Η επανάσταση του Φεβρουαρίου του 1917, η οποία ανέτρεψε τη μοναρχία, ενώνει την αντιτσαριστική αντιπολίτευση από τους φιλελεύθερους προς τους σοσιαλιστές, υιοθετώντας τα ιδανικά της Γαλλικής Επανάστασης του 1789. Κατά τη διάρκεια του 1917, οι ισχυρισμοί έγιναν πιο ριζοσπαστικοί και οι ιδέες μιας δημοκρατικής δημοκρατίας αντικαταστάθηκαν από εκκλήσεις για άμεση διακυβέρνηση από τους Σοβιετικούς — μέσω των συμβουλίων των βουλευτών του Workmen και των στρατιωτών.
Τέλος, στις 7 Νοεμβρίου 1917 (ή στις 25 Οκτωβρίου 1917 σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του Julian, το οποίο χρησιμοποιούνταν τότε στη Ρωσία), οι Bolsheviks, οι οποίοι ήταν αρχικά μέλη και υποστηρικτές της ριζοσπαστικής πτυχής του ρωσικού Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος, ανέλαβαν τον έλεγχο στο Petrograd και ανέτρεψαν τη ρωσική προσωρινή κυβέρνηση, η οποία βρισκόταν στην εξουσία μετά την αποπομπή του Tsar Nicholas II, αλλά είχε αποδειχθεί αναποτελεσματική. Ιδρύθηκε το Συμβούλιο των Λαϊκών Διοικητών της νεοανακηρυχθείσας ρωσικής Σοβιετικής Ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας.
Η Επανάσταση του Οκτωβρίου του 1917 είχε μεγάλο αντίκτυπο στη ρωσική, ευρωπαϊκή και παγκόσμια ιστορία καθ’ όλη τη διάρκεια του 20ου αιώνα. Οδήγησε στη δημιουργία ενός κομμουνιστικού συστήματος, το οποίο επί δεκαετίες θεωρούνταν από πολλούς Ευρωπαίους ως εναλλακτική λύση στον φασισμό, αλλά και στην κοινοβουλευτική δημοκρατία και στη φιλελεύθερη οικονομία της αγοράς.
Οι κομμουνιστές (Μπολσεβίκοι ή Κόκκινοι) και οι αντίπαλοί τους, οι Λευκοί, χρησιμοποιούν αμφότεροι την τρομοκρατία ως εργαλείο πολέμου. Στα τέλη του 1918 το Μπολσεβικικό Συμβούλιο των Λαϊκών Κομισάριων εκδίδει διάταγμα με τίτλο «Για την Κόκκινη τρομοκρατία», το οποίο επιτρέπει τον τυφεκισμό μελών του Λευκού Στρατού και την φυλάκιση των «ταξικών εχθρών» σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Ο θρίαμβος του Κομμουνισμού στην Ρωσία εγείρει φόβους και ελπίδες σε όλη την Ευρώπη ότι η σοσιαλιστική επανάσταση δεν θα περιοριστεί στα σύνορα της Ρωσίας. Δεν υπήρξε τίποτα, αλλά σημειώθηκαν αρκετές κομμουνιστικές αναταραχές σε ολόκληρη την ήπειρο, ενίοτε με άμεση σοβιετική στήριξη, όπως στη Φινλανδία και τη Λετονία. Πολλοί άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους στους εμφύλιους πολέμους που προκαλούν οι εξεγέρσεις. Ωστόσο, η κομμουνιστική επανάσταση δεν επικρατεί εκτός της περιοχής που θα αποτελέσει την Σοβιετική Ένωση το 1922.
Η μαρξιστική ιδεολογία χρησιμοποιήθηκε για τη νομιμοποίηση του καθεστώτος στην ΕΣΣΔ, η οποία προκάλεσε εκατομμύρια θανάτους. Προσπαθώντας να δημιουργήσει έναν «νέο σοβιετικό άνδρα», στέρησε από τους ανθρώπους βασικές ελευθερίες και δικαιώματα και παρεμβαίνει στην ίδια την ιδιωτικότητά τους. Ο Vladimir Ilyich Ulyanov, γνωστός ως «Lenin» (1870-1924) ήταν ο κύριος αριθμός της Επανάστασης του Οκτωβρίου του 1917, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μονοκομματικού κράτους με ηγετικό ρόλο για το κόμμα Bolshevik. Μετά τον θάνατό του το 1924, ο Λένιν έγινε θύμα λατρείας της προσωπικότητας εντός της Σοβιετικής Ένωσης και ο Μαρξίσμ-Λενινισμός έγινε το επίσημο δόγμα του ολοκληρωτικού καθεστώτος.
Μετά την άνοδο του Στάλιν στην εξουσία, στα τέλη της δεκαετίας του 1920 το σύστημα έγινε ακόμη πιο καταπιεστικό από ό,τι στο παρελθόν. Μέχρι τον θάνατο του Στάλιν το 1953, εκατομμύρια άνθρωποι στην ΕΣΣΔ απεστάλησαν σε στρατόπεδα Gulag, πέφτουν θύματα μαζικής απέλασης και λιμού που προκλήθηκαν από αναγκαστικούς συλλεκτικούς ελέγχους ή υπέστησαν άλλες μορφές δίωξης. Από γεωπολιτική άποψη, το αποτέλεσμα της ρωσικής επανάστασης ήταν η άνοδος της ΕΣΣΔ ως ολοκληρωτικής υπερδύναμης που ανταγωνίζεται τις ΗΠΑ για την παγκόσμια υπεροχή.
