Κείμενο: Marie-Mathilde Wielgus
Με την ευκαιρία της 77ης επετείου από την απελευθέρωση του στρατοπέδου συγκέντρωσης του Auschwitz, ανήμερα της Διεθνούς Ημέρας Μνήμης του Ολοκαυτώματος, το Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας προσκάλεσε το κοινό στην διαδικτυακή προβολή της ταινίας «Ο γιος του Σαούλ», ακολουθούμενη από συζήτηση, και διοργάνωσε διαδικτυακό εργαστήριο για μαθητές με τίτλο «Ποια Ιστορία κουβαλάς μαζί σου;»
Κατά την πρώτη συνεδρία του εργαστηρίου αυτού, η Laurence Bragard, εκπαιδευτής μουσείου, παρουσίασε το Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας και τον τρόπο με τον οποίο το μουσείο εκθέτει τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και τη μνήμη της Σοά σε δύο τάξεις 11χρονων μαθητών από το Ευρωπαϊκό Σχολείο του Αλικάντε και το Βρετανικό Διεθνές Σχολείο στις Βρυξέλλες. Τι μπορεί να εκθέτει ένα «Σπίτι» της Ευρωπαϊκής Ιστορίας; Τα παιδιά ήταν γεμάτα ιδέες: ανέμεναν να βλέπουν φωτογραφίες, στολές, θησαυρούς ευρωπαϊκών χωρών, όπλα, τρένα, άρματα μάχης. Ήθελαν να ακούσουν τους εμφύλιους πολέμους, τον αποικισμό, τις ευρωπαϊκές δυνάμεις. Δεδομένου ότι θέμα του εργαστηρίου είναι η μνήμη του Ολοκαυτώματος, τα παιδιά είπαν όλα όσα ήξεραν γύρω από αυτό: εκτοπισμός και γενοκτονία των Εβραίων της Ευρώπης, στρατόπεδα συγκέντρωσης, θάλαμοι αερίων, οικογένειες που χωρίστηκαν, προσωπικά αντικείμενα που εκλάπησαν και ανθρώπινα δικαιώματα που καταπατήθηκαν.
Ένα μοναδικό αντικείμενο από τη συλλογή του μουσείου εικονογραφεί το πνεύμα του εργαστηρίου: Το παλτό του Γιόζεφ. Ο Josef Fränkel ήταν ο μόνος από την οικογένειά του που επέζησε από το Ολοκαύτωμα. Η κόρη του, η καλλιτέχνης Ritula Fränkel, και ο σύζυγός της, Nicholas Morris, γέμισαν το παλτό με εικόνες και γραπτές αναμνήσεις από τη ζωή του πατέρα της, δημιουργώντας ένα προσωπικό και συμβολικό μνημείο. Με αυτό για πρότυπο, ζητήθηκε από τα παιδιά να φτιάξουν ένα παλτό με ζωγραφιές και φωτογραφίες που εξηγούν με ποιους τρόπους αντιμετωπίζουν τα ίδια τις δύσκολες στιγμές της ζωής τους.
Στη δεύτερη συνάντηση, τα παιδιά παρουσίασαν τη δουλειά που έκανε η τάξη τους επί δύο εβδομάδες: τα βιβλία που διάβασαν και τις ταινίες που είδαν και συζήτησαν στην τάξη προς υποστήριξη αυτής της άσκησης. Κάθε τάξη έλαβε ένα πραγματικό παλτό και περιέγραψε στη συνέχεια πως το διαμόρφωσε. Οι μαθητές του Ευρωπαϊκού Σχολείου του Alicante ζωγράφισαν και κρέμασαν στην αριστερή πλευρά του παλτού πράγματα πολύτιμα και αγαπημένα. Στη δεξιά πλευρά βρίσκονται οι επιθυμίες τους για το μέλλον· στο πίσω μέρος του παλτού οι δυσκολίες που προκάλεσε η πανδημία, η απόσταση που τους χωρίζει από την οικογένειά τους. Οι μαθητές από το Βρετανικό Διεθνές Σχολείο των Βρυξελλών έγραψαν στο χαρτί τις μαρτυρίες τους και τις συνέραψαν κατά τη διάρκεια της συνάντησης. Στα μανίκια βρίσκονται οι προσωπικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν· στην πλάτη ο αντίκτυπος που είχαν οι ιστορικές συγκρούσεις στις οικογένειές τους στην Ινδία και στη Ρουμανία. Στο μπροστινό μέρος έβαλαν την υγειονομική κρίση, την απομόνωση, τις μάσκες που πρέπει να φοράμε και καλύπτουν όχι μόνο το πρόσωπό μας αλλά «τις ίδιες μας τις προσωπικότητες», όπως είπε ένας μαθητής.
Ο Mark Scott, δάσκαλος στο Ευρωπαϊκό Σχολείο του Αλικάντε, μας είπε ότι μία από τις προκλήσεις αυτής της άσκησης ήταν να εντοπίσει κανείς θετικά στοιχεία στις δύσκολες καταστάσεις της ζωής και πρόσθεσε ότι, βρίσκοντας αυτό που αγαπάμε, πχ την οικογένειά μας, τους φίλους μας, τα κατοικίδιά μας, γίνεται πιο εύκολο να ξεπεραστούν οι δυσκολίες. Τόνισε επίσης πόσο σημαντικό είναι ένα αντικείμενο σαν το παλτό του Γιόζεφ, για να δώσει κανείς ένα πρόσωπο στην ιστορία Ολοκαυτώματος και να γίνει αυτή πιο πραγματική για τα παιδιά. Η Beverly Tranter, από το Βρετανικό Διεθνές Σχολείο των Βρυξελλών, μας λέει ότι, εκτός από το εκπαιδευτικό κομμάτι της, η άσκηση αυτή έδωσε επίσης στα παιδιά την ευκαιρία να δουλέψουν πάνω στη ψυχολογική τους κατάσταση και να εκφράσουν με λέξεις έντονα και άβολα συναισθήματα.
Το Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας ευχαριστεί τους μαθητές και τους δασκάλους τους για τη συμμετοχή τους σε αυτό το εργαστήριο και στον εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος.
