Dokumentazzjoni tal-pandemija fil-livell Pan-Ewropew
Fil-bidu tal-2020, Dar l-Istorja Ewropea bdiet proġett li jiġbor evidenza tal-ħajja fl-Ewropa matul il-pandemija tal-COVID-19, li jiffoka fuq il-fenomeni tas-solidarjetà, it-tama u l-bini tal-komunità. Il-galleriji hawn taħt juru firxa ta’ oġġetti dokumentati u mogħtija lill-kollezzjoni tagħna.
Għażla ta’ dawn tqiegħdu għall-wiri fil-Kamra tal-Fables tal-mużew minn Ġunju sa Diċembru 2020.
Strixxuni qawsalla “Kollox se jkun kollox”
Fl-Italja, in-nies bdew jagħmlu strixxuni b’qawsalla u dan il-messaġġ ottimist: “Andrà tutto bene” (Kollox se jkun kollox). Huma poġġew l-istrixxuni fit-twieqi u dendluhom mal-gallariji, b’mod li kkomunika b’mod kollettiv il-ħsieb pożittiv lejn sitwazzjoni diffiċli. Dawn jirriflettu l-espressjoni Kantoniża “jiayou”, li tfisser “toqgħodx lura”, li tista’ tidher fiċ-Ċina fejn faqqgħet il-pandemija għall-ewwel darba.
L-istrixxuni bil-qawsalla faqqsu fl-Ewropa kollha u sara waħda mis-sekwenzi l-aktar prominenti ta’ kliem assoċjat mal-pandemija tal-coronavirus.
Strixxun “Andrà tutto bene” (Kollox se jkun kollox), magħmul minn familja f’Eboli, l-Italja t’Isfel, 11 ta’ Marzu 2020
Mogħti lil Dar l-Istorja Ewropea, Brussell.
“Nara l-kuluri veri tiegħek ileqqu” banner qawsalla magħmul minn Smaranda (9 sena) u mdendel fit-tieqa tat-triq tagħha f’Bournemouth, ir-Renju Unit, 3 ta’ April 2020 © Ana-Maria Rampelt
Se tingħata b’donazzjoni lil Dar l-Istorja Ewropea, Brussell.
Strixxun “Tout ira bien” (Kollox se jkun kollox), imdendel tul il-ħitan tal-Iskola Schaerbeek nru 16, Brussell, il-Belġju, Marzu — Mejju 2020
Mogħti lil Dar l-Istorja Ewropea, Brussell.
Iċ-Ċentru għar-Riċerka u t-Taħriġ tal-Università tat-Tramuntana kien qed jiġbor fondi biex jgħin lill-isptar tal-kontea f’Baia Mare, ir-Rumanija. Il-voluntiera ġabru l-flus għall-produzzjoni ta’ 310 maskra protettiva, imżejna bi stiker, u żewġ ventilaturi.
Maskri protettivi bl-istiker “Totul va fi bine” (Kollox se jkun kollox), Baia Mare, ir-Rumanija, Marzu 2020 © Iċ-Ċentru għar-Riċerka u t-Taħriġ tal-Università tat-Tramuntana, Baia Mare, ir-Rumanija
Strixxun qawsalla muri mill-familja Ungeriża-Taljana fi Brussell, Frar-Ġunju 2020
Mogħti lil Dar l-Istorja Ewropea, Brussell.
Il-fruntieri tal-pandemija
Il-moviment liberu ħa daqqa ta’ ħarta qawwija waqt il-lockdown. Reġgħu tfaċċaw il-fruntieri li kienu ntesew u ħafna Ewropej sabu ruħhom mifrudin mill-familji tagħhom. L-abitanti ta’ bliet fil-fruntieri rreaġixxew bi kreattività, xogħlijiet artistiċi u protesti siekta kontra din il-limitazzjoni fuq il-moviment liberu.
F’nofs Marzu 2020, deher ċint tal-metall li jissepara l-ispazju miftuħ aħdar tal-lakeside kondiviż mill-belt Ġermaniża ta’ Konstanz u l-belt Żvizzera ta’ Kreuzlingen. Ftit wara saret protesta siekta kontra l-għeluq tal-fruntiera. L-organizzaturi stiednu lil kull min intlaqat mill-miżura jew xtaq jipparteċipa b’solidarjetà biex jaħsbu f’xi ħaġa li setgħu jġibu magħhom: ritratt, ittra, magħluq, jew xi ħaġa oħra kreattiva. L-istedina kienet tgħid: "Ġibu biss affarijiet pożittivi. L-ebda provokazzjoni u l-ebda żibel”.
F’dan il-filmat Gruia Bădescu, riċerkatur fl-Università ta’ Konstanz, jiddokumenta r-realtà l-ġdida ta’ belt li tgħix mal-fruntiera l-ġdida.
Strixxun fuq il-fruntiera Pollakka “Stýská se mi po tobto Čechu” (Nilqa’ minnek, Ċek).
Strixxun fuq il-fruntiera Pollakka “Stýská se mi po tabakk Čechu” (Nilqa’ minnek, Ċek), Marzu 2020 © Stefan Manka, Cieszyn, il-Polonja
Fl-20 ta’ Marzu 2020 saret azzjoni spontanja tul il-fruntiera bejn il-Polonja u ċ-Ċekja. Il-bliet ta’ Cieszyn u Český Těšín, li normalment huma konnessi permezz ta’ pontijiet matul ix-xmara Olza, ġew imblukkati b’kontrolli fil-fruntieri. Bħala reazzjoni għal dan, grupp ta’ abitanti Pollakki u Ċeki għamlu strixxuni fuq iż-żewġ naħat tax-xmara b’messaġġi li ddikjaraw li qed iħossu n-nuqqas ta’ xulxin.
Strixxuni fuq il-fruntiera Ċeka “I ja za tobto Polaku” (Nitlifkom ukoll, Pole) u “Chybíte nám Poláci!” (Nitlifkom il-Pollakki), Marzu 2020 © Stefan Manka, Cieszyn, il-Polonja
Id-drittijiet fundamentali waqt il-lockdown
Il-lockdown fl-Ewropa xi drabi kien ifisser limitazzjoni tad-drittijiet fundamentali. Iżda n-nies sabu modi kif isemmgħu leħinhom.
F’April 2020 fil-Polonja, kienet se ssir votazzjoni dwar liġi, li tagħmel l-abort u l-edukazzjoni sesswali illegali. L-umbrelel suwed, li kienu saru s-simbolu tal-ġlieda favur il-ħarsien tad-drittijiet tan-nisa fil-Polonja, ma setgħux jintużaw fi protesti fiżiċi. Minflok, id-dimostranti ngħaqdu bl-umbrelel f’idejhom fi kju f’supermarket, li kien l-uniku spazju pubbliku disponibbli għal diversi persuni fl-istess waqt. Dimostranti oħra ħarġu posters u umbrelel suwed fil-gallariji u t-twieqi tagħhom. Finalment, il-votazzjoni dwar il-liġi kontra l-abort ġiet posposta.
Umbrella użat biex jipprotesta kontra l-votazzjoni ta’ liġi kontra l-abort, Szczecin, il-Polonja, April
2020 Donat lil Dar l-Istorja Ewropea, Brussell.
Borma mgħattna użata fil-protesta kontra l-miżuri tal-lockdown f’Madrid, Spanja, Mejju 2020.
Mogħti lil Dar l-Istorja Ewropea, Brussell.
Rispons kreattiv
Il-ħolqien u t-tgawdija tal-arti kellhom rwol ewlieni fl-esperjenza tal-lockdown. It-tfal u l-adulti esprimew varjetà ta’ sentimenti permezz ta’ tpinġijiet, poeżiji jew mużika. Iddokumentaw il-ħajja tagħhom ta’ kuljum permezz ta’ proġetti skolastiċi u ta’ studju. Xogħlijiet artistiċi oħra saru biex jappoġġaw lil ħbieb jew qraba tagħhom.
Sketchbook “Brief graphic recovery of terms of spiss use during the Sars-Cov-Cov-2 epidemic” (Irkupru grafiku fil-qosor ta’ termini ta’ użu frekwenti matull-epidemija Sars-Cov-2020), Carmela del Casar Ximénez, Marzu-Mejju, Madrid, Spanja.
Mogħti lil Dar l-Istorja Ewropea, Brussell.
“Wieħed mill-aktar effetti komuni tal-marda tal-COVID-19 huwa l-qosor tan-nifs u d-diffikultajiet fit-teħid tan-nifs, madankollu din il-marda kkawżat soffokazzjoni f’ħafna aspetti oħra tal-ħajja... ħafna drittijiet kostituzzjonali tal-bniedem garantiti ġew imrażżna f’ħafna pajjiżi Ewropej matul il-kriżi tal-coronavirus u dan ikkawża soffokazzjoni soċjali għal eluf ta’ ċittadini.” Anna Vasof
“Hand Mask”, Anna Vasof, Vjenna, l-Awstrija, Marzu 2020. Akkwistat 2020. UE, PE, Dar l-Istorja Ewropea, Brussell © Anna Vasof
“Il-coronavirus, il-Coronavirus, aħna niddiżinfettaw idejna.
Dan kollu beda fl-artijiet Ċiniżi.
Il-coronavirus, il-Coronavirus, il-widien tad-dinja kollha għal Alla.
Fid-dar aħna lkoll imsakkrin.
Coronavirus, Coronavirus, nappoġġaw il-ħidma tat-tobba,
Tant ġenerużi u qalbiena,
Prezzjużi daqs id-deheb!
Il-coronavirus, il-Coronavirus, ilkoll kemm aħna qed naħslu,
dalwaqt se nkunu qed nifirxu.”
Il-kuruna fuq il-virus ġejja mit-traduzzjoni ta’ “corona” bit-Taljan, li tfisser “kuruna”.
Il-poeżija Coronavirus miktuba minn Davide, ta’ 10 snin, l-Italja, Marzu 2020 © Davide Argiolas, l-Italja
Sara Roloff, mara Żvizzera li tgħix Londra, qasmet l-istorja tagħha dwar il-battalja mal-COVID-19 fil-forma ta’ ġurnal ta’ abbord dwar id-djarju. Leon (9) u Felix (6), ulied il-ħabib Belġjan ta’ Sara, ġibdu din l-istampa għaliha bħala inkoraġġiment biex tkompli l-ġlied. Din l-istampa u l-istorja ta’ Sara saru għodda biex il-virus jiġi spjegat lit-tfal u lil persuni oħra li riedu jgħinu lil xi ħadd jgħaddi mill-istess battalja u jtaffu l-ansjetà tagħhom.
Tpinġija “Sara fighting Corona Virus” ta’ Leon (9) u Felix (6), Brussell — Londra, April 2020. Mogħti lil Dar l-Istorja Ewropea, Brussell.
Persunal mediku: l-eroj il-ġodda
Sa mill-bidu tal-pandemija tal-COVID-19, il-ħaddiema tas-saħħa kienu fuq quddiem nett. Fl-isptarijiet, u fis-settur tal-kura b’mod ġenerali, ħafna ħaddiema tilfu ħajjithom minħabba xogħolhom, ħafna drabi minħabba n-nuqqas ta’ tagħmir protettiv suffiċjenti. L-infermiera u t-tobba huma deskritti litteralment bħala s-supereroj il-ġodda taż-żminijiet imqanqla tagħna.
Fir-Rumanija, aġenzija tal-komunikazzjoni ġietha l-idea li tirrappreżentahom bħala qaddisin u allat, imnebbħa minn diversi ikonografiji relġijużi (li qanqlu r-rabja ta’ xi mexxejja reliġjużi).
Kartellun “grazzi, tobba!” qies offensiv u rtirat mill-wirja fuq barra April 2020, Bucharest, ir-Rumanija © Wanda Hutira, McCann Bucharest
Anki bħala eroj jew qaddisin, il-ħaddiema mediċi kienu wkoll soġġetti għall-biża’ u n-nuqqas ta’ fiduċja. F’diversi pajjiżi Ewropej, il-mezzi tax-xandir irrappurtaw atti ta’ diskriminazzjoni jew aggressjoni kontra persunal mediku, pereżempju minn ġirien li beżgħu li setgħu jiġi infettati bil-marda. B’xorti tajba, dawn l-atti sikwit ġew newtralizzati minn testimonjanzi ta’ appoġġ u ta’ solidarjetà.
Messaġġ anonimu mqiegħed fuq il-windskrin tal-karozzi tal-infermiera Camille Ruiz, Valence, Franza, fl-aħħar ta’ Marzu 2020. Mogħti lil Dar l-Istorja Ewropea, Brussell.
Anki bħala eroj jew qaddisin, il-ħaddiema mediċi kienu wkoll soġġetti għall-biża’ u n-nuqqas ta’ fiduċja. F’diversi pajjiżi Ewropej, il-mezzi tax-xandir irrappurtaw atti ta’ diskriminazzjoni jew aggressjoni kontra persunal mediku, pereżempju minn ġirien li beżgħu li setgħu jiġi infettati bil-marda. B’xorti tajba, dawn l-atti sikwit ġew newtralizzati minn testimonjanzi ta’ appoġġ u ta’ solidarjetà.
Messaġġ ta’ solidarjetà bi tweġiba għalih, Valence, Franza, fl-aħħar ta’ Marzu 2020. Mogħti lil Dar l-Istorja Ewropea, Brussell.
Anki jekk kellhom primarjament kliem ta’ ringrazzjament għan-nies li tawhom appoġġ permezz ta’ diversi azzjonijiet, il-ħaddiema tas-settur mediku pprotestaw ukoll fuq skala kbira ħafna u fil-kontinent kollu kontra n-nuqqas ta’ protezzjoni li għamlithom estremament vulnerabbli għall-virus.
“Għal xiex nistinkaw? Inċapċpu għas-saħħa, għall-ħajja. Fil-futur, ejjew nappoġġaw riżorsi komuni, mingħajr kapitaliżmu. "Appoġġ u strixxun ta’ protesta, Forest (Brussell), April 2020. Mogħti lil Dar l-Istorja Ewropea, Brussell.
Solidarjetà fil-Prattika
It-tifqigħa tal-kriżi tal-COVID-19 se tiġi mfakkra b’rabta ma’ provvisti qosra ta’ materjal protettiv, mhux biss għall-pubbliku ġenerali iżda wkoll għall-ħaddiema mediċi. In-nuqqas ta’ maskri, ilbies u tagħmir protettiv ieħor ikkawża sitwazzjonijiet drammatiċi f’ħafna pajjiżi Ewropej. Madwar il-kontinent, dawn l-emerġenzi ispiraw liċ-ċittadini biex jintervjenu u jagħtu għajnuna fuq bażi volontarja sabiex joffru rimedji malajr kemm jista’ jkun.
Meta l-provvisti mediċi jkunu skarsi, minn tagħmir ta’ protezzjoni sa ventilaturi li jsalvaw il-ħajja, is-sidien tal-istampaturi 3D jintervjenu biex jipproduċu verżjonijiet aktar rapidi u orħos li għenu biex isalvaw il-ħajjiet. Skopri xi eżempji ta’ solidarjetà, bini tal-komunità u kreattività fl-indirizzar tal-pandemija.
Solidarjetà fit-tfassil
L-istudjo tad-disinn Bulgaru Love 2 Design ingħaqad mal-inizjattiva ́ #ЗАДОБРОТО́ (#THEGOOD). Bosta persuni li kellhom stampaturi 3D ipproduċew tarki protettivi tal-wiċċ għall-ħaddiema mediċi l-aktar esposti.
3d tarka protettiva tal-wiċċ stampata minn Love 2 Design Company, Shumen, il-Bulgarija, Marzu-April 2020. Mogħti lil Dar l-Istorja Ewropea, Brussell.
Ġagagi protettivi prodotti minn voluntiera, Madrid, Spanja, Marzu-Mejju 2020 © Susana Molinero, Madrid. Mogħti lil Dar l-Istorja Ewropea, Brussell.
Il-ħaddiema mediċi u professjonisti oħra, bħall-carers fid-djar tal-kura, kienu qed iħabbtu wiċċhom ma’ nuqqas ta’ ġagagi protettivi. Persuni bil-ħiliet meħtieġa offrew l-għajnuna tagħhom u sikwit irnexxielhom jipproduċu kwantitajiet kbar ta’ ħwejjeġ bħal dawn.
F’Madrid, grupp ta’ voluntiera organizzaw lilhom infushom u bdew iħollu ġagagi protettivi. Ħafna individwi, ħafna minnhom anzjani, li kellhom magna tal-ħjata d-dar, taw daqqa t’id ukoll. Huma kkoordinaw il-produzzjoni u qassmu l-ġagagi b’logo ta’ qalb lill-isptarijiet, l-għases tal-pulizija, il-ħaddiema tat-tifi tan-nar jew il-persunal tal-amministrazzjoni pubblika.
Ġagagi protettivi prodotti minn voluntiera, Madrid, Spanja, Marzu-Mejju 2020 © Susana Molinero, Madrid. Mogħti lil Dar l-Istorja Ewropea, Brussell.
Il-maskri mediċi kienu skarsi kullimkien minkejja l-ħtieġa tagħhom għal professjonisti li jaħdmu mal-pazjenti tal-COVID-19 fl-isptarijiet. F’diversi pajjiżi Ewropej, b’mod spontanju u fi spirtu ta’ solidarjetà, ħafna nies ħadu l-inizjattiva u bdew jipproduċu maskri tad-drapp magħmulin id-dar, biex jużawhom huma stess u biex jagħtuhom lil ħaddieħor, għalkemm kien hemm evidenza xjentifika konfliġġenti dwar l-effikaċja tagħhom. Xi persuni żviluppaw filtri speċjali u għenu biex tjiebet l-effikaċja ta’ maskri bħal dawn.
Maskri domestiċi distribwiti lil persuni fil-bżonn fiċ-Ċekja, Marzu 2020 © Martina Lepší, Vojtanov, iċ-Ċekja. Se tingħata b’donazzjoni lil Dar l-Istorja Ewropea, Brussell.
Panorami tal-Ħsejjes tal-Pandemija
X’inhuma l-ħsejjes li kkaratterizzaw lill-Ewropa matul il-pandemija tal-coronavirus? X’inhu dak li jgħaqqad l-esperjenza tal-lockdown madwar il-kontinent? Din il-kompożizzjoni ta’ ħsejjes li nħolqot minn Mara Maracinescu fiha 21 reġistrazzjoni distinta minn 17-il pajjiż Ewropew, li saru bejn Marzu u Mejju 2020 matul l-ewwel lockdown Ewropew tal-COVID-19.
L-għan ewlieni tar-riċerka u tal-kompożizzjoni li tirriżulta kien li jiġi osservat l-impatt tal-lockdown fuq il-panorami tal-ħsejjes Ewropej: ir-ritwali ġodda u l-forom ġodda ta’ inkontri li feġġew; il-bidliet fil-pajsaġġ tal-ħsejjes ambjentali, minħabba li t-traffiku naqas, jew il-preżenza amplifikata tal-leħen tal-Istat, pereżempju permezz ta’ loudspeakers.
“Panorami tal-Ħsejjes tal-Pandemija”
Ikkummissjonat u akkwistat fl-2020 mill-UE, PE, Dar l-Istorja Ewropea minn Mara Mărăcinescu. Il-ħsejjes madwar l-Ewropa matul il-pandemija tal-coronavirus