Dokumentowanie pandemii na poziomie europejskim
Na początku 2020 r. Dom Historii Europejskiej rozpoczął projekt gromadzący dowody życia w Europie podczas pandemii COVID-19, koncentrujący się na zjawiskach solidarności, nadziei i budowania społeczności. Poniżej można obejrzeć szereg opisanych eksponatów podarowanych do naszych zbiorów.
W okresie od czerwca do grudnia 2020 r. w sali Fables w muzeum wyświetlono ich wybór.
Transparenty z tęczą i hasłem „Wszystko będzie dobrze”
WE Włoszech ludzie zaczęli robić transparenty z tęczą i tym optymistycznym hasłem: „Andrà tutto bene” (Wszystko będzie bezprawne). Wywieszali je w oknach i na balkonach, pokazując solidarne pozytywne myślenie w obliczu trudnej sytuacji. Odzwierciedlają one kantoniczne wyrażenie „jiayou”, czyli „nierezygnuj”, które można zaobserwować w Chinach, gdzie po raz pierwszy wybuchła pandemia.
Transparenty z tęczą rozpowszechniły się w całej Europie, a hasło stało się jednym z najważniejszych ciągów słów kojarzonym z pandemią koronawirusa.
Baner „Andrà tutto bene” (Wszystko będzie bez prawicy), wykonany przez rodzinę w Eboli (południowe Włochy), 11 marca 2020 r.
Darowizna na rzecz Domu Historii Europejskiej w Brukseli.
„Widzę, że prawdziwe kolory wystają przez” tęczowy baner wykonany przez Smarandę (9 lat) i zawieszony w oknie ulicznym w Bournemouth, Zjednoczone Królestwo, 3 kwietnia 2020 r. © Ana-Maria Rampelt
Zostanie przekazany Domu Historii Europejskiej w Brukseli.
Baner „Tout ira bien” (Wszystko będzie bezwarunkowo), nawieszony wzdłuż murów szkoły Schaerbeek nr 16, Bruksela, Belgia, marzec – maj 2020 r.
Darowizna na rzecz Domu Historii Europejskiej w Brukseli.
Centrum Badań i Szkolenia Uniwersytetu Północnego pozyskiwało środki finansowe na pomoc szpitalowi powiatowemu w Baia Mare w Rumunii. Wolontariusze pozyskali pieniądze na produkcję 310 masek ochronnych zdobionych naklejką oraz dwóch respiratorów.
Maski ochronne z naklejką „Totul va fi bine” (Wszystko będzie bez prawej), Baia Mare, Rumunia, marzec 2020 r. © Centrum Badań i Szkolenia Uniwersytetu Północnego, Baia Mare, Rumunia
Tenczowy baner wyświetlany przez węgiersko-włoską rodzinę w Brukseli, luty-czerwiec 2020 r.
Darowizna na rzecz Domu Historii Europejskiej w Brukseli.
Pandemia przywraca granice
Swoboda przemieszczania się otrzymała podczas pandemii ciężki cios. Przywrócono zapomniane już granice, a wielu Europejczyków zostało oddzielonych od swoich rodzin. Mieszkańcy przygranicznych miejscowości zareagowali kreatywnością, dziełami sztuki i cichymi protestami przeciwko temu ograniczeniu swobody przemieszczania się.
W połowie marca 2020 r. wydawało się metalowe ogrodzenia oddzielające otwarte tereny jeziora wspólne dla niemieckiego miasta Konstanz i szwajcarskiego miasta Kreuzlingen. Wkrótce rozpoczął się cichy protest przeciwko zamknięciu granicy. Organizatorzy zachęcali wszystkich, których sprawa ogrodzenia dotyczyła osobiście lub którzy chcieli uczestniczyć w odruchu solidarności, by zastanowili się, co mogą przynieść w pobliże ogrodzenia: zdjęcie, list, kłódkę czy inny pomysłowy przedmiot. Zaproszenie brzmiało: „Przynieś tylko pozytywne rzeczy. Żadnych prowokacji i żadnych śmieci”.
W filmie tym Gruia Bădescu, badaczka na Uniwersytecie Konstanckim, dokumentuje nową rzeczywistość miasta mieszkającego z nową granicą.
Baner na polskiej granicy „Stýská se mi po tobě Čechu” (nie zgadzam się z Czeską).
Baner na polskiej granicy „Stýská se mi po tobě Čechu” (brakuję, Czechy), marzec 2020 r. © Stefan Manka, Cieszyn, Polska
20 marca 2020 r. na granicy polsko-czeskiej miała miejsce spontaniczna akcja. Miasta Cieszyn i Český Těšín, połączone mostami nad Olzą, zostały zablokowane z powodu kontroli granicznych. W odpowiedzi mieszkańcy Polski i Czech wywiesili na obu brzegach rzeki transparenty mówiące o wzajemnej tęsknocie.
Banery na granicy czeskiej „I ja za tobą Polaku” (Zapomniam również Polakiem) i „Chybíte nám Poláci!” (Bybíte nám Poláci!), marzec 2020 r. © Stefan Manka, Cieszyn, Polska
Prawa podstawowe w warunkach kwarantanny
Lockdown na skalę europejską czasami oznaczał ograniczenie praw podstawowych. Ludzie znaleźli jednak sposoby, aby wyrazić swoją opinię.
W kwietniu 2020 r. w Polsce niedługo przegłosowano ustawę, w której aborcja i edukacja seksualna stały się nielegalne. Czarnych parasoli, będących symbolem walki o ochronę praw kobiet w Polsce, nie można było użyć podczas fizycznych protestów. Zamiast tego protestujący pojawili się z nimi w kolejce do supermarketu, jedynego miejsca, w którym mogło przebywać wiele osób równocześnie. Inni wywiesili czarne parasole i plakaty na balkonach i w oknach. Głosowanie nad ustawą antyaborcyjną zostało ostatecznie odroczone.
Parasol używany do protestowania przeciwko głosowaniu nad ustawą antyaborcyjną, Szczecin, Polska, kwiecień
2020 r. Dom Historii Europejskiej, Bruksela.
Poobijany garnek używany w protestach przeciwko środkom blokującym w Madrycie, Hiszpania, maj 2020 r.
Darowizna na rzecz Domu Historii Europejskiej w Brukseli.
Kreatywna reakcja
Tworzenie sztuki i delektowanie się nią odegrało dużą rolę w przeżywaniu lockdownu. Dzieci i dorośli wyrażali różne uczucia za pomocą rysunków, wierszy lub muzyki. W ramach projektów szkolnych lub studyjnych udokumentowali swoje życie codzienne. Inne prace artystyczne powstały, aby wspierać przyjaciół i członków rodziny.
Szkic „Podsumowanie graficzne odtworzenia warunków częstego stosowania podczas epidemii Sars-Cov-2”, Carmela del Casar Ximénez, marzec-maj 2020 r., Madryt, Hiszpania.
Darowizna na rzecz Domu Historii Europejskiej w Brukseli.
„Jednym z najczęstszych skutków choroby COVID-19 jest brak oddychania i trudności w oddychaniu, jednak choroba ta spowodowała uduszenie wielu innych aspektów życia. W wielu krajach europejskich podczas kryzysu związanego z koronawirusem stłumiono wiele gwarantowanych konstytucyjnych praw człowieka, co doprowadziło do uduszenia społecznego tysięcy obywateli”.
„Hand Mask”, Anna Vasof, Wiedeń, Austria, marzec 2020 r. Nabyte w 2020 r. UE, PE, Dom Historii Europejskiej, Bruksela © Anna Vasof
„Koronawirus, koronawirus, dezynfekujemy nasze ręce. Wszystkie
one rozpoczęły się na chińskich ziemiach.
Koronawirus, koronawirus, cały świat modli się do Boga,
zamknięty w domu siedzę i ja.
Koronawirus, koronawirus, lekarze pracują jakie szczęście, że
ich mamy, cenniejsi niż
złoto są!
Koronawirus, koronawirus, wszyscy myjąmy ręce i
wkrótce myjemy.
Korona na górze wirusa pochodzi z przetłumaczenia „korony” na język włoski, co oznacza „korona”.
Wiersz „Koronawirus” autorstwa Davida, lat 10, Włochy, marzec 2020 r., © Davide Argiolas, Włochy
Sara Roloff, szwajcarska kobieta mieszkająca w Londynie, podzieliła się swoją historią na temat walki z Covid-19 w formie dziennika kalendarzowego. Leon (9) i Felix (6), synowie belgijskiego przyjaciela Sary, sporządzili ten obraz dla niej jako zachętę do kontynuowania walk. Ten obraz i historia Sary stały się narzędziem wyjaśniania wirusa dzieciom i innym osobom, które chciały pomóc osobie przechodzącej przez tę samą walkę i złagodzić ich niepokój.
Rysunek pt. „Sara fight Corona Virus” – Leon (9) i Felix (6), Bruksela-Londyn, kwiecień 2020 r. Darowizna na rzecz Domu Historii Europejskiej w Brukseli.
Pracownicy służby zdrowia — nowi bohaterowie
Od samego początku pandemii COVID-19 pracownicy służby zdrowia znajdują się na pierwszej linii frontu. Wielu przypłaciło swoją pracę życiem. Taką cenę miała praca w szpitalach, ale też w sektorze opieki zdrowotnej w ogólności, często z powodu niewystarczającego wyposażenia ochronnego. Pielęgniarki i lekarzy nazywa się teraz nowymi superbohaterami tych niespokojnych czasów.
W Rumunii agencja PR wpadła na pomysł, aby przedstawić ich jako świętych i bogów, a inspiracją miały być obrazy religijne (ikony), co wzbudziło oburzenie niektórych hierarchów kościelnych.
„Dziękuję, lekarze!” plakat uważany za ofensywny i wycofany z wystawy na zewnątrz w kwietniu 2020 r., Bukareszt, Rumunia © Wanda Hutira, McCann Bukareszt
Chociaż uznano ich za bohaterów i świętych, pracownicy służby zdrowia wzbudzali strach i spotykali się z brakiem zaufania. W kilku krajach europejskich media donosiły o przejawach dyskryminacji, a nawet wrogości wobec nich, np. ze strony sąsiadów bojących się zarażenia. Na szczęście te incydenty często równoważyły wyrazy wsparcia i solidarności.
Anonimowa wiadomość umieszczona na przedniej szybie samochodowej pielęgniarki Camille Ruiz, Valence, Francja, koniec marca 2020 r. Darowizna na rzecz Domu Historii Europejskiej w Brukseli.
Chociaż uznano ich za bohaterów i świętych, pracownicy służby zdrowia wzbudzali strach i spotykali się z brakiem zaufania. W kilku krajach europejskich media donosiły o przejawach dyskryminacji, a nawet wrogości wobec nich, np. ze strony sąsiadów bojących się zarażenia. Na szczęście te incydenty często równoważyły wyrazy wsparcia i solidarności.
„ Solidarność w odpowiedzi”, Valence, Francja, koniec marca 2020 r. Darowizna na rzecz Domu Historii Europejskiej w Brukseli.
Pracownicy służby zdrowia przede wszystkim na różne sposoby wyrażali podziękowanie ludziom ich wspierającym. Jednak także na masową skalę protestowali na całym kontynencie przeciwko brakowi ochrony, który spowodował, że stali się podatni na wirusa.
„Co cieszy nas? Zdrowie, życie. W przyszłości weźmy wspierać wspólne zasoby bez kapitalizmu”, baner wsparcia i protestów, Forest (Bruksela), kwiecień 2020 r. Darowizna na rzecz Domu Historii Europejskiej w Brukseli.
Solidarność w praktyce
Wybuch kryzysu związanego z COVID-19 zostanie zapamiętany w związku z krótkimi dostawami materiałów ochronnych, nie tylko dla ogółu społeczeństwa, ale również dla pracowników służby zdrowia. Brak masek, kombinezonów i innego wyposażenia ochronnego spowodował dramatyczne sytuacje w wielu krajach europejskich. Na całym kontynencie sytuacje nadzwyczajne skłoniły obywateli do podjęcia działań i udzielenia pomocy na zasadzie dobrowolności w celu jak najszybszego zaoferowania środków zaradczych.
W przypadku niedoboru środków medycznych, od środków ochrony po respiratory ratujące życie, właściciele drukarek 3D wchodzą w skład produkcji szybszych i tańszych wersji, które pomogły ratować życie. Zobacz przykłady solidarności, budowania wspólnoty i kreatywności w radzeniu sobie z pandemią.
Tak tworzy się solidarność
Bułgarskie studio projektowe Love 2 Design przyłączyło się do inicjatywy#ЗАДОБРОТО ' (#THEGOOD). Wielu entuzjastów wyprodukowało na drukarkach 3D przyłbice ochronne dla pracowników służby zdrowia z pierwszej linii frontu.
3D drukowana osłona ochronna ochronna przez Love 2 Design Company, Shumen, Bułgaria, marzec-kwiecień 2020 r. Darowizna na rzecz Domu Historii Europejskiej w Brukseli.
Fartuchy ochronne produkowane przez wolontariuszy, Madryt, Hiszpania, marzec-maj 2020 r. © Susana Molinero, Madryt. Darowizna na rzecz Domu Historii Europejskiej w Brukseli.
Pracownicy służby zdrowia i przedstawiciele innych zawodów, np. personel pomocniczy w domach opieki, stanęli w obliczu braku fartuchów ochronnych. Osoby posiadające odpowiednie umiejętności zaoferowały pomoc i często udawało im się wyprodukować ogromne ilości tych ubrań.
W Madrycie grupa ochotników zorganizowała i rozpoczęła szycie fartuchów ochronnych. Wiele osób, często starszych, które miały w domu maszynę do szycia, również dołączyło do tej inicjatywy. Koordynowano produkcję i dystrybucję fartuchów z logo w postaci serca dla szpitali, posterunków policji, strażaków czy pracowników administracji publicznej.
Fartuchy ochronne produkowane przez wolontariuszy, Madryt, Hiszpania, marzec-maj 2020 r. © Susana Molinero, Madryt. Darowizna na rzecz Domu Historii Europejskiej w Brukseli.
Wszędzie brakowało masek medycznych, pomimo ich konieczności dla specjalistów pracujących z pacjentami chorymi na COVID-19 w szpitalach. W wielu europejskich krajach ludzie spontanicznie i w duchu solidarności wzięli sprawy w swoje ręce i zaczęli produkować w domu maski ochronne na własny użytek i dla innych, pomimo sprzecznych opinii naukowych na temat ich przydatności. Domorośli wynalazcy opracowali specjalne filtry i pomogli ulepszyć używalność takich masek.
Maski domowe rozprowadzane wśród osób potrzebujących w Czechach, marzec 2020 r. © Martina Lepší, Vojtanov, Czechy. Zostanie przekazany Domu Historii Europejskiej w Brukseli.
Pejzaże dźwiękowe pandemii
Jakie dźwięki wybrzmiewały w Europie w czasie pandemii koronawirusa? Co łączy doświadczenia czasu lockdownu na całym kontynencie? Niniejsza kompozycja dźwiękowa stworzona przez Marę Maracinescu składa się z 21 różnych nagrań z 17 krajów europejskich. Nagrania powstały między marcem a majem 2020 r. podczas pierwszego europejskiego lockdownu związanego z COVID-19.
Głównym celem projektu oraz kompozycji będącej jego wynikiem było prześledzenie wpływu lockdownu na europejskie pejzaże dźwiękowe: nowe rytuały lub rodzaje zgromadzeń; zmiany w pejzażu dźwiękowym otoczenia spowodowane mniejszym natężeniem ruchu lub częstszym nadawaniem przez władze oficjalnych komunikatów, na przykład przez głośniki.
„Pejzaże dźwiękowe pandemii”
Zlecone i nabyte w 2020 r. przez UE, PE, Dom Historii Europejskiej z Mary Mărăcinescu. Dźwięki z całej Europy w czasie pandemii koronawirusa