Ψεύτικο για πραγματικό

Η έκθεση παρουσιάζει παραποιήσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας, περιγράφοντας τις ειδικές ιστορικές συνθήκες που εξηγούν τον τρόπο με τον οποίο δημιουργήθηκαν, τα ενδιαφέροντα και τα κίνητρα πίσω από αυτές, τον αντίκτυπό τους και τον τρόπο με τον οποίο τελικά εκτέθηκαν. Στόχος μας είναι να δείξουμε ότι οι παραποιήσεις έχουν μακρά παράδοση στην ιστορία και δεν ανήκουν μόνο στην εποχή μας. Εξετάζουμε επίσης τρόπους για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας έναντι των προσπαθειών εξαπάτησης και παραπλάνησης.

Η έκθεση Fake For Real — Γενική επισκόπηση

Σε αυτό το επεισόδιο θα αναρωτηθούμε πώς οι πρόγονοί μας αποπειράθηκαν να περιηγηθούν στον κόσμο των αδιάψευστων κατασκευών των θρησκευτικών πεποιθήσεων. Πώς ξεχώριζαν τι ήταν αληθινό και τι όχι; Εδώ και αιώνες, η σφαίρα της πολιτικής και η σφαίρα της θρησκείας αλληλοϋποστηρίζονται ως προς την αξίωσή τους για εξουσία και νομιμοποίηση. Σε κάθε εποχή παραποιείται ό,τι έχει τη μεγαλύτερη αξία και, ως εκ τούτου, οι μεγαλύτερες απομιμήσεις και παραποιήσεις στη Μεσαιωνική Ευρώπη σχετίζονταν στενά με τη θρησκεία.

Παραποιώντας την πίστη — Σειρά εικονικής περιήγησης στο Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Εμείς οι άνθρωποι έχουμε από τη φύση μας την προδιάθεση να εξερευνούμε τον κόσμο που μας περιβάλλει και να προσπαθούμε να τον κατανοήσουμε να τον ερμηνεύσουμε καλύτερα, χρησιμοποιώντας τις τεχνικές που έχουμε στη διάθεσή μας. Τώρα θα επικεντρωθούμε στις απομιμήσεις και τις πλαστογραφίες που συνδέονται με τους σταδιακά διευρυνόμενους ορίζοντες των Ευρωπαίων: από τη γεωγραφική εξερεύνηση έως τη σύγχρονη επιστήμη.

Παραποιώντας την επιστήμη — Σειρά εικονικής περιήγησης στο Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Βρισκόμαστε τώρα στο τμήμα που είναι αφιερωμένο στην συναρπαστική εποχή της οικοδόμησης του έθνους. Ο 18ος και ο 19ος αιώνας στην Ευρώπη ήταν αιώνες αναταραχής και μετασχηματισμού. Οι αυτοκρατορίες βρίσκονταν υπό κατάρρευση και από τα ερείπια τους αναδύθηκαν νέα έθνη. Σε αυτή την ενότητα της έκθεσης, θα ανακαλύψετε πατριωτικές πλαστές, θεωρίες συνωμοσίας και τα πλαστά αποδεικτικά στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν στη δίκη Dreyfus.

Πατριωτικά ψεύδη και θεωρίες συνομωσίας — Σειρά εικονικής περιήγησης στο Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Ίσως έχετε ακούσει τη φράση: το πρώτο θύμα του πολέμου είναι η αλήθεια. Παρόλο που δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε την ακριβή προέλευσή της, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε τη σοφία που περιέχει. Σε αυτό το τμήμα της έκθεσης διερευνούμε τα είδη απομίμησης και πλαστογραφίας που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια πολέμων, καθώς και την «καλή» πλευρά της πλαστογραφίας: την ηθική πλαστογραφία, τη θεμιτή παραποίηση.

Παραποιώντας για καλό σκοπό — Σειρά εικονικής περιήγησης στο Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Το επεισόδιο αυτό πραγματεύεται το εξής ερώτημα: είναι δυνατόν να διαγραφεί η ύπαρξη κάποιου από την ιστορία επειδή το επιθυμούν αυτοί που βρίσκονται στην εξουσία; Για ποιους λόγους θα μπορούσε η κρατική προπαγάνδα να εμπλακεί σε τέτοιες πρακτικές;

Παραποιώντας τη μνήμη — Σειρά εικονικής περιήγησης στο Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Σε αυτό το τελευταίο επεισόδιο εξετάζουμε πιο σύγχρονα ζητήματα, όπως την ελευθερία μας να γράφουμε και να δημοσιεύουμε ό,τι θέλουμε: πρόκειται για απόλυτο δικαίωμα ή θα πρέπει να υπόκειται σε κάποιους περιορισμούς; Ορισμένα κείμενα είναι απλώς καταστροφικά ή αξίζει πάντα να προστατεύεται η ελευθερία της έκφρασης; Θα έχετε ακούσει για τη ρητορική μίσους και τις κατασκευασμένες ειδήσεις που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τα ζητήματα αυτά, ωστόσο, δεν αποτελούν καινούριο φαινόμενο...

Η εξέλιξη των κατασκευασμένων ειδήσεων — Σειρά εικονικής περιήγησης στο Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με την ευκαιρία της Ημέρας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων 2020, εξετάζουμε την έκθεση Fake For Real για να διερευνήσουμε τον τρόπο με τον οποίο η ελευθερία της έκφρασης, οι ψευδείς ειδήσεις και η παραπληροφόρηση έχουν αλληλεπιδράσει σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ιστορία.

Με την επιμελήτρια Joanna Urbanek

Στο δεύτερο βίντεο για την Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ελάτε μαζί μας στην έκθεση Fake For Real για να δείτε πώς η υπόθεση Dreyfus και οι πράξεις αντισημιτισμού υπονόμευσαν το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη, δημιουργώντας ένα διεθνές σκάνδαλο.

Με την επιμελήτρια Simina Badica

Μαρμάρινη κεφαλή του Emperor Geta βανδαλίζεται με χηλιά μετά την πράξη του damnatio memoraie — The Roman Empire, c. 200 A.D.

Αποφασισμένος να συνενώσει στα χέρια του θρησκευτική και πολιτική εξουσία, ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας επιδιώκει την ύψιστη δόξα της θεοποίησης — θεϊκή υπόσταση και αθανασία. Στον αντίποδα, η έσχατη τιμωρία ήταν να διαγραφεί κάποιος κατηγορηματικά από την ιστορία. Ο όρος «damnatio memoriae» (καταδίκη της μνήμης) είναι επινόηση της σύγχρονης εποχής για να περιγραφεί η πρακτική αυτή. Οι καταδικασθέντες διαγράφονταν από τα αρχεία, οι διαθήκες τους ακυρώνονταν και όλες οι αναπαραστάσεις της μορφής τους καταστρέφονταν. Στην περίπτωση του Γέτα, ο οποίος δολοφονήθηκε με εντολή του αδελφού του και συναυτοκράτορα, Καρακάλλα, και μόνο η αναφορά στο όνομά του κατέστη αδίκημα που επέσυρε θανατική ποινή.

© Fondazione Musei Civici di Venezia, Ιταλία

Συντομογραφία με εικόνα που δείχνει ότι ο Άγιος Μαρτιανός παρακολουθεί τον πολλαπλασιασμό των αγαπιών — Βουργουνδίας, μετά το 1481

Ο χρονικογράφος Adémar de Chabannes ισχυριζόταν ότι ο Άγιος Μαρτιάλιος, ένας επίσκοπος του 3ου αιώνα που τάφηκε στη Λιμόζ, ήταν στην πραγματικότητα ένας από τους αποστόλους. Ο Adémar έπεισε πολλούς, αναβαθμίζοντας το κύρος του Αββαείου του Αγίου Μαρτιάλιου, αλλά ένας περιπλανώμενος μοναχός, ο Benedetto di Chiusa, αμφισβήτησε την αφήγηση αυτή, καθώς δεν επιβεβαιωνόταν στις προηγούμενες χριστιανικές παραδόσεις.

© Les silos, maison du livre et de l’affiche, Ville de Chaumont, Γαλλία

Εικόνα ενός ningyo, του «ανθρώπινου ψαριού» — Ιαπωνία, 1800 — 1823

Οι χαρτογράφοι και οι συγγραφείς συχνά εικονογραφούσαν τα έργα τους με εικόνες θαλάσσιων τεράτων και φανταστικών πλασμάτων που υποτίθεται ότι εμφανίζονταν ή ακόμη και επιτίθεντο στους ναυτικούς. Ακόμη και ο Κολόμβος ισχυριζόταν ότι είχε δει τρεις γοργόνες, «αν και όχι τόσο όμορφες όσο τις αναπαριστούν». Τον 19ο αιώνα μπορούσε ακόμη κανείς να δει ιαπωνικές «γοργόνες» σε αίθουσες παραδοξοτήτων και μουσεία στην Ευρώπη και την Αμερική. Στην ιαπωνική κουλτούρα, υπήρχε η δοξασία ότι οι ningyo είχαν απόκρυφες ικανότητες. Παπιέ μασέ και βαμβάκι γύρω από ξύλινο τελάρο, όπου έχουν προστεθεί (βόεια) εντόσθια, ανθρώπινες τρίχες, τμήμα από γνάθο καρχαρία και δέρμα ψαριού.

© Nationaal Museum van Wereldculturen, Κάτω Χώρες

Σφύρα Witches — εγχειρίδιο για το κυνήγι των μαρτύρων — Φρανκφούρτη, 1588

Η εφεύρεση της τυπογραφίας γύρω στο 1440 άνοιξε τον δρόμο για έναν καταιγισμό πληροφόρησης και παραπληροφόρησης. Η απουσία ελέγχου του περιεχομένου προκάλεσε δυσφορία παρόμοια με αυτήν που μας προκαλούν σήμερα η διασπορά ψευδών ειδήσεων, η διαστρέβλωση της πραγματικότητας και η ρητορική μίσους. Η τυπογραφική επανάσταση είχε πολλά θύματα. Η δημοτικότητα των κειμένων που αφορούν τη μαγεία πυροδότησε ένα κύμα διώξεων και οδήγησε στον θάνατο χιλιάδων εικαζόμενων μαρτύρων για περισσότερους από δύο αιώνες. Από την άλλη, οι ολοένα και περισσότεροι εγγράμματοι Ευρωπαίοι που μπορούσαν να πιάσουν στα χέρια τους βιβλία, μπροσούρες και εφημερίδες βρήκαν εκεί τη δύναμη και την έμπνευση για να παλέψουν για πολιτικές ελευθερίες αλλάζοντας το ρου της ιστορίας.

© Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας, Βέλγιο

Ανώνυμο σημείωμα που κατηγορεί τον φαρμακοποιό David Welman για μαγεία και γευσιγνωσία — Lemgo, 1642

Μετά από μια τοπική διαμάχη, πολλά σημειώματα, όπως αυτό, εμφανίστηκαν στην πόλη Lemgo, στα γερμανικά. Μετά από δύο δίκες, η Welman εκτελέστηκε.

© Stadtarchiv Lemgo, Γερμανία

Piltdown Man

Βασισμένη στην εμπειρική έρευνα, η επιστήμη αγωνίζεται να προσδιορίσει το αντικειμενικά αληθές. Αναπόφευκτα το έργο των επιστημόνων δεν είναι απαλλαγμένο από ίχνη μεροληψίας. Κάποιοι μάλιστα παραποιούν εσκεμμένα τα ευρήματα της έρευνας για ίδιον όφελος. Ο Charles Dawson ήταν μια τέτοια περίπτωση. Βρίσκοντας γόνιμο έδαφος στους κύκλους των παλαιοντολόγων που διψούσαν να επιβεβαιώσουν τις θεωρίες τους, το εύρημα του «ανθρώπου του Πίλτνταουν» το 1912 χρειάστηκε σαράντα χρόνια για να αποκαλυφθεί ως απάτη. Η αποκάλυψη όμως δείχνει την υπεροχή της επιστημονικής μεθόδου. Αντίθετα από τη θρησκεία ή την ιδεολογία, η επιστημονική γνώση μπορεί και να διαψευστεί, και να επαληθευτεί.

Institut Royal des Sciences Naturelles de Belgique. © Bernard Fontanel, DEC.

Χάλκινη χάραξη του Ossian Swan Song, από τον Johan Frederik Clemens — Κοπεγχάγη, 1787

Η ιστορία, η λογοτεχνία και η τέχνη έγιναν σημαίνοντα πολιτικά εργαλεία για την κατασκευή εθνικής ταυτότητας τον 18ο και τον 19ο αιώνα. Η παρόρμηση να «καλυφθούν τα κενά» οδήγησε σε πληθώρα πλαστογραφιών. Κάθε «νέο στοιχείο» που ερχόταν στο φως ήταν τεκμήριο της μακραίωνης ύπαρξης του έθνους και διατράνωνε την πολιτιστική του υπεροχή. Πολλά από αυτά έχουν αφηγητή τον «Όμηρο» του κάθε έθνους και τεκμηριώνουν ότι αυτό το έθνος και όχι άλλο υπήρξε το λίκνο του ινδοευρωπαϊκού πολιτισμού. Ακόμη και μετά την αποκάλυψη του ψεύδους, οι ιστορίες αυτές δεν χάνουν την ισχύ τους.

© Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας, Βέλγιο

Τσεχική μετάφραση των πρωτοκόλλων των Elders of Zion — 1925

Μια θεωρία συνωμοσίας υποστηρίζει ότι κάποια κρυφή ομάδα ανθρώπων με μεγάλη επιρροή είναι η αιτία δραματικών και φαινομενικά ανεξήγητων γεγονότων. Τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών, που δημοσιεύθηκαν στην τσαρική Ρωσία το 1903, ισχυρίζονταν ότι έφεραν στο φως τα εβραϊκά σχέδια για παγκόσμια κυριαρχία. Αυτή η πλαστογραφία με τη μορφή θεωρίας συνωμοσίας έγινε το πλέον σημαντικό αντισημιτικό κείμενο των τελευταίων εκατό ετών. Αν και σύντομα καταρρίφθηκε, οι ιδέες εξαπλώθηκαν, με καταστροφικές συνέπειες.

© Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας, Βέλγιο

Αφίσα που εξηγεί την υπόθεση Dreyfus στο «History of a traitor» — Γαλλία, 1899

Το 1894 βρέθηκε έγγραφο που έκανε λόγο για πώληση γαλλικών στρατιωτικών μυστικών στην Γερμανία. Ένα τέτοιο έγκλημα δεν μπορούσε να μείνει ατιμώρητο. Με βιασύνη κατασκευάστηκαν ενοχοποιητικά στοιχεία κατά του Αλφρέντ Ντρέιφους, του μόνου εβραίου αξιωματικού που υπηρετούσε στο Γενικό Επιτελείο του γαλλικού στρατού. Με βάση πλαστογραφίες, έναν «μυστικό φάκελο» και κάποιες διογκωμένες γνωμοδοτήσεις εμπειρογνωμόνων, ο Dreyfus καταδικάστηκε για προδοσία, καθαιρέθηκε και εκτοπίστηκε ισοβίως. Η Υπόθεση Ντρέιφους δίχασε τη Γαλλία, υποδαύλισε τον αντισημιτισμό και εξέθεσε τις προκαταλήψεις και την διαβλητότητα του δικαστικού συστήματος.

© Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας, Βέλγιο

Εργαλεία που χρησιμοποιούνται από την αντίσταση στο κέντρο προσωπικής ταυτότητας στο Άμστερνταμ για την πλαστογράφηση προσωπικών εγγράφων — Κατεχόμενες Κάτω Χώρες, 1941-44

Στυλό, σφραγίδα από καουτσούκ, γραφομηχανή, ακετόνη. Στα χέρια γενναίων ατόμων, τα αντικείμενα αυτά σώζουν χιλιάδες άτομα κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, μια αδυσώπητη γραφειοκρατία έδωσε τη δυνατότητα στα ναζιστικά κατοχικά καθεστώτα να ταυτοποιήσουν, να απελάσουν και να εξοντώσουν εκατομμύρια Εβραίους και όλους όσους θεωρούντο ανεπιθύμητοι. Ένα νέο δελτίο ταυτότητας θα μπορούσε να σε σώσει από το στρατόπεδο συγκέντρωσης. Χάρη σε πλαστά έγγραφα πραγματοποιήθηκαν τολμηρές πράξεις δολιοφθοράς και κατασκοπίας. Με τα κατάλληλα έγγραφα μπορούσε κανείς να διασχίσει τα σύνορα και με πλαστά δελτία τροφίμων μπορούσε να σώσει κάποιον από την πείνα.

© Verzetsmuseum, Άμστερνταμ, Κάτω Χώρες

Paradummy που χρησιμοποιήθηκε κατά την απελευθέρωση των Κάτω Χωρών — 1945

Αλεξιπτωτιστές- ανδρείκελα χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά αποτελεσματικά από τις γερμανικές δυνάμεις που εισέβαλαν στο Βέλγιο και στις Κάτω Χώρες το 1940 για να τραβήξουν την προσοχή μακριά από τις πραγματικές ζώνες ρίψης αλεξιπτωτιστών. Τα ανδρείκελα είχαν σχεδιαστεί για να αυτοκαταστραφούν και επομένως ελάχιστα έχουν διασωθεί.

Fries Verzetsmuseum, Κάτω Χώρες © Collection Stichting Verzetsmuseum Fryslân

Han van Meegeren, Christ and the Woman take in Adultery — The Netherlands, c. 1942

Ο Hermann Göring πλήρωσε 1 650 000 φιορίνια για το έργο αυτό, πεπεισμένος ότι αγόραζε έναν πίνακα από τον Johannes Vermeer. Ο Han van Meegeren κέρδισε εκατομμύρια πουλώντας δικούς του πίνακες ως έργα μεγάλων Ολλανδών ζωγράφων της χρυσής εποχής. Εξαπάτησε και ειδικούς τέχνης και Ναζί συλλέκτες. Όταν μετά τον πόλεμο κατηγορήθηκε ως δωσίλογος, εκείνος παραδέχθηκε την ενοχή του ως παραχαράκτης — έγκλημα πολύ λιγότερο απεχθές. Αίφνης, από προδότης έγινε εθνικός ήρωας, ο άνθρωπος που εξαπάτησε τον Göring. Κι όμως, η δημιουργία αυτής της αποδεκτής δημόσιας εικόνας του ίσως να ήταν και το τελευταίο του μεγάλο κόλπο! Έλαιο σε καμβά.

© Museum de Fundatie, Κάτω Χώρες

Παραδοσιακές παντόφλες με απομίμηση μοτίβου Burberry

Οι πλαστογράφοι εκμεταλλεύτηκαν χωρίς ενδοιασμούς την καταναλωτική υποκρισία του να τα θέλεις όλα περισσότερα, φθηνότερα και πιο καινούρια αλλά να επιθυμείς το κάθε τι εκλεκτό, μοναδικό, αυθεντικό. Κι όμως, όσες περισσότερες πλαστογραφίες έρχονται στο φως, τόσο η παραχάραξη ανθεί! Μέχρι και τάση υπάρχει, που θα μπορούσε να ονομαστεί «ειρωνικές αγορές», που προτιμά σαφώς τις απομιμήσεις έναντι των αυθεντικών προϊόντων σε μια μορφή αντίδρασης κατά του καπιταλισμού. Και αν το τραβήξουμε λίγο ακόμη, έρχεται η ώρα για την «συνειδητοποιημένη απομίμηση»: ψεύτικη γούνα, συνθετικά διαμάντια, δέρμα για βίγκαν.

© Musée de la Contrefaçon, Παρίσι, Γαλλία

Το τραπεζογραμμάτιο «un-fakeable» του Roger Pfund — Γενεύη, 2012

«Το δεύτερο αρχαιότερο επάγγελμα του κόσμου», η πλαστογράφηση, είναι τόσο αρχαίο όσο και το ίδιο το χρήμα. Στην αρχαιότητα, για να παράγουν πλαστά νομίσματα συνήθως αραίωναν την περιεκτικότητά τους σε πολύτιμα μέταλλα προσθέτοντας ευτελή μέταλλα και στη συνέχεια τα επιχρύσωναν ή τα επαργύρωναν. Μαζί με τη βελτίωση όμως των τεχνολογιών κοπής νομισμάτων και εκτύπωσης χαρτονομισμάτων, βελτιώνονταν και οι δεξιότητες των πλαστογράφων. Από τότε που εμφανίστηκαν τα χαρτονομίσματα οι καλλιτεχνικές και τεχνικές απαιτήσεις τόσο για τους σχεδιαστές νομισμάτων όσο και για τους πλαστογράφους αυξήθηκαν κατακόρυφα καθώς οι μεν προσπαθούν να φανούν πιο έξυπνοι από τους δε και τούμπαλιν.

Η μακρά ιστορία της πλαστογράφησης χρημάτων συμβαδίζει με τον ευρηματικό σχεδιασμό τους και την τεχνολογία αιχμής. Επί του παρόντος, το τραπεζογραμμάτιο αυτό αποτελεί την καλύτερη προσπάθεια για «μη αναλώσιμο» χρήμα. Συνδυάζει τα πλέον προηγμένα χαρακτηριστικά ασφαλείας που υπάρχουν — μελάνι ασφαλείας, ταινία ασφαλείας που διαθλάται στο φως, εκτύπωση SPARK, διάφανο πολυμετές υπόστρωμα — με τα περίτεχνα γραφικά του Roger Pfund.

© Numiservices Collection, Ελβετία

Πανδημία COVID-19: Μια πανδημία πληροφοριών

Όπως δήλωσε η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας: «Η έξαρση και η αντίδραση του 2019-nCoV συνοδεύτηκαν από μια μαζική «επιδημία πληροφοριών» — μια υπεραφθονία πληροφοριών — ορισμένες ακριβείς και ορισμένες όχι — που δυσκολεύει τους ανθρώπους να βρουν αξιόπιστες πηγές και αξιόπιστη καθοδήγηση όταν τις χρειάζονται. Τι είναι όμως η «πανδημία πληροφοριών» και πώς σχετίζεται με την πανδημία Covid-19;

Στη συνέντευξη αυτή, ο Alexandre Alaphilippe από το EU DisinfoLab εξετάζει την ασυμμετρία της πληροφόρησης, την παραπληροφόρηση και τις θεωρίες συνωμοσίας σε σχέση με την πανδημία του κορονοϊού. Περιγράφει τον επακόλουθο αντίκτυπο στις κοινωνίες και τα μέσα ενημέρωσης, καθώς και τα μέτρα που μπορούν να λάβουν οι πολίτες για τη μείωση της εξάπλωσης της πανδημίας πληροφοριών.

«Στις φούσκες μας»

Οι πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι σημαντικές για τη σύνδεση των ανθρώπων, αλλά συμβάλλουν επίσης στη δημιουργία των λεγόμενων «φουσκών φίλτρου». Επιλέγουν πληροφορίες και μας εκθέτουν σε πράγματα για τα οποία έχουμε ήδη δείξει την έγκριση και την προτίμησή μας στο παρελθόν. Τα φίλτρα αυτά οδηγούν σε ψευδαίσθηση ότι βλέπουν ολόκληρη την εικόνα, ενώ στην πραγματικότητα εξακολουθούμε να περιοριζόμαστε σε ένα περιορισμένο περιβάλλον μέσων ενημέρωσης που μοιράζεται κυρίως με ανθρώπους που συμμερίζονται τις ίδιες απόψεις. Δεδομένου ότι οι φούσκες αυτές δεν αφήνουν μεγάλα περιθώρια για αποκλίνουσες απόψεις και εναλλακτικές πηγές, αποτελούν γόνιμο έδαφος για την εξάπλωση και την επικράτηση αναληθειών.

© Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας, Βρυξέλλες, Βέλγιο

Ψευδείς εισβολείς

Δείτε αν μπορείτε να εντοπίσετε την παραπληροφόρηση. Σε αυτό το διαδραστικό μέρος της έκθεσής μας, χρησιμοποιήστε τον πίνακα ελέγχου για να καταρρίψετε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις ειδησεογραφικές αναρτήσεις που παρέχουν παραπλανητικές πληροφορίες προτού φθάσουν στο κάτω μέρος της οθόνης. Αφήστε τις αξιόπιστες ειδήσεις να περάσουν ή στοχεύστε τις με πράσινες σφαίρες. Ο προσεκτικός έλεγχος των φωτογραφιών, των τίτλων και των λεζάντων θα σας βοηθήσει να διακρίνετε την αλήθεια από το ψέμα.

© Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας, Βρυξέλλες, Βέλγιο

Εικόνα από το «Puck» του Frederick Burr Opper

Ο Reporters παίζει με διάφορες ιστορίες, ορισμένες από τις οποίες περιγράφονται ως «ψευδείς ειδήσεις». Ο όρος αυτός άρχισε να εμφανίζεται στον αμερικανικό Τύπο στα τέλη του 19ου αιώνα.

© Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου, 1894, Νέα Υόρκη, Ηνωμένες Πολιτείες