολύχρωμο φάσμα των εμπορευμάτων που μεταφέρουν, τα καθιστούν εμφανή, ιδίως στη Βιέννη.

Στο αυστριακό τμήμα της Monarchy του Δούναβη, το πλανόδιο εμπόριο ρυθμίστηκε αυστηρά στα μέσα του 19ου αιώνα. Ωστόσο, οι πληθυσμοί των οικονομικά ασθενέστερων περιοχών, όπου η γεωργία δεν παρείχε επαρκή μέσα βιοπορισμού, έλαβαν άδεια — υπό αυστηρούς όρους — για την πραγματοποίηση του απαραίτητου εισοδήματος ασκώντας το εν λόγω εμπόριο. Ορισμένες περιφέρειες άρχισαν να ειδικεύονται σε ορισμένα αγαθά και/ή υπηρεσίες, όπως συνέβη με τους πλανόδιους από τη δυτική Σλοβακία (τότε Άνω Ουγγαρία). Οι άνδρες από τις περιοχές αυτές μετακινήθηκαν αρχικά ως πλανόδιοι κάτοικοι σε γειτονικές περιοχές της Βοημίας ή της νότιας Ουγγαρίας. Αργότερα, βρέθηκαν σε όλες τις περιοχές της μοναρχίας του Δούναβη. Το ταλέντο τους για τις γλώσσες τους οδήγησε από την Ιταλία στη Ρωσία και την Κωνσταντινούπολη και, τέλος, στις χιλιάδες τους προς τις ΗΠΑ.

Το πιάτο πήρε στο Volkskundemuseum το 1897 ως δώρο (Pf. Maluchinsky). Παρουσίαζε ενδιαφέρον για το μουσείο από δύο απόψεις: πρώτον, ως αξιοσημείωτο παράδειγμα κάποιου είδους θρησκευτικής πίστης με τον Haban decor· και δεύτερον, λόγω της επισκευής του περιτυλίγματος. Το εμπόριο και η βιοτεχνία των πλανόδιων ήταν ήδη σε παρακμή όταν ήρθε στο μουσείο. Η διαθεσιμότητα νέων, φθηνότερων και ανθεκτικότερων υλικών και προϊόντων είχε μειώσει σημαντικά τη ζήτηση για τις δραστηριότητές τους. Από την άλλη πλευρά, η φήμη των τυροκόμων ως «Viennese type», καθώς και η στερεότυπη αναπαράστασή τους στο γένος και η λαϊκή ζωγραφική, είχαν αυξηθεί απότομα. Περίπου το 1897, για παράδειγμα, το «Rastelbinder» ήταν ένα δημοφιλές στοίχημα σε κόμματα φανταστικών ενδυμάτων, και το 1902 μνημόνευσαν περαιτέρω στην οπερέττα «Der Rastelbinder», από τον Franz Lehár.

Η πλάκα με μεταλλουργία του κονσερβοποιού έχει ενδιαφέρουσα σχέση με τα απορρίμματα με διάφορους τρόπους. Ένα είναι ότι καταδεικνύει την ιστορική κουλτούρα της επισκευής. Τα πράγματα στα οποία αναφέρονταν οι τυροκόμοι, δηλαδή τα είδη οικιακής χρήσης από κεραμικά ή μέταλλα, ήταν ακριβά όταν κατασκευάστηκαν για πρώτη φορά, και για πολλούς ήταν πολύτιμα αγαθά που μεταβιβάστηκαν από γενιά σε γενιά. Από την άλλη πλευρά, το πιάτο μας θυμίζει τους ανθρώπους που εργάστηκαν με σπασμένα πράγματα. Αν και οι πλανόδιοι είχαν ζήτηση για τη βιοτεχνία τους, η θέση τους στην κοινωνία ήταν χαμηλή. Η ζωή και οι μέθοδοι εργασίας τους χαρακτηρίστηκαν από μετανάστευση μακριά από τις οικογένειές τους, παιδική εργασία, κακές συνθήκες διαβίωσης και εθνοτικές διακρίσεις. Ο μόνιμος πληθυσμός της Βιέννης είχε την τάση να τους αντιλαμβάνεται ως εκπληκτικούς ή ακόμη και ως υπέρογκους.

Υλικό

Διακόσμηση πιστότητας/βούρτσας

Αριθμός απογραφής

ÖMV/6.215

Διάσταση

7x32,2 cm

Δικαιώματα δημιουργού

Volkskundemuseum Wien

Κατάσταση

Σε αποθεματοποίηση

Πίστωση εικόνας

© Volkskundemuseum Wien

Συνολικά 61 τεμάχια χάλκινων όπλων και εξοπλισμού βάρους άνω των 3 kg εναποτέθηκαν στο Wöllersdorf της Αυστρίας. Ο ιστός αποτελείται από χάλκινα θραύσματα και θραύσματα αντικειμένων που είναι χαρακτηριστικά του πρώιμου τμήματος της εποχής Late Bronze Age (1000-800 BCE). Περιέχουν μεγάλη ποικιλία θραυσμένων αντικειμένων, συμπεριλαμβανομένων όπλων, αξόνων, εργαλείων, κοσμημάτων, μεταλλικών τεμαχίων και συρμάτων. Τα περισσότερα αντικείμενα είχαν υποστεί ζημιές και πολλά από αυτά ήταν εσκεμμένα κατακερματισμένα.

Στην εποχή του «Late Bronze Age» (περίπου 1000 π.Χ.), τα εναποτιθέμενα μεταλλικά αντικείμενα αποτελούσαν χαρακτηριστικό φαινόμενο. Σε αυτά περιλαμβάνονταν όπλα, εργαλεία, σκάφη, κοσμήματα, μέρη βαγονιών ή ακόμη και εξοπλισμός τελετών, συμπεριλαμβανομένων τόσο ακέραιων και όμορφων τεμαχίων και θραυσμάτων όσο και ακατέργαστων μετάλλων. Έχουν εντοπιστεί σε εντυπωσιακά τοπία, σε οικισμούς, σε υδατικά συστήματα ή σε απομακρυσμένες περιοχές. Πολλοί ερευνητές έχουν ερμηνεύσει τους χώρους αποθήκευσης πλανόδιων μπρούτζισμι ή εμπόρων λόγω της υλικής τους αξίας ή ως κρυφά μέρη σε καιρούς πολέμου. Ωστόσο, οι σανίδες που περιέχουν θραυσμένα αντικείμενα μπορεί επίσης να αποτελούν υπολείμματα μιας εκτεταμένης οικονομίας ανακύκλωσης, γεγονός που καταδεικνύει την προσεκτική και αποτελεσματική χρήση των πόρων.

Τα τεχνουργήματα βρέθηκαν στο μικρό χωριό Wöllersdorf της Αυστρίας στις αρχές του 20ου αιώνα. Στη συνέχεια αγοράστηκαν από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Βιέννης το 1902. Δυστυχώς, τα έγγραφα σχετικά με το πρόσωπο που βρήκε τον οίκο Wöllersdorf έχουν χαθεί.

Η υπόσταση των κατακερματισμένων μπρούτζινων αντικειμένων αποδεικνύει ότι υποτίθεται ότι τα εν λόγω αντικείμενα έπρεπε να ξεφύγουν από το υλικό, ώστε να βγουν νέα πράγματα από το υλικό. Πριν από 3 000 χρόνια, πολύ πριν από τη βιομηχανική επανάσταση, η συλλογή πρώτων υλών και η παραγωγή αντικειμένων ήταν χρονοβόρες διαδικασίες και η ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση αυτών των υλικών αποτελεί κοινή πρακτική για το μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας. Αυτό ισχύει ιδίως, αλλά σε καμία περίπτωση αποκλειστικά, για περιόδους κατά τις οποίες οι πόροι ήταν περιορισμένοι (π.χ. καιρός πολέμου και μεταπολεμικός πόλεμος).

Υλικό

Μπρούντζος

Αριθμός απογραφής

NHM_PA_37392-37411

Διάσταση

Τα μεγέθη των ειδών κυμαίνονται από 3.5 έως 14,5 cm μεγάλο

Δικαιώματα δημιουργού

Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Βιέννη

Κατάσταση

Σε οθόνη

Πίστωση εικόνας

Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Βιέννη, φωτογραφίες: Alice Schumacher

Το αντικείμενο είναι ένα θραύσμα ενός κίτρινου ταπετσαριού με ένα κουμπί και τα υπολείμματα δύο ταινιών ταπετσαρίας από ελιές, οι οποίες είναι συγκολλημένες μεταξύ τους. Διάφορα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα βρέθηκαν στις στρώσεις της εποχής σιδήρου του αλατούχου ορυχείου Hallstatt (περίπου 800-600 BCE). Ορισμένα από τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα είχαν σκοπίμως σχιστεί σε λωρίδες και επαναχρησιμοποιούνταν ως υλικό αυτοσχέδιας σύνδεσης.

Η κατασκευή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων με όλα τα διαφορετικά στάδια της ροής εργασίας (εκτροφή προβάτων, ψηλάφηση, νηματοποίηση, ύφανση) ήταν μια χρονοβόρα εργασία πριν από χιλιάδες χρόνια, χωρίς τη χρήση σύγχρονων εργαλείων. Ο προσεκτικός και υπεύθυνος χειρισμός και χρήση των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων ήταν σημαντικός. Δεν είμαστε σίγουροι ποιος ήταν υπεύθυνος για την κατασκευή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, αν και τα κλωστοϋφαντουργικά εργαλεία, όπως οι άτρακτοι και τα βαρίδια των υφασμάτων, απαντώνται συνήθως στους γυναικείους τάφους. Τα υφάσματα από το Hallstatt βρέθηκαν σε αλατούχο ορυχείο και ορισμένα παρουσιάζουν χαρακτηριστικά ίχνη σχισμών και κόκαλας. Σίγουρα δεν ήταν η προβλεπόμενη πρωταρχική χρήση της εν λόγω υφαντουργίας, η οποία μπορεί να έχει κατασκευαστεί ως μέρος ενδύματος· αλλά τελικά ανακυκλώθηκε και χρησιμοποιήθηκε για επισκευαστικές εργασίες.

Από διαφορετικά πλαίσια στην προϊστορική Κεντρική Ευρώπη, γνωρίζουμε ότι οι υφαντικές ύλες σχίστηκαν σκόπιμα σε ταινίες και επαναχρησιμοποιούνταν, π.χ. ως υλικό αυτοσχέδιας δέσμευσης, το οποίο υποδεικνύεται από χαρακτηριστικούς κόμβους. Σαφείς ενδείξεις για το γεγονός αυτό προέρχονται από δύο προϋπάρχοντα αλατούχα ορυχεία στην Αυστρία, το Hallstatt και το Dürrnberg, που χρονολογούνται σε μεγάλο βαθμό από το BCE της 1ης χιλιετίας. Συνήθως, οι κορδέλες και τα σχοινιά που κατασκευάζονται από διάφορα δέντρα και αγρωστώδη χρησιμοποιούνται κυρίως ως συνδετικά υλικά στα αλατωρυχεία. Αν αυτά δεν ήταν διαθέσιμα, χρησιμοποιούνταν υφασμάτινες ταινίες, δερμάτινες ταινίες ή ακόμη και νεαροί ελαστικοί κλαδιά.

Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Βιέννης διεξάγει έρευνα σε συνεργασία με την πόλη Hallstatt εδώ και περισσότερα από 100 χρόνια. Το μουσείο διαθέτει επιτόπιο γραφείο στην πόλη, από το οποίο οι επιστήμονες συνεχίζουν να εκτελούν το έργο τους. Κάθε χρόνο, από τη δεκαετία του 1960, πραγματοποιούνται τακτικές επιστημονικές αρχαιολογικές ανασκαφές στο αλατούχο ορυχείο Hallstatt. Τα τεχνουργήματα που εξορύχθηκαν εκεί εισέρχονται αμέσως στη συλλογή του μουσείου.

Η παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων ήταν μια χρονοβόρα διαδικασία πριν από τη βιομηχανική επανάσταση και η ανακύκλωση κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων αποτελεί κοινή πρακτική για το μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας. Αυτό ισχύει ιδίως, αλλά σε καμία περίπτωση αποκλειστικά, για περιόδους κατά τις οποίες οι πόροι ήταν περιορισμένοι (π.χ. καιρός πολέμου και μεταπολεμικός πόλεμος). Τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα τροποποιούνται τακτικά ή προσαρμόζονται για νέες χρήσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας. Διάφορα παραδείγματα που κυμαίνονται από την εποχή του χάλκου έως την πρώιμη σύγχρονη περίοδο καταδεικνύουν τους διαφορετικούς σκοπούς για τους οποίους έχουν χρησιμοποιηθεί ανακυκλωμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, μεταξύ άλλων ως υλικό συσσωμάτωσης για πλοία, ως γέμιση για κοιλότητες μεσαιωνικών κάστρων και ως σφράγιση για τη διαχείριση των υδάτων σε ορυχεία χαλκού. Τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί ως καλύμματα και για σκοπούς υγιεινής και έχουν χρησιμεύσει ως διάφορα είδη αυτοσχέδιου υλικού. Η ανακύκλωση ενδυμάτων συνεπάγεται την επανακατεργασία των ενδυμάτων με διάφορους τρόπους.

Υλικό

Μαλλί προβατοειδών

Διάσταση

Κίτρινο ύφασμα: 11.5x4,5 cm· πράσινα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα: 29x10 cm (και τα δύο τεμάχια μαζί)

Αριθμός απογραφής

NHM_PA_77.334 (HallTex 78) και NHM_PA_89.724 (HallTex 121)

Δικαιώματα δημιουργού

Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Βιέννη

Κατάσταση

Σε αποθεματοποίηση

Στις σύγχρονες σκανδιναβικές χώρες, τα γάντια είναι σημαντικά καθημερινά εθνογραφικά αντικείμενα στα σπίτια μας, όπου τα όμορφα παραδοσιακά επινοημένα γάντια χρησιμοποιούνται το ένα δίπλα στο άλλο με σύγχρονα εξαρτήματα σχεδιαστών. Όλοι γνωρίζουμε ότι ο κύριος σκοπός των γαντιών για τους Εσθονούς είναι η προστασία τους από το κρύο. Τα γάντια από μαλλί παρασκευάζονταν στην Εσθονία ήδη από την εποχή του χάλκινου χάλκου. Η απόδειξη της χρήσης βελονών πλέξης στην Εσθονία προέρχεται από ένα κομμάτι γαντιών του 14ου αιώνα. Οι πρώτοι τύποι γαντιών ήταν οι βελόνες που αφήνουν γυμνές τις άκρες των δακτύλων (με ειδική βελόνα). Εδώ και αιώνες, η χρήση γαντιών είχε τα δικά της έθιμα και παραδόσεις και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη γευσιγνωσία. Στην καθημερινή ζωή τα γάντια διαδραμάτισαν επίσης ρόλο στη λαϊκή ιατρική· τα ζεστά γάντια που δίνονταν σε νεαρούς άνδρες όταν εστάλησαν σε πόλεμο μπορεί να ήταν σωσίβιοι κατά το χειμερινό ψύχος· μπορεί να ήταν πολύτιμα αντικείμενα από το σπίτι για όσους προσπαθούν να ξεφύγουν από τον πόλεμο στη θάλασσα τον 20ο αιώνα.

«Βρήκα αυτό το εθνογραφικό γάντι που ήταν πλεκτό στο όμορφο νησί Muhu που βρίσκεται στην ανατολική ακτή της Βαλτικής Θάλασσας στο κατάστημα μεταχειρισμένων ειδών της οδού Veski στο Tartu. Ρωτήθηκα από πού προέρχονταν τα προϊόντα τους και είπαν τη Γερμανία. Αγόρασα το γάντι για 5 εσθονικές κορόνες και το δώσω στο μουσείο. Διερωτήθηκα πώς κατέληξε αυτό το γάντι στη Γερμανία. Στην πραγματικότητα, η Γερμανία διέθετε μεγάλους καταυλισμούς προσφύγων για Εσθονούς — έτυχε ένας Εσθονός που κατέληξε στον καταυλισμό επανεγκατάστασης στη Γερμανία να πάρει μαζί τους τα θερμά γάντια του; Ή ήταν κάποιος στρατιώτης που βρισκόταν σε μάχη στο Muhu και τους υποδέχθηκε ως ζεστές χεριών; Σε κάθε περίπτωση, είχα κάθε είδους σκέψεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο το γάντι αυτό κατέληγε σε σπατάλη και ταξίδεψα πίσω στην Εσθονία ως ανθρωπιστική βοήθεια. Έθεσα αυτό το όμορφο εθνογραφικό γάντι το 2009 στο πλαίσιο της έκθεσης του Εθνικού Μουσείου για τον εορτασμό της 100ής επετείου του, ως παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο τα αντικείμενα καταλήγουν στο μουσείο.»

Reet Piiri, εθνολόγος/Εσθονικός Εθνικός Museum/2022

Εσθονία, Γερμανία, στρατόπεδα επανεγκατάστασης μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, νέο δίκτυο λιανικής της δεκαετίας του 1990 και ΕΕ

Η συλλογή παραδοσιακών εσθονικών γαντιών που ανήκουν στο Εθνικό Μουσείο της Εσθονίας είναι εξαιρετικά άφθονη — 4 116 συνολικά — και περιλαμβάνει γάντια με όμορφα εσθονικά μοτίβα και ενδιαφέρουσες ιστορίες που έχουν φτάσει στη συλλογή από την εσθονική διασπορά. Τα παραδοσιακά προστατευμένα γάντια είναι ένα καλό εκθεσιακό υλικό: οι τεχνικές (πλέξιμο με βελόνες), οι εθνογραφικές ιδιαιτερότητες των εσθονικών ενοριών, η χρωματική διδασκαλία (χρήση μαλλιού), το μοτίβο ως σημασιολογικό σύστημα, παρέχουν πολλές ενδείξεις σχετικά με τη σημασία των λαϊκών κοστολογιών και σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο φοράθηκαν αυτές οι τεχνικές που μπορεί να χρησιμοποιήσει το μουσείο στα εκπαιδευτικά του προγράμματα.

Σύστημα ανθρωπιστικής βοήθειας στην Ευρώπη: τεράστιες ποσότητες ενδυμάτων μεταφέρθηκαν στις χώρες της Βαλτικής που είχαν πρόσφατα ανακτήσει την ανεξαρτησία τους, στην Εσθονία. Στη Γερμανία, θα μπορούσαν να έχουν αφεθεί σε κάδους απορριμμάτων ή σε κουτιά συλλογής. Ίσως να μεταφέρθηκαν από το σπίτι ενός Ευρωπαίου που μετακόμιζε ή ανακαίνιζε το σπίτι του στο σπίτι ενός Εσθονού και όχι σε χώρο υγειονομικής ταφής.

Υλικό

Μαλλί προβατοειδών

Διάσταση

Πλάτος: 12.0 εκ.· Μήκος: 25.0 εκ.

Δικαιώματα δημιουργού

Εθνικό Μουσείο Εσθονίας

Κατάσταση

Αποθήκευση/συλλογές κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων

Πίστωση εικόνας

Εθνικό Μουσείο Εσθονίας

Το Μουσείο Ettore Guatelli φιλοξενεί μια μπότες μόλις φοιτήσει ένας νέος γεωργός — μια μπίζα με ένα συνονθύλευμα ιστοριών. Η μπότες αφηγείται τις ιστορίες των αναρίθμητων χρόνων που φοριέστηκαν, διορθώθηκαν και υποσχέθηκαν να συνοδεύσουν τον γεωργό κατά την εργασία του στους αγρούς, τη στιγμή που ανακαλύφθηκε σε μια σοφία από έναν συλλέκτη που το έφερε στο Μουσείο Ettore Guatelli, καθώς και τη στιγμή που συναντήθηκε με δύο φωτογράφους από τη Ρώμη, οι οποίοι τη σχεδίασαν για μια αφίσα που θα θεωρούσε ότι ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο ως το παιδί αφίσας για την πρωτοβουλία του Guatelli να δημιουργήσει ένα μουσείο για να φιλοξενήσει τις μαρτυρίες του που είναι μάρτυρες του χειροτεχνείου σε αγροτικές κοινότητες που δεν θα άφηνε να χαθεί.

Το Μουσείο Ettore Guatelli ανοίγει πολλούς πιθανούς τρόπους σκέψης που πρέπει να διερευνηθούν. Η πρώτη θα μπορούσε να είναι να κοιτάξουμε πέρα από την τοπική, πέρα από την ύπαιθρο της Emiliana, τη ζωή και την εργασία των αγροτικών κοινοτήτων σε ολόκληρη την Ευρώπη και σε ολόκληρο τον κόσμο. Κατά τη διάρκεια της ιστορίας, ποιος γνωρίζει πόσες μπότες θα επισκευαστούν και θα εξυγιανθούν ώστε να μπορέσουν να αξιοποιήσουν τις δυνατότητές τους και το πέλμα τους να γνωρίζει ποιοι δρόμοι. Και σήμερα, η «μπότες» μπορεί επίσης να συμβολίζει το βήμα που κάνει για να ξεπεράσει τα σύνορα, να οραματισθεί μια κοινή πορεία και να αξιοποιήσει την αξία της ελευθερίας.

Τη δεκαετία του 1950, ο Ettore Guatelli άρχισε όλο και πιο τακτικές επισκέψεις στις αποθήκες συλλογής αποβλήτων στα Apennines, θέτοντας σταδιακά τα θεμέλια για το μελλοντικό του μουσείο. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1970, η συλλογή του επεκτάθηκε σημαντικά και εντάχθηκε ακούσια στην αυξανόμενη τάση της δεκαετίας του’ 70 και της δεκαετίας του’ 80 για την αναζωογόνηση και την προώθηση του λαϊκού πολιτισμού. Ως εκ τούτου, η ίδρυσή του έγινε ένα μοναδικό και ανεκτίμητο μουσείο δημογραφικής, εθνολογικής και ανθρωπολογικής κληρονομιάς της Ιταλίας του 20ου αιώνα.

Το 1994 ο Ettore Guatelli δημοσίευσε στο πέμπτο τεύχος του περιοδικού «Ossimori» ένα δοκίμιο με τίτλο «Απόβλητα στο μουσείο». Σε αυτό, εξέτασε ένα εξαιρετικά επίκαιρο ζήτημα, το οποίο τώρα μετατρέπεται γρήγορα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, τονίζοντας την ανάγκη προβληματισμού σχετικά με τη φύση των αποβλήτων και των απορριφθέντων αντικειμένων και, περισσότερο, σχετικά με την ανάκτηση και την ανακύκλωσή τους. Εδώ και ακόμη περισσότερο στη διάθεση των αποβλήτων βρίσκεται το ιστορικό κλειδί για μια γνήσια «δημοκρατία».

Υλικό

Μπότες που έχουν επισκευαστεί και διαλυθεί αμέτρητους χρόνους με τη χρήση σύρματος και καρφιών

Υλικό

24 X 11x 14

Δικαιώματα δημιουργού

@Fondazione Museo Ettore Guatelli

Κατάσταση

Σε οθόνη

Πίστωση εικόνας

Mauro Davoli

Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια πότε έφτασε στην Πολωνία η μόδα για την κατασκευή μπάρμπεκιου. Πράγματι, η θερμική επεξεργασία του κρέατος είναι τόσο παλαιά όσο και τα ίχνη της πρώτης κατασκήνωσης. Για τον ανθρωπολόγο, το γκριλ DIY είναι μια ιστορία με λίγα τουλάχιστον διαφορετικά νήματα. Ο πρώτος είναι ένας δημοφιλής τρόπος για να περνάει ο ελεύθερος χρόνος, για τον οποίο το πλέγμα και η χαρακτηριστική οσμή της καύσης ξυλάνθρακα έχουν καταστεί σύμβολο: Mates, μπίρα και μουσική. Ο τόπος διεξαγωγής δεν έχει σημασία — θα μπορούσε ακόμη και να είναι το μπαλκόνι ενός συγκροτήματος διαμερισμάτων. Μια άλλη πτυχή είναι η διαμόρφωση των διατροφικών συνηθειών των Πολωνών. Επί του παρόντος, το barbecue είναι το πρώτο θύμα της πολιτικής μετά το κρέας των κτηνιάτρων. Η διαχείριση των αποβλήτων στην Πολωνία αποτελεί επίσης σημαντικό νήμα. Αν όχι για το πλέγμα που κατασκευάζεται από το τύμπανο, το σύνολο του πλυντηρίου θα κατέληγε να απορρίπτεται στο δάσος.

Το αντικείμενο και ο χαρακτήρας του δεν είναι κατά κανένα τρόπο μοναδικά ή ενδημικά στον πολωνικό πολιτισμό. Τόσο τα κίνητρα για την κατασκευή της όσο και ο σκοπός της βρίσκονται σε βάθος εντός του ανθρώπινου χαρακτήρα: δημιουργικότητα, πείνα και κοινή διατροφή. Μόνο το πολιτιστικό επίπεδο, δηλαδή πώς, με ποιον, πού και τι τρώμε, φαίνεται να μας ξεχωρίζει: δεν υπάρχει κάτι καλύτερο από έναν λαιμό χοίρειου κρέατος που έχει υποστεί ψήσιμο σε σάλτσα μελιού και μια ψυχρή μπίρα — οχ, μπορώ ήδη να ακούσω τις φωνές των αντιφρονούντων.

Το πλαίσιο για το σύγχρονο πλέγμα DIY είναι μια συλλογή καθημερινών αντικειμένων που πλαισιώνονται από την ιστορία του πολωνικού αγροτικού πολιτισμού, η οποία χαρακτηρίζεται από χρόνιες ελλείψεις. Αυτή η έλλειψη αξιοποιεί δημιουργικές και προσαρμοστικές δυνατότητες και, με την άνθηση της καπιταλιστικής και καταναλωτικής οικονομίας, αναδιαμόρφωσε τις δημιουργίες αυτές ενσωματώνοντάς τες στον τομέα των χόμπι και των δεξιοτήτων. Τα προϊόντα αυτά συχνά συνδέονταν με το χαμηλότερο οικονομικό καθεστώς του παρασκευαστή.

Το βασικό στοιχείο που συνδέει το αντικείμενο με την ευρύτερη έννοια του αποβλήτου εν προκειμένω είναι η επαναχρησιμοποίηση και η ανάθεση νέας λειτουργίας σε ήδη υφιστάμενα αντικείμενα. Αν το θεωρούμε προϊόν μιας κουλτούρας σπανιότητας, τότε δημιουργείται μια ολόκληρη κατηγορία εννοιών που αναφέρονται σε έναν άνθρωπο που υποβιώνει στην κατηγορία του «junk» — ένας άνθρωπος που ζει έξω από τα περιθώρια κοινωνικού ελέγχου.

Υλικό

Χάλυβας, κοπή, συγκόλληση, κοπή και βίδες

Διάσταση

Ύψος 74 cm· διάμετρος 45,5 cm

Αριθμός απογραφής

PME 58930/1-2

Δικαιώματα δημιουργού

ΠΜΕ/ΝΕΜ

Κατάσταση

Σε αποθεματοποίηση

Πίστωση εικόνας

Φωτογραφία του Edward Koprowski