An phaindéim á cáipeisiú ar leibhéal uile-Eorpach
Go luath in 2020, chuir Áras Stair na hEorpa tús le tionscadal lenar bailíodh fianaise ar an saol san Eoraip le linn phaindéim Covid-19, inar díríodh ar fheiniméin na dlúthpháirtíochta, an dóchais agus na tógála pobail. Léiríonn na dánlanna thíos raidhse rudaí atá cáipéisithe agus bronnta ar an mbailiúchán.
Cuireadh rogha díobh sin ar taispeáint i Seomra Fables an mhúsaeim ó mhí an Mheithimh go mí na Nollag 2020.
Meirgí bogha báistí: ́Beidh gach rud go breá ́
San Iodáil, thosaigh daoine ag cruthú meirgí le bogha báistí agus an teachtaireacht dhóchasach seo orthu: “Andrà tutto bene” (Beidh gach rud uafásach). Crochann siad óna bhfuinneoga is óna mbalcóiní iad, agus dearbhsmaointeoireacht á cur in iúl le chéile acu i leith cúrsa dúshlánach. Tá siad sin ar aon dul leis an nathCantónach ‘jiayou’, is é sin‘ná bí ag géilleadh’, rud a d’fhéadfaí a fheiceáil sa tSín, áit ar bhuail an phaindéim den chéad uair.
Scaip na meirgí bogha ceatha ar fud na hEorpa agus bhí siad ar cheann de na seichimh is suntasaí a bhain le paindéim an choróinvíris.
Meirge ‘Andrà tutto bene’ (Beidh gach rud go geal), déanta ag teaghlach in Eboli, an Iodáil Theas, 11 Márta 2020
Bronnta ar Áras Stair na hEorpa, an Bhruiséil.
“Feicim do fhíordhathanna ag teacht tríd” meirge bogha ceatha a rinne Smaranda (9 mbliana d’aois) agus a chrochta ina fuinneog sráide in Bournemouth, an Ríocht Aontaithe, 3 Aibreán 2020 © Ana-Maria Rampelt
Déanfar é a dheonú d’Áras Stair na hEorpa, an Bhruiséil.
Meirge ‘Tout ira bien’ (Beidh gach rud go geal), crochta feadh bhallaí Scoil Schaerbeek uimh. 16, an Bhruiséil, an Bheilg, Márta — Bealtaine 2020
Bronnta ar Áras Stair na hEorpa, an Bhruiséil.
Bhí tiomsú airgid á dhéanamh ag Ionad Taighde agus Oiliúna Ollscoil an Tuaiscirt chun cabhrú leis an ospidéal contae in Baia Mare na Rómáine. Tá airgead bailithe ag oibrithe deonacha chun 310 masc cosanta a tháirgeadh, maisithe le greamán, agus beirt aerálaithe.
Maisc chosanta ar a bhfuil an greamán ‘Totul va fi bine’ (Beidh gach rud geal), Baia Mare, an Rómáin, Márta 2020 © Ionad Taighde agus Oiliúna na hOllscoile Thuaidh, Baia Mare, an Rómáin
Meirge bogha ceatha arna thaispeáint ag teaghlach Ungárach-Iodálach sa Bhruiséil, Feabhra-Meitheamh 2020
Bronnta ar Áras Stair na hEorpa, an Bhruiséil.
Teorainneacha paindéime
Bhuail an tsaoirse gluaiseachta buille crua le linn na dianghlasála. Suíodh teorainneacha a bhí ligthe i ndearmad an athuair agus fágadh cuid mhór Eorpach scartha óna dteaghlaigh. D’fhreagair muintir na mbailte teorann le cruthaitheacht, le saothair ealaíne agus le hagóidí ciúine i gcoinne an teorannaithe sin ar an tsaoirse gluaiseachta.
I lár mhí an Mhárta 2020, tháinig sconsa miotail chun cinn a scar an spás oscailte glas locha atá á roinnt ag cathair Konstanz na Gearmáine agus cathair Kreuzlingen san Eilvéis. Níorbh fhada gur thosaigh agóid thostach i gcoinne dhúnadh na teorann. Thug an lucht eagraithe cuireadh d’éinne a ndearnadh difear dóibh nó a bhí ag iarraidh a bheith páirteach ar son na dlúthpháirtíochta, machnamh a dhéanamh ar rud éigin arbh fhéidir leo a thabhairt go dtí an sconsa: grianghraf, litir, glas, nó rud éigin cruthaitheach eile. Ba é a bhí ar an gcuireadh ‘Ná tabhair ach rudaí dearfacha. Gan bhriogadh gan bhruscar.’
San fhíseán seo, déanann Gruia Bădescu, taighdeoir in Ollscoil Konstanz, doiciméadú ar réaltacht nua na cathrach a bhfuil cónaí uirthi leis an teorainn nua.
Meirge ar theorainn na Polainne ‘Stýská se mi po tobě Čechu’ (baillim oraibhse, an tSeicis).
Meirge ar theorainn na Polainne “Stýská se mi po tobě Čechu” (Caillim tusa, an tSeicis), Márta 2020 © Stefan Manka, Cieszyn, an Pholainn
Rinneadh gníomh gan choinne an 20 Márta, 2020 trasna theorainn na Polainne agus na Seice. Cuireadh bac le rialuithe teorann ar chathracha Cieszyn agus Český Těšín, a bhíonn nasctha de ghnáth le droichid thar abhainn Olza. Mar fhreagairt air sin rinne grúpa áitritheoirí Polannacha agus Seiceacha meirgí ar dhá thaobh na habhann ag fógairt gur airigh siad uathu a chéile.
Meirgí ar theorainn na Seice “I ja za tobą Polaku” (Caillim sibhse freisin, Polannach) agus “Chybíte ná M. Poláci!” (Cailltear leat Polannaigh), Márta 2020 © Stefan Manka, Cieszyn, an Pholainn
Cearta bunúsacha faoi dhianghlasáil
Tharla teorannú ar chearta bunúsacha uaireanta de bharr na dianghlasála ar fud na hEorpa. Ach d’aimsigh daoine bealaí lena gcuid a rá.
I mí Aibreáin 2020 sa Pholainn, bhí dlí ar tí vóta a chaitheamh ann, rud a d’fhág go raibh ginmhilleadh agus gnéasoideachas neamhdhleathach. Níorbh fhéidir na scáthanna báistí dubha a bhí ina siombail den chomhrac chun cearta na mban a chosaint sa Pholainn a thabhairt chun agóide. Ina ionad sin, ghlac lucht agóide a n-áit i scuaine ollmhargaidh — an t-aon spás poiblí a bhí ar fáil do dhrong daoine ag aon am amháin — agus na scáthanna báistí ar iompar acu. Rinne agóideoirí eile scáthanna fearthainne dubha agus póstaeir a chur ina mbalcóiní agus ina bhfuinneoga. Rinneadh an vótáil ar an dlí i gcoinne an ghinmhillte a chur siar ar deireadh.
An scáth a úsáidtear chun agóid a dhéanamh i gcoinne vótáil dlí frithghinmhillte, Szczecin, an Pholainn, Aibreán 2020
Deonaithe d’Áras Stair na hEorpa, an Bhruiséil.
Loirg ar phota a úsáideadh chun léirsiú i gcoinne bearta dianghlasála i Maidrid na Spáinne, Bealtaine 2020.
Bronnta ar Áras Stair na hEorpa, an Bhruiséil.
An fhreagairt chruthaitheach
Bhí baint nach beag ag an gcruthú ealaíne agus sásamh a bhaint aisti le linn na heachtra dianghlasála. Léirigh leanaí agus daoine fásta éagsúlacht mothúchán trí líníochtaí, dánta nó ceol. Thugadar cuntas ar a ngnáthshaol laethúil trí thionscadail scoile is staidéir. Cruthaíodh saothair ealaíne eile chun dul i dtacaíocht lena gcairde is lena muintir.
Leabhar sceitse‘Téarnamh grafach Achoimre ar théarmaí a úsáidtear go minic le linn eipidéim Sars-Cov-2’, Carmela del Casar Ximénez, Márta-Bealtaine 2020, Maidrid, an Spáinn.
Bronnta ar Áras Stair na hEorpa, an Bhruiséil.
“Ceann de na héifeachtaí is coitianta a bhaineann le tinneas Covid-19 is ea giorracht anála agus deacrachtaí maidir leis an análú, ach bhí an tinneas sin ina chúis le plúchadh in go leor gnéithe eile den bheatha... cuireadh srian ar go leor de chearta bunreachtúla ráthaithe an duine i roinnt mhaith tíortha Eorpacha le linn ghéarchéim an choróinvíris agus bhí sé sin ina chúis le plúchadh sóisialta do na mílte saoránach.’ Anna Vasof
‘Hand Mask’, Anna Vasof, Vín, an Ostair, Márta 2020. Faighte 2020. AE, PE, Áras Stair na hEorpa, an Bhruiséil © Anna Vasof
“An coróinvíreas, an coróinvíreas, díghalraímid ár lámha, thosaigh
sé go léir i dtailte na Síne.
A choróinvíris, a choróinvíris, an domhan go léir ag guí, faoi ghlas ins
an tigh is ní féidir dhul ag spraoi.
An coróinvíreas, an coróinvíreas, le hobair na ndochtúirí a bheidh ar siúl againn, tá
siad féinleithliseach agus
misniúil le hór!
Tá an coróinvíreas, an coróinvíreas, ár lámha go léir á ní againn,
agus beidh muid ag múchadh go luath.”
Tagann an choróin ar bharr an víris ón aistriúchán ar ‘corona’ san Iodáilis, rud a chiallaíonn ‘coróin’.
An dán ‘Coronavirus’ le Davide, 10 mbliana d’aois, an Iodáil, Márta 2020 © Davide Argiolas, an Iodáil
Roinn Sara Roloff, bean Eilvéiseach atá ina cónaí i Londain, a scéal faoin gcath le Covid 19 i bhfoirm logleabhar dialainne. Tharraing Leon (9) agus Felix (6), mic chara Beilgeach Sara, an pictiúr seo di mar spreagadh chun leanúint ar aghaidh ag troid. Bhí an pictiúr seo agus scéal Sara ina uirlis chun an víreas a mhíniú do leanaí agus do dhaoine eile a bhí ag iarraidh cabhrú le duine a bhí ag dul tríd an gcath céanna agus a n-imní a mhaolú.
Líníocht “Sara fight Corona Virus” le Leon (9) agus Felix (6), an Bhruiséil-Londain, Aibreán 2020. Bronnta ar Áras Stair na hEorpa, an Bhruiséil.
Foireann leighis: na laochra nua
Ó fhíorthús phaindéim COVID19, tá oibrithe cúraim sláinte i mbrollach an chatha. In ospidéil, amhail earnáil na gcúramóirí i gcoitinne, is iomaí oibrí a thug a mbeatha ar son a bpoist, ba mhinic sin de bharr easpa trealaimh chosanta. Léirítear altraí agus dochtúirí ina sárlaochra nua ar ré seo ár ngéibhinn.
Sa Rómáin, tháinig gníomhaireacht chumarsáide ar an smaoineamh an lucht leighis a léiriú mar Naoimh agus mar Dhéithe agus íocóin éagsúla chreidimh mar inspioráid acu (rud a chuir an ghoimh ar roinnt ceannairí reiligiúnacha).
“Go raibh maith agat, dochtúirí!” póstaer a measadh a bheith maslach agus a tarraingíodh siar ó thaispeáint amuigh faoin aer, Aibreán 2020, Búcairist, an Rómáin © Wanda Hutira, McCann Búcairist
Ach fiú dá mba laochra nó naoimh iad lucht an leighis, b’ábhar eagla agus mímhuiníne iad freisin. I gcuid mhaith tíortha Eorpacha tuairiscíodh sna meáin gníomhartha bagarthacha nó idirdhealaithe i leith foirne leighis, ag comharsana a raibh eagla orthu go ndéanfaidís an galar a tholgadh, mar shampla. Ar an dea-uair, ba mhinic léirithe tacaíochta agus dlúthpháirtíochta ina gcúiteamh ar na gníomhartha sin.
Teachtaireacht anaithnid a cuireadh ar ghaothscáth cairr an altra Camille Ruiz, Valence, an Fhrainc, deireadh mhí an Mhárta 2020. Bronnta ar Áras Stair na hEorpa, an Bhruiséil.
Ach fiú dá mba laochra nó naoimh iad lucht an leighis, b’ábhar eagla agus mímhuiníne iad freisin. I gcuid mhaith tíortha Eorpacha tuairiscíodh sna meáin gníomhartha bagarthacha nó idirdhealaithe i leith foirne leighis, ag comharsana a raibh eagla orthu go ndéanfaidís an galar a tholgadh, mar shampla. Ar an dea-uair, ba mhinic léirithe tacaíochta agus dlúthpháirtíochta ina gcúiteamh ar na gníomhartha sin.
Teachtaireacht dlúthpháirtíochta mar fhreagra uirthi, Valence, an Fhrainc, deireadh mhí an Mhárta 2020. Bronnta ar Áras Stair na hEorpa, an Bhruiséil.
Fiú más buíochas den chuid is mó a ghabh siad leo siúd a bhí ag tacú leo trí ghníomhaíochtaí éagsúla, rinne oibrithe leighis agóid freisin ar scála ollmhór ar fud na mór-roinne i gcoinne an easpa cosanta a d’fhág go raibh siad i mbaol an víris go mór.
‘Cad as a ndéanaimid moladh? Le haghaidh sláinte, le haghaidh beatha. Amach anseo, tacaímis le hacmhainní coiteanna. gan chaipitleachas." Tacaíocht agus meirge agóide, Forest (An Bhruiséil), Aibreán 2020. Bronnta ar Áras Stair na hEorpa, an Bhruiséil.
An dlúthpháirtíocht i gCleachtas
Cuimhneofar ar ráig ghéarchéim Covid-19 i ndáil le soláthairtí gearra d’ábhar cosanta, ní hamháin don phobal i gcoitinne ach d’oibrithe leighis freisin. Tharla cúrsaí drámatúla i mórán tíortha san Eoraip toisc easpa masc, cultacha agus trealamh eile cosanta. Ar fud na mór-roinne, spreag na héigeandálaí sin saoránaigh chun dul isteach agus cabhair a thabhairt ar bhonn deonach chun leigheasanna a thairiscint a luaithe is féidir.
Nuair a bhíonn soláthairtí leighis gann, ó threalamh cosanta go haerálaithe tarrthála, téann úinéirí printéirí 3T isteach chun leaganacha níos tapúla agus níos saoire a tháirgeadh a chuidigh le beatha daoine a shábháil. Aimsigh roinnt samplaí den dlúthpháirtíocht, den tógáil pobail agus den chruthaitheacht i dtaobh déileáil leis an bpaindéim anseo.
Dlúthpháirtíocht sa déanamh
Ghlac an stiúideo dearaidh Bulgárach Love 2 Design páirt sa tionscnamh ́#ЗАДОБРОТО ́ (#THEGOOD). Sa chás seo, tháirg daoine ar spéis leo printéirí 3D sciatha aghaidh-chosanta do lucht an leighis a bhí i mbrollach an chatha.
Aghaidhsciath chosanta priontáilte 3T leis an Love 2 Design Company, Shumen, an Bhulgáir, Márta-Aibreán 2020. Bronnta ar Áras Stair na hEorpa, an Bhruiséil.
Gúnaí cosanta arna dtáirgeadh ag oibrithe deonacha, Maidrid, an Spáinn, Márta-Bealtaine 2020 © Susana Molinero, Maidrid. Bronnta ar Áras Stair na hEorpa, an Bhruiséil.
Bhí ganntanas gúnaí cosanta ina dhúshlán roimh lucht an leighis agus roimh ghairmithe eile ar nós cúramóirí i dtithe altranais. Thairg siad siúd a raibh na scileanna riachtanacha acu a gcúnamh agus ba mhinic leo cairn éadaigh den chineál sin a tháirgeadh.
I Maidrid, chuir grúpa oibrithe deonacha iad féin in eagar agus thosaigh siad ag fuáil gúnaí cosanta. Thug an-chuid daoine aonaracha, seanóirí go minic, a raibh meaisín fuála sa bhaile acu, cúnamh freisin. Rinneadar comhordú ar an obair agus scaip siad na gúnaí, le lógó croí orthu, ar ospidéil, ar stáisiúin phóilíneachta, ar chomhraiceoirí dóiteáin nó ar fhoirne riaracháin phoiblí.
Gúnaí cosanta arna dtáirgeadh ag oibrithe deonacha, Maidrid, an Spáinn, Márta-Bealtaine 2020 © Susana Molinero, Maidrid. Bronnta ar Áras Stair na hEorpa, an Bhruiséil.
Bhí maisc aghaidhe leighis i mbeagán focal i ngach áit in ainneoin go raibh gá acu le gairmithe atá ag obair le hothair Covid 19 in ospidéil. I gcuid mhaith tíortha Eorpacha tharla uaidh féin, de mheon na dlúthpháirtíochta, gur thosaigh daoine as a stuaim féin ag cruthú masc as éadach sa bhaile dóibh féin agus le roinnt ar dhaoine eile chomh maith, cé nach raibh an fhianaise eolaíoch ar aon fhocal maidir lena bhfiúntas. Múineann gá seift agus d’fhorbair na tionscnóirí baile seo scagairí speisialta chun cur le hinúsáideacht na masc sin.
Maisc bhaile dáilte ar dhaoine i ngátar sa tSeicia, Márta 2020 © Martina Lepší, Vojtanov, an tSeicia. Déanfar é a dheonú d’Áras Stair na hEorpa, an Bhruiséil.
Fuaimdhreacha na Paindéime
Cén fhuaim a bhí leis an Eoraip le linn phaindéim an choróinvíris? Cad a nascann an eispéireas glasála ar fud na mór-roinne? Sa phíosa fuaime seo le Mara Maracinescu, tá 21 thaifead ar leith ó 17 dtír Eorpacha, a rinneadh idir Márta agus Bealtaine 2020 le linn na chéad dianghlasála COVID-19 san Eoraip.
Ba é príomhchuspóir an taighde agus na píosa ceoil a bhí mar thoradh air sin an tionchar a bhí ag an ndianghlasáil ar fhuaimdhreacha na hEorpa a rianú: deasghnátha nua nó cineálacha bailithe a tháinig chun solais; athruithe ar an bhfuaimdhreach comhthimpeallach, mar gheall ar thrácht níos ísle, nó guth an Stáit a bheith le cloisteáil ar bhealach níos suntasaí, mar shampla trí challairí.
‘Bréagdhreacha Paindéime’
Coimisiúnaithe agus faighte in 2020 ag AE, PE, Áras Stair na hEorpa ó Mara Mărăcinescu. Fuaimeanna ar fud na hEorpa le linn phaindéim an choróinvíris