Όταν οι τοίχοι μιλούν!

Η Εισαγωγή περιγράφει τον ρόλο που παίζουν οι αφίσες στην ευρωπαϊκή δημόσια ζωή και ενθαρρύνει τους επισκέπτες να αναρωτηθούν πάνω στους διάφορους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να προσεγγίσουμε την ήπειρο, τόσο γεωγραφικά, όσο και εννοιολογικά.

Μακέτα του χώρου εισόδου της έκθεσης. © -Studio Harm Rensink

Το τμήμα Turmoil και ενότητα ιχνηλατεί τον ρόλο των αφισών ως πρακτόρων και μαρτύρων των ιδεολογικών συναντήσεων και αντιπαραθέσεων που έχουν διαμορφώσει την ευρωπαϊκή ιστορία μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο τίτλος παραπέμπει στις αντιπαλότητες και στις εντάσεις που χαρακτηρίζουν τις ιδεολογικές συγκρούσεις και τις ένοπλες συρράξεις στην Ευρώπη στη διάρκεια του 20ού αιώνα, αλλά, από την άλλη, μιλά επίσης και για τη βούληση συνεργασίας και προόδου μέσα από ειρηνικές και αμοιβαίες προσπάθειες.

Μακέτα Turmoil και τμήμα ενότητας. © -Studio Harm Rensink

Το επόμενο τμήμα, Φράγματα και Ζεύγματα, εξετάζει τον διττό χαρακτήρα των συνόρων, το γεγονός ότι μπορεί να είναι εξίσου υπαρκτά και νοητά, τεχνητά ή φυσικά εμπόδια. Η Ευρώπη βρίσκεται στο επίκεντρο των συνεχιζόμενων συζητήσεων περί μετανάστευσης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τη μία, εθνικής κυριαρχίας και προστατευτισμού από την άλλη. Μπορεί κανείς να την δει και ως καταφύγιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα, και ως άξενο φρούριο. Πολιτιστικά γεγονότα και αθλητικές εκδηλώσεις, φεστιβάλ και εκθέσεις θέλουν να αντικαθρεφτίσουν μια ιδεατή κοινωνία και να συμβάλουν στην οριοθέτηση του τι σημαίνει να είσαι Ευρωπαίος στην κοινωνική, πολιτισμική, οικονομική και ιδιωτική ζωή.

Μακέτα του τμήματος «Φραγμοί και συνδέσεις». © -Studio Harm Rensink

Στο τμήμα Κινητοποίηση και Διαμαρτυρία, οι αφίσες της εξέγερσης εξετάζονται ως εξιδανικευμένοι δίαυλοι έκφρασης πολιτικών αιτημάτων και ως πολύτιμοι μάρτυρες του αγώνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η συγκεχυμένη συνύπαρξη πολιτικών αιτημάτων ολοένα και μεγαλύτερης διαφοροποίησης, τα συγκρουόμενα συμφέροντα και οι αντιμαχόμενες ιδέες περί ισότητας στην μεταπολεμική Ευρώπη, όλα είναι αποτέλεσμα της πολυφωνίας και της πόλωσης που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη κοινωνία.

Μακέτα του τμήματος ακτιβιστών και διαμαρτυρίας. © -Studio Harm Rensink

Το τελευταίο τμήμα της έκθεσης έχει τίτλο Και μετά την αφίσα; και διερωτάται πάνω στον ρόλο των αφισών σήμερα και στο μέλλον. Παρά τα ψηφιακά κατορθώματα του 21ου αιώνα, οι αφίσες εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται για να επηρεάσουν τη συμπεριφορά και την ιδεολογική μας στράτευση. Η ενότητα αυτή περιλαμβάνει έργα τέχνης, διότι η τέχνη έχει συχνά την ικανότητα να μας προτρέπει να αναλογιστούμε τα της ύπαρξής μας, τόσο της δικής μας, όσο και των γύρω μας.

Mock-up of After the foer? section (Μετά την αφίσα;). © -Studio Harm Rensink

Europa Regina

Johannes Putsch (1516 — 1542)

Τιρόλο, Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, 1534

Museum Retz, Αυστρία

Europa Regina

Europa!

Carmen Moreno (β. 1964)

Αφίσα για τις Ευρωεκλογές

Ισπανία/Κάτω Χώρες, 1999

Europa!

Istanbul bye bye! (Αντίο Κωνσταντινούπολη!)

Uwe Loesch (β. 1943)

Γερμανία, 2006

Istanbul bye bye! (Αντίο Κωνσταντινούπολη!)

Η Βρετάνη [Λόρδος Kitchener] θέλει. Πάρτε μέρος στον στρατό της χώρας σας!

Alfred Leete (1882 — 1933)

Ηνωμένο Βασίλειο, 1914

Αντίγραφο

Imperial War Museum, Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο

Η Βρετάνη [Λόρδος Kitchener] θέλει. Πάρτε μέρος στον στρατό της χώρας σας!

Dan Mladosti

(Ημέρα Νεολαίας)

Novi Kolektivizem (NK)

Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Σλοβενίας, Γιουγκοσλαβία, 1987

Dan Mladosti

Το Einheit Europas κατ’ αυτόν τον τρόπο

(Ενωμένη Ευρώπη, έτσι ή έτσι)

Φιλοευρωπαϊκή, αντικομμουνιστική αφίσα

υπογεγραμμένη με τα αρχικά M G

Δυτική Γερμανία, γύρω στο 1950

Το Einheit Europas κατ’ αυτόν τον τρόπο

Europe — All Our Colours to the Mast (Ευρώπη — όλες μας οι σημαίες στους ιστούς)

Reyn Dirksen (1924 — 1999)

Πρώτο βραβείο διαγωνισμού

Κάτω Χώρες, 1950

Europe — All Our Colours to the Mast (Ευρώπη — όλες μας οι σημαίες στους ιστούς)

Rakennetaan Eurooppaa ydhessä

(Οικοδομώντας μαζί την Ευρώπη)

Σχεδιαστής: Ελεύθερη

Εορταστική αφίσα για τα 40 χρόνια από τη Συνθήκη της Ρώμης.

Βέλγιο, 1997

Rakennetaan Eurooppaa ydhessä

Frontières = Επανσυμπίεση

(Σύνορα = καταστολή)

Atelier populaire

Παρίσι, Γαλλία, Μάιος 1968

Frontières = Επανσυμπίεση

TRANS Europ Express verbindet 70 Städte Europas

(Το Trans Europ Express συνδέει 70 πόλεις στην Ευρώπη)

Jan Rodrigo (1921 — 2013)

Κάτω Χώρες, 1957

TRANS Europ Express verbindet 70 Städte Europas

Le- és felszállásnál legyünk körültekintőek

(Προσοχή κατά την επιβίβαση και την αποβίβαση από την αμαξοστοιχία)

Ουγγαρία, 1964

Le- és felszállásnál legyünk körültekintőek

Ευρώπη. Πτήσεις με γραμμές Irish Air

Piet Sluis (1929 — 2008)

Ιρλανδία, γύρω στα 1955

Ευρώπη. Πτήσεις με γραμμές Irish Air

Ολυμπιακοί Αγώνες, Βερολίνο 1936

Franz Theodor Würbel (1858 — 1943)

Γερμανία, 1936

Ολυμπιακοί Αγώνες, Βερολίνο 1936

Παναγία Βρεφοκρατούσα με φωτοστέφανο στα χρώματα του ουράνιου τόξου

Elżbieta Podleśna (1968)

Πολωνία, 2019

Παναγία Βρεφοκρατούσα με φωτοστέφανο στα χρώματα του ουράνιου τόξου

JE suis Charlie

(Είμαι ο Charlie)

Joachim Roncin (β. 1976)

Γαλλία, 2015

JE suis Charlie

Voice of democracy in danger! (Η φωνή της δημοκρατίας κινδυνεύει!)

Doğan Arslan

Τουρκία/Σλοβακία, 2018

Voice of democracy in danger! (Η φωνή της δημοκρατίας κινδυνεύει!)

Καρδιογράφημα [Σεισμογράφος]

Czeslaw Bielecki (1948)

Πολωνία, 1980

Europejskie Centrum Solidarności, Γκντανσκ, Πολωνία

Καρδιογράφημα [Σεισμογράφος]

Frieden ist möglich!

(Η ειρήνη είναι εφικτή!)

Ο κ. Wolfgang Janisch

Ανατολική Γερμανία, 1988

Stiftung Haus der Geschichte, Zeitgeschichtliches Forum Leipzig, Γερμανία

Frieden ist möglich!

Συνέντευξη με τον Rab Harling σχετικά με τη σειρά φωτογραφιών με τίτλο «Abandon your Dreams» (Εγκατάλειψε τα όνειρά σου). Κινηματογραφήθηκε από το στούντιο «Shosho» για την περιοδική έκθεση του Σπιτιού της Ευρωπαϊκής Ιστορίας «Όταν οι τοίχοι μιλούν! Αφίσες — διαφήμιση, προπαγάνδα, διαμαρτυρία».

RAB Harling στο Λονδίνο που περιβάλλεται από κτίρια

Εμπορική οδός

RAB Harling (β. 1972)

Μεγάλη Βρετανία, 2009 — 2010/2022

Εγκαταλείψτε τα Dreams — Μεγάλη Δυτική οδός 2

Εγκαταλείψτε τα ρεπορτάζ σας

RAB Harling (β. 1972)

Μεγάλη Βρετανία, 2009 — 2010/2022

Εγκαταλείψτε τα ρεπορτάζ σας

Εγκαταλείψτε τα ρεπορτάζ σας

RAB Harling (β. 1972)

Μεγάλη Βρετανία, 2009 — 2010/2022

Εγκαταλείψτε τα ρεπορτάζ σας

Rue du fort Bourbon, Λουξεμβούργο, 1998

(Οδός fort Bourbon, Λουξεμβούργο, 1998)

Jacques Villeglé (β. 1926)

Musées de la Ville de Luxembourg

Rue du fort Bourbon, Λουξεμβούργο, 1998

Οι αφίσες λειτουργούν ως εργαλεία ενημέρωσης, διδασκαλίας, ακόμη και χειραγώγησης. Αποτελούν αντανάκλαση των κοινωνικών αντιπαραθέσεων στο όνομα των ιδεών, της εξουσίας ή του πλούτου και μετατρέπονται σε αντηχείο των πολιτών για κάθε λογής κοινωνικά, πολιτιστικά ή πολιτικά διακυβεύματα. Με άλλα λόγια, οι αφίσες μπορεί να διεκπεραιώνουν και να αποτυπώνουν τις ιδεολογικές συγκρούσεις στην Ευρωπαϊκή Ιστορία, εικονογραφώντας τα δεδομένα της στιγμής και παρέχοντάς μας ένα αρχείο που βρίθει από ευρωπαϊκές ιστορίες. Το θέμα λοιπόν αποτελεί κατάλληλο εργαλείο μάθησης για πολίτες και για νεότερους σπουδαστές εξίσου, με στόχο την ενίσχυση του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και τη συμβολή στην μελέτη της ιστορικής εξέλιξης της «δημόσιας σφαίρας» στην Ευρώπη.

Εικόνα από τον σταθμό σχεδιασμού αφισών

Το πρόγραμμα μάθησης με την ευκαιρία της έκθεσης «Όταν οι τοίχοι μιλούν» επιδιώκει να αποσπάσει ουσιαστική συμμετοχή του κοινού και να προτείνει ισχυρά γνωστικά στοιχεία που θα βοηθήσουν τους επισκέπτες να εντάξουν αυτές τις αφίσες στον ιστορικό τους χωροχρόνο. Από τη σύλληψη της ιδέας για μια αφίσα έως τον αντίκτυπο που έχει αυτή, ποιο είναι το ιστορικό πλαίσιο της αφίσας; Ποιος είναι ο δημιουργός της; Ποιο είναι το κοινό στο οποίο απευθύνεται; Το πρόγραμμα μάθησης θα είναι ένας χώρος στον οποίο το κοινό θα μπορεί να αξιοποιεί τον πολυποίκιλο τρόπο μάθησης και τις προοπτικές του. Αν μιλήσουμε τώρα για συγκεκριμένους χώρους διάδρασης, η έκθεση θα περιλαμβάνει:

Εικόνα από τον σταθμό σχεδιασμού αφισών

Το διαδραστικό «Ας σχεδιάσουμε μαζί μια αφίσα!» προσκαλεί τους επισκέπτες να δημιουργήσουν τη δική τους αφίσα χρησιμοποιώντας οπτικά θραύσματα από ορισμένες αφίσες της έκθεσης, δημιουργώντας πρωτότυπα συνθήματα και ακολουθώντας σχεδιαστικούς κανόνες προκειμένου να είναι ισχυρή η αφίσα τους, έτοιμη να εκτεθεί σε οθόνη της έκθεσης.

Εικόνα από τον σταθμό σχεδιασμού αφισών

«Εύρεση συνδέσμων!» — Οι επισκέπτες καλούνται να εντάξουν τις αφίσες που μόλις ανακάλυψαν στην έκθεση. Θα τους ζητηθεί να συνδέσουν την αφίσα με την σωστή ιστορική εικόνα που αναπαριστά το ιστορικό υπόβαθρο, τον δημιουργό ή το κοινό στο οποίο απευθύνεται, ένα παιχνίδι για όσους ονειρεύτηκαν ποτέ να γίνουν ιστορικοί.

Δίπλωμα (πτυχίο) που προέρχεται από το ζεύγος· Διεύρυνση συνδέσμων (link quot)· δραστηριότητα

«Οι τοίχοι μιλούν... εσύ τι λες;» θα αποτελέσει μια εισαγωγή στα γεγονότα-σταθμούς της Ευρωπαϊκής Ιστορίας για μαθητές Δημοτικού. Θα τεθεί επίσης ως ερώτημα το εάν μπορείς να εμπιστευτείς την εικόνα σε μια αφίσα ή όχι, σε μια προσπάθεια να δοθούν στους μαθητές κάποια κλειδιά για την κατανόηση εικόνων από το παρελθόν. Όσο για τους μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, αυτοί θα μπορέσουν να αυξήσουν τις γνώσεις τους για την Ευρωπαϊκή Ιστορία μέσα από αφίσες που μιλούν για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη μετανάστευση, τις ευρωπαϊκές εκλογές, τις συγκρούσεις, καθώς και πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις. Οι μαθητές θα κληθούν να ταξιδέψουν εγκαίρως για να δημιουργήσουν τις δικές τους αφίσες για ένα θέμα που θεωρούν σημαντικό για τη δημόσια σφαίρα και να παρουσιάσουν το αποτέλεσμα της συζήτησης στους άλλους μαθητές της ομάδας.

Ξεναγήσεις στο σχολείο — αφίσα σχεδιασμένη από νεαρούς μαθητές κατά τη διάρκεια προπαρασκευαστικού εργαστηρίου.