Rimi

Il-wirja “Rimi” tesplora l-kwistjoni tal-iskart fl-Ewropa minn perspettiva storika, permezz ta’ erba’ taqsimiet: Smajtek tgħid “żibel”? Minn użu mill-ġdid għal skart (1800–1945), Ewropa Li Tarmi (1945 — illum), Ngħixu bl-iskart (jew mingħajru).

Esibizzjoni

Il-pjattaforma online ta’ “Rimi” tifrex aktar is-suġġett tal-iskart minn perspettiva tranżnazzjonali u transdixxiplinari. Il-viżitaturi tal-wirja jistgħu jfittxu, jiskopru u jaqsmu l-abbundanza ta’ kontenut awdjoviżiv u miktub kokurat minn għaxar mużewijiet Ewropej.

Pjattaforma online

Il-kontenut tal-proġett “Rimi” u l-attivitajiet tiegħu huma riżultat ta’ kontribuzzjoni kkombinata f’diversi komunitajiet, inklużi dawk involuti direttament fil-ġbir, ir-riċiklaġġ, l-użu mill-ġdid u t-tnaqqis tal-iskart fi Brussell.

X’għandhom x’jgħidu dawk b’esperjenza diretta

Ritratt © Tatiana Tumashik

L-offerta ta’ apprendiment għal Throwaway tinkorpora approċċ ta’ udjenza ċċentrata fuq il-viżitatur, flimkien ma’ sessjonijiet ta’ ħidma fl-iskejjel, interattivi, u programm ta’ avvenimenti ta’ involviment.

Tagħlim

Din il-pubblikazzjoni tagħti leħen lil dawk li ħadmu wara l-kwinti tal-proġett: minn kuraturi u edukaturi tal-mużewijiet għad-disinjaturi tal-wirja, kif ukoll esperti lokali veri dwar l-iskart. L-akkademiċi jiddeskrivu kif iħarsu lejn l-iskart mil-lentijiet tal-istorja, l-arkeoloġija, is-soċjoloġija, l-antropoloġija u l-arti.

Katalogu

L-iskart huwa ta’ natura li qed tinbidel u sorprendenti. Għaliex narmu l-affarijiet? L-iskart iservi bħala evidenza storika prezzjuża, minħabba li huwa mera tas-soċjetà u tagħna stess.

Veneru ta’ ruttam tal-plastik imdewweb u Khúc Imħallat, miġbur minn Baptiste Monsaingeon Vjetnam, 2017 Baptiste Monsaingeon/Ritratt 2022 minn Regular Studio, © EU, Parlament Ewropew

L-arkeologi skavaw dan il-flixkun apparentement ordinarju f’kampijiet qrib il-Valle de los Caídos fi Spanja. Kien fih il- “Glefina”, ġulepp użat fil-ġlieda kontra l-malnutrizzjoni. Huwa maħsub li l-flixkun kien jappartjeni għall-ħaddiema li bnew il-monument li jonora lid-dittatur Francisco Franco. Dan il-flixkun huwa prova taċ-ċirkostanzi diffiċli li kellhom iħabbtu wiċċhom magħhom il-ħaddiema u l-familji tagħhom, storja li rarament ġiet irrakkontata qabel.

Flixkun rikostruwit ta’ Glefina Madrid, Spanja, madwar 1950–1960 Patrimonio Nacional, Spanja

Fis-seklu 19, li wieħed iqalleb fiż-żibel biex isib materjali ta’ valur kien mod komuni kif wieħed jaqla’ l-ħobża ta’ kuljum. Anke t-tfal saru l-hekk imsejħa “ragpickers”, li jiġbru t-tessuti u materjali oħra biex ibiegħuhom. Dan kien xogħol riskjuż, peress li dawn ir- “ragpickers” kienu jiġu f’kuntatt ma’ oġġetti maħmuġin li kienu ta’ riskju serju għal saħħithom. 

Il-kollettur tar-rag żgħir ixaqleb kontra bollard quddiem 21 Quai de Bourbon. Charles Nègre (1820–1880), fotografu (riproduzzjoni) Pariġi, Franza, qabel l-1851 Musée d’Orsay, Pariġi, Franza

Is-seklu 19 kien definit minn bidla tremenda fil-kultura industrijali. Madankollu, kienet prattika standard li l-oġġetti jintużaw u jiġu pproċessati mill-ġdid. Anke l-ħmieġ kien riżorsa prezzjuża. Dan it- “toilet niexef” kien maħsub bħala alternattiva għal-lokijiet li kienu qed isiru dejjem aktar popolari, bil-ħamrija jew l-irmied jgħattu l-eskrement fil-barmil wara l-użu. Kellu l-għan li jiffranka l-ilma, jevita li jniġġes ix-xmajjar u jippreserva l-eskrementi tal-bniedem għall-użu bħala fertilizzant agrikolu.

Closet tad-dinja ta’ Moule, ir-Renju Unit, madwar 1875 Dar l-Istorja Ewropea, Brussell, il-Belġju Ritratt 2022 minn Regular Studio, © EU, il-Parlament Ewropew

Fi tmiem is-seklu, proċessi ġodda ta’ produzzjoni, żieda fl-ammont ta’ skart u l-moviment tal-iġjene wasslu biex l-iskart jitqies bħala xi ħaġa maħmuġa li għandha tintrema.

Ritratt (riproduzzjoni) Hannover, il-Ġermanja, 1906 © Aġenzija Ġermaniża għall-Ambjent: Il-kollezzjoni “Erhard”. Dessau-Roßlau: Librerija Speċjalizzata għat-Tagħrif Ambjentali

L-iskart jista’ jkun perikoluż.

Fil-bidu tas-seklu, il-modi kif inħarsu lejn l-iskart inbidlu. L-iskart issa kien meqjus bħala maħmuġ u li jagħmel ħsara, aktar milli riżorsa utli. Il-ġestjoni tal-iskart muniċipali sar kwistjoni urġenti fis-seklu 20.

Il-bliet Ewropej irreaġixxew bil-bins standardizzati tagħhom stess, bħal dak ta’ Basel, l-Iżvizzera. Għandu l-isem tal-inventur tiegħu, Jakob Ochsner (1858–1926). Standard Swiss bin Basel, l-Iżvizzera, madwar l-1935–1940 © Historisches Museum Basel, Andreas Niemz

Nadattaw fi żminijiet ta’ bżonn

Madankollu, id-drawwiet preċedenti tal-użu u l-ipproċessar mill-ġdid tal-materjali reġgħu tfaċċaw fi żminijiet ta’ skarsezza, bħal gwerer. Dan seta’ wassal għal xi kreazzjonijiet mhux tas-soltu. Dan l-elmu ġie abbandunat minn suldat Ġermaniż matul it-Tieni Gwerra Dinjija. In-nies tal-lokal Taljani salvawh u wweldjaw manku fuqu, u ttrasformawh f’oġġett li jsaħħan is-sodda, oġġett ta’ lussu fi żminijiet tant diffiċli.

L-elmu Ġermaniż inbidel f’sodda aktar sħuna Ozzano Taro, l-Italja, Museo Ettore Guatelli wara l-1945. Ozzano Taro, Italja r-Ritratt © Fondazione Museo Ettore Guatelli

Il-produzzjoni tal-massa għamlet l-oġġetti orħos, aktar faċilment disponibbli u konsegwentement, jintremew wara l-użu. L-iskart kien sar problema ta’ skala globali.

Borża tax-xiri bl-istampar “Nixtri għalhekk jien”, li jisatirizzaw il-konsumeriżmu modern Barbara Kruger (b. 1945), l-artist Kölnischer Kunstverein, il-pubblikatur Cologne, il-Ġermanja, Dar l-Istorja Ewropea 1990, Brussell, il-Belġju r-Ritratt 2022 minn Regular Studio, © EU, il-Parlament Ewropew

Ġieli qgħadt taħseb għalfejn l-affarijiet illum ma jdumux daqskemm kienu jdumu qabel? Xi oġġetti jafu jinkisru aktar malajr milli mistenni minħabba li l-manifattur ried hekk. Jekk dan il-kunċett ta’ obsolexxenza ppjanata huwiex reali jew le, kien suġġett ta’ diskussjoni għal ftit żmien mhux ħażin.

Il-fiera tal-Obeżżenza Ppjanata? Artiklu minn Rotarian Magazine Brooks Stevens (1991–1995) u Walter Dorwin Teague (1883–1960), disinjaturi industrijali fl-Istati Uniti tal-Amerika, Dar l-Istorja Ewropea 1960, Brussell, il-Belġju Ritratt 2022 minn Regular Studio, © EU, il-Parlament Ewropew

Il-plastik sar wieħed mill-agħar problemi ambjentali li qed inħabbtu wiċċna magħha llum. Dan ix-xogħol juri diversi oġġetti miġbura tal-plastik imdendla ‘l barra mill-kosta ta’ riżerva naturali ta’ Yorkshire. Dan iż-żibel miġbur mill-baħar jinkludi ġugarelli, skart mediku u straws, u huwa konklużjoni loġika tad-drawwiet ta’ stil ta’ ħajja mibni fuq ir-rimi.

KULL... Snowflake huwa Mandy Barker Differenti (b. 1964) Spurn Head, ir-Renju Unit, 2011

Ritratt © Mandy Barker

L-iskart li qed tipproduċi l-Ewropa jrid imur x’imkien u normalment jispiċċa fin-Nofsinhar Globali. L-artist Takadiwa għaqqad buttuni ta’ keyboards ta’ kompjuters mormija u għotjien tal-fliexken tal-PET biex joħloq il-bandiera taż-Żimbabwe. Il-ħidma tikkritika l-prattiki ta’ rimi tal-ekonomiji kapitalisti.

Hashtag Din il-bandiera Moffat Takadiwa (b. 1983), artist Harare, iż-Żimbabwe, 2020

Ritratt © R. Fanuele

Kif nistgħu aħna, bħala individwi u bħala soċjetà, nisfidaw l-akkumulazzjoni bla tmiem tal-iskart?

Żibel ta’ sena f’vażett Marc Sautelet, prattikant tal-istil ta’ ħajja mingħajr skart, li ħadem f’Zero Waste Belgium bejn l-2018 u l-2022 Brussell, il-Belġju, Dar l-Istorja Ewropea 2016, Brussell, il-Belġju,

Ritratt 2022 ta’ Regular Studio, © UE, Parlament Ewropew

Fil-passat, bosta oġġetti kien jintirtu minn ġenerazzjoni għal oħra. It-tiswija kienet essenzjali. L-oġġetti kienu jintużaw sal-aħħar mument possibbli, sakemm l-ebda toqba ma setgħet tiġi meħjuta, l-ebda xaqq ma seta’ jimtela u l-ebda magna ma setgħet tissewwa aktar.

Platt ta’ fedeltà msewwi bl-Imperu Awstrijak tal-metall (illum is-Slovakkja), fil-bidu tas-seklu 19 © Christa Knott, Volkskundemuseum Wien, Vjenna, l-Awstrija

Il-ġestjoni tal-iskart ma jfissirx li naqbdu u neħilsu minnu. Sabiex titwaqqaf l-akkumulazzjoni kostanti tal-iskart, l-użu mill-ġdid tal-oġġetti fil-pussess tagħna jaf ikun soluzzjoni. Jekk tanbur ta’ magna tal-ħasil qadima jista’ jerġa’ jintuża bħala gradilja, allura kollox jista’ jerġa’ jintuża — jeħtiġlek biss tkun kreattiv!

Barbikju magħmul minn drum tal-magna tal-ħasil Stanisław Chełstowski, produttur Janów Podlaski, Provinċja ta’ Lubelskie, il-Polonja, is-seklu 21 Il-Mużew Etnografiku Nazzjonali f’Varsavja

L-iskart huwa xhud tal-impronta tagħna fuq id-dinja.

Anke meta jintrema, l-iskart isawwar l-ambjent tagħna. Xi drabi bi ftit, xi drabi b’ħafna aktar. Din il-miżbla għall-iskart radjuattiv fi Spanja turi kemm is-soċjetà għandha tagħti attenzjoni lill-iskart, jekk trid tittrattah kif suppost.

EL Cabril sit għar-rimi tal-iskart radjuattiv ta’ livell baxx Cécile Massart (b. 1949), fotografu

52 individwu u sitt organizzazzjonijiet fi Brussell iddiskutew is-suġġett tal-iskart magħna.

Mużajk ta’ oġġetti, nies, u postijiet. Stampi li jiddokumentaw il-fażi ta’ riċerka li seħħet fl-2021.

Sir af uħud min-nisa u l-irġiel li jżommu l-belt tagħna nadifa. Huma professjonisti tal-indafa pubblika li qasmu magħna l-għarfien u l-memorji tagħhom dwar l-iskart.

Ċavetta għar-rimi tal-iskart pubbliku, wieħed mill-oġġetti tal-parteċipanti fil-wirja.

Tgħallem minn dawk in-nisa u l-irġiel li jsewwu jew li jsibu użu ġdid għal affarijiet li kieku jintremew. Huma voluntiera jew professjonisti li, billi jaqsmu l-esperjenza tagħhom, jgħinuna nħarsu lejn oġġetti u materjali minn angolu ieħor — jew saħansitra jagħtuhom ħajja oħra.

Ritratt ta’ Sylvie Colassin, voluntiera f’repair cafés (ċentri għat-tiswija) fi Brussell, waħda mill-parteċipanti. 
Ritratt © Tatiana Tumashik

Kunu ispirati min-nisa u l-irġiel li jillimitaw l-ammont ta’ skart li jipproduċu, xi drabi sal-punt li ma jiġġeneraw l-ebda skart. Huma persuni ordinarji li jiddeċiedu li jagħtu l-kontribut personali u individwali tagħhom għat-tnaqqis tal-produzzjoni globali tal-iskart.

Kontenut ta’ sena sħiħa ta’ skart ġo vażett, wieħed mill-oġġetti tal-parteċipanti tal-wirja.

Sir af min huma, aqra xi wħud mill-istejjer tagħhom jew sir af aktar dwar l-oġġetti li skoprejna permezz tagħhom: 

— fil-wirja temporanja fejn jintwerew l-oġġetti, akkumpanjata minn kwotazzjonijiet, testimonjanzi awdjo u vidjo.

— f’oġġett muri b’mużajk tar-ritratti tagħhom.

— fil- “bijografiji” tal-oġġetti ppubblikati fuq www.throwaway-project.eu u fil-pubblikazzjoni.

U ltaqa’ ma’ xi wħud minnhom jiġu fl-avvenimenti organizzati f’Dar l-Istorja Ewropea!

Għadu għaddej minn waħda mill-intervisti bil-vidjo rreġistrati fl-2022 ma’ esperti, f’dan il-każ Sophie Melckmans, fi Brussell.

Aktar minn 60 oġġett diġitalizzat jirrakkontaw storja permezz ta’ ritratti u testi, u jħeġġu lill-qarrej jirrifletti fuq dak kollu li jdawwarhom. L-oġġetti huma li jintremew u bla valur, jew tranżitorji u li jistgħu jerġgħu jintużaw? Huwa żibel jew riżorsa? Il-kreattività, il-ħajja ta’ kuljum u l-ambjent huma biss ftit mit-temi li l-utenti jistgħu jagħżlu biex jinnavigaw il-pjattaforma.

Wara l-oġġetti

Tgħallem dwar ir-realtajiet lokali u l-komunitajiet relatati mal-iskart, permezz ta’ filmati qosra ffilmjati fil-mużewijiet stess jew madwarhom. Il-kontenut interattiv minn madwar l-Ewropa jikkondividi għarfien siewi u jqajjem kuxjenza dwar l-impatt tal-iskart fuq il-madwar tagħna filwaqt li jipprovdi wkoll ħarsa kalejdoskopika dwar is-sinifikat tal-iskart tagħna llum.

Stejjer awdjoviżivi

Filwaqt li tibda mid-definizzjonijiet ta’ x’inhu l-iskart — mogħtija minn persuni reali li huma esperti fil-ġestjoni u t-tnaqqis tal-iskart — din il-logħba tisfida lil min qed jilgħab jirrifletti dwar dak li jemmen fih u li mdorri jagħmel.

Kwiżż

Il-pjattaforma online fiha blogposts, rapportaġġi ta’ ritratti, avvenimenti b’xandir dirett u podcasts fuq varjetà ta’ attivitajiet dwar il-kwistjoni tal-iskart, li seħħew matul il-proġett.  Din hija l-opportunità tiegħek biex tiltaqa’ ma’ Ewropej oħra u tgħinek tifhem aktar dwar l-iskart.

Taż-żgħażagħ

L-involviment ta’ mużewijiet minn diversi partijiet tal-Ewropa, u esperti bi profili differenti, fil-kokreazzjoni tal-kontenut, ipprovda opportunità biex jiġi esplorat is-suġġett tal-iskart mill-perspettiva ta’ dixxiplini differenti. Skopri min u fejn huma.

Sħab

L-involviment sinifikattiv tal-udjenza huwa mħeġġeġ permezz tal-interazzjoni tagħhom fil-wirja kif ukoll tal-pjattaforma online. Il-ħolqien ta’ programm varjat jgħin biex jinħolqu interazzjonijiet bi skop mal-udjenza filwaqt li tiġi permessa l-aċċessibbiltà tal-kontenut, u jinbena fuq il-bżonn tan-nies li jirriżolvu l-kwistjonijiet dwar id-dinja li jgħixu fiha.

Introduzzjoni

Il-programm jinkludi żjarat iggwidati, workshops fl-iskejjel, u avvenimenti festivi u akkademiċi dwar is-suġġett tal-iskart. Huwa spazju għall-udjenzi fi Brussell u madwar l-Ewropa biex jużaw il-format preferut tagħhom ta’ stili ta’ tagħlim filwaqt li jagħtu lin-nies l-opportunità li jsaqsu u fl-aħħar mill-aħħar jinfluwenzaw is-soċjetà permezz ta’ ħsieb kritiku u azzjoni infurmata.

Programm ta’ rimi

L-iskart qed jiżvela. L-iskart huwa moħbi. L-iskart huwa kullimkien! Min huma l-Ewropej tal-lum u mill-passat li semmgħu leħinhom biex jitolbu lill-kontemporanji tagħhom jibdlu d-drawwiet tagħhom relatati mal-produzzjoni tal-iskart? X’inhuma l-elementi li ġiegħlu lin-nies iqajmu l-opinjoni pubblika dwar l-iskart? Mir-rivoluzzjoni industrijali sal-lum, dan il-workshop se jħeġġeġ lill-istudenti jiskopru u jiddiskutu l-bidliet kbar fil-mod kif l-Ewropej indirizzaw l-iskart matul l-istorja.

Workshop għall-iskejjel

X'se jsalvana mill-kriżi tal-iskart? Soluzzjonijiet xjentifiċi innovattivi, leġiżlazzjoni infurzata, movimenti popolari kontra l-konsumiżmu, jew attiviżmu individwali virali? Jew dawn kollha flimkien? Nixtiequ nisimgħu l-opinjoni tiegħek. Fi tmiem il-wirja, il-viżitaturi se jintalbu jagħtu l-opinjoni tagħhom dwar din l-interazzjoni relatata mal-4 Rs: Uża mill-ġdid, Irranġa, Irriċikla u Naqqas.

4Rs Interactive