Stanowisko dla gości: Jakie historie mówi Europa?
Jakie historie mówi Europa? Dopasowanie się do narracji kształtujących przeszłość, teraźniejszość i przyszłość
Ana Vasconcelos Martins i Sophie L. Vériter
Research Asystenci, Europe’s Stories, program Dahrendorf, Centrum Studiów Europejskich, Uniwersytet w Oksfordzie
Narracje, jakkolwiek nie są, są potężnymi siłami historii, które kształtują wydarzenia w takim samym stopniu, jak te, które je kształtują. W momencie, gdy Europa stoi w obliczu wielu wyzwań – gospodarczych, społecznych, środowiskowych, politycznych, a nawet egzystencjalnych i fundamentalnych – opowiadane obecnie przez Europę historie określą, co stanie się za dziesięć lat i później. Dlatego ważne jest zrozumienie głównych narracji, które torują przyszłość, do której zmierza Europa.
Podczas 10. rocznicy konferencji w maju 2019 r. program Dahrendorf na rzecz badania wolności oficjalnie zainaugurował europejski projekt „Storys”, który jest finansowany przez fundację Mercator, fundację ZEIT i fundację Friedrich Naumann. Projekt ma na celu uchwycenie historii, jaką Europa robi i powinna powiedzieć, a także tego, czego Europejczycy chcą, aby UE podjęła działania w przyszłości.
Jak zauważył wówczas prof. Timothy Garton Ash, dyrektor historii Europy, istnieje potencjalnie tyle europejskich historii, ile Europejczyków. Jednak niezależnie od tego, ile wyjątkowych momentów kształtuje narracja każdej osoby, istnieją minione momenty, obecne obawy i nadzieje na przyszłość Europy, które są przekrojowe w stosunku do doświadczeń Europejczyków z całego kontynentu.
Badania i wydarzenia
Nasz zespół składający się z ponad 20 naukowców z całej Europy określił najważniejsze momenty i cele, które tworzą historie Europy, łącząc następujące metody badawcze:
- Wywiady jakościowe z osobami z różnych pokoleń, miejsc i środowisk społecznych, a także eksperci z różnych dziedzin, a także wywiady z osobami z różnych pokoleń, miejsc i środowisk społecznych;
- Badanie opinii publicznej na temat preferencji politycznych UE w partnerstwie z projektem eupinions Fundacji Bertelsmanna;
- Badania wtórne: dane zebrane z innych projektów normatywnych, opisowych i analitycznych, a także z inicjatyw interaktywnych, takich jak strony internetowe, podcasty i ruchy związane z obszarami tematycznymi historii Europy.
Od czasu 10. rocznicy konferencji w Dahrendorfie, podczas której eksperci z tak różnych dziedzin jak polityka i teatr dyskutowali o badaniach prowadzonych w ramach projektu, nasz zespół organizował również konferencję z „post-89ers” (osoby, które urodziły się w przybliżeniu w latach 1980–2000) we współpracy z Fundacją Mercator w Berlinie, podczas której przeprowadzaliśmy deliberatywne sondaże na temat najważniejszych kwestii europejskich. Przeprowadziliśmy również dwa warsztaty z udziałem uczniów szkół średnich w Niemczech, podczas których omówiono postawy pokoleniowe dotyczące przyszłości Europy. Wydarzenia te dostarczyły spostrzeżeń i informacji zwrotnych, które okazały się kluczowe dla opracowania naszych bieżących badań.
Najważniejsze wstępne ustalenia
Nasi ankietowani odpowiadają na zestaw sześciu pytań dotyczących momentów, które uważają za najważniejsze w swoich doświadczeniach związanych z Europą. Na podstawie pierwszych 117 z tych trwających wywiadów, z których wszystkie można zobaczyć na stronie internetowej „Historia Europy”, osobiste doświadczenia, takie jak studia i podróże za granicę, są zazwyczaj bardziej kształtujące niż konkretne wydarzenia historyczne. W związku z tym swoboda przemieszczania się jest najważniejszą rzeczą, którą większość ankietowanych twierdzi, że Europa zrobiła dla nich osobiście. Większość respondentów, w Zjednoczonym Królestwie i w innych krajach europejskich, uważa, że brexit jest najgorszym momentem w najnowszej historii Europy. Wielu, zwłaszcza wschodnioeuropejskich, określa rozszerzenie wschodnie w 2004 r. jako najlepszy moment w Europie.
Przeciwdziałanie zmianie klimatu jest najpopularniejszą odpowiedzią na końcowe pytanie zadane w wywiadach na temat tego, co nasi respondenci chcieliby osiągnąć do 2030 r. Ustalenie to częściowo przyczyniło się do pytań skierowanych do Europejczyków w pierwszym specjalnie zamówionym badaniu opinii publicznej na temat preferencji politycznych UE. Oprócz polityki przeciwdziałania zmianie klimatu zwróciliśmy się również do obywateli o opinie na temat zatrudnienia i zabezpieczenia społecznego. Z ankiety przeprowadzonej wśród ponad 12,000 respondentów w wieku od 16 do 69 lat we wszystkich 27 państwach członkowskich UE i Zjednoczonym Królestwie wynika, że dwa z najbardziej znaczących ustaleń Trybunału to: a) „71 % Europejczyków opowiada się za powszechnym dochodem podstawowym”; oraz b) „53 % młodych Europejczyków uważa, że reżimy autorytarne są lepiej przygotowane do radzenia sobie z kryzysem klimatycznym”. Badanie to zostało przeprowadzone przez naszych partnerów w dniach 5–25 marca 2020 r., co prawdopodobnie odzwierciedla wpływ pandemii na obawy naszych respondentów.