Le NEIVANMADE, ealaíontóir, Lviv na hÚcráine

Ba mhaith liom scéal tábhachtach a insint duit inniu. Baineann sé leis an rud nach dtugann daoine mórán airde air riamh ach atá níos tábhachtaí acu ná ór an tsaoil seo. An tsaoirse atá i gceist agam.

Rinneadh an saothar ealaíne seo — ‘The Ark’ [an Áirc] — ar an 1 Márta. An chéad seachtain tar éis thús an chogaidh a bhí ann. Bhí an scéal tar éis alltacht a chur ar dhaoine agus suaitheadh a bhaint astu. Bhí an domhan ar fad ag breathnú ar mhuintir na hÚcráine agus iad ag cur i gcoinne ‘an tríú harm is láidre ar domhan’. Níor chreid aon duine ionainn ansin, ach sheasamar an fód go dtí seo agus táimid ag déanamh amhlaidh agus muid ag caint anseo. Ach ag an tráth sin, ní raibh aon rud againn chun cosc a chur le ruathair aeir na Rúise agus, mar sin, bhí buamaí ag titim ar bhailte síochánta na hÚcráine gach lá. Rinneadh olluaigheanna de thithe, d’ospidéil agus de scoileanna do na mílte agus na mílte duine den chosmhuintir nach raibh aon rud as bealach déanta acu. Bhí cabhair ag teastáil go géar uainn, ach bhí eagla ar na ceannairí is cumhachtaí ar domhan go spreagfaidís an Rúis le gníomhartha níos measa a dhéanamh. Ach céard a d’fhéadfadh a bheith níos measa ná na mílte fear, bean agus leanbh a dhúnmharú, a éigniú agus a chéasadh? Ionsaí a dhéanamh ar thír san Aontas Eorpach, ar ndóigh. 

Bhíomar ag impí ar thíortha eile cabhrú linn ach bhí a fhios againn go bhfágfaí asainn féin muid le gealta brúidiúla. Sin an fáth nach ‘DÚN an spéir’ ach ‘COIMEÁD an spéir OSCAILTE’ atá scríofa ar an bpóstaer. Tháinig an mana sin chun cinn in 2014 nuair a bhí Réabhlóid na Dínite ag tarlú i gCív. Nuair a bhí buíonta móra póilíní agus paraimíleatach ag scaoileadh le daoine ar na sráideanna, d’fhógair daoine a bhí saor na focail sin chun tabhairt ar dhaoine baracáidí a chruthú. Chun nach dtitfeadh an spéir anuas agus go mbeadh grian na saoirse go hard sa spéir arís san Úcráin.

Tá ár gcuid saighdiúirí ag cosaint spéir na hÚcráine lena gcorp, agus maraíodh go leor laochra ar láthair an chatha. Tá níos mó armra uainn; teastaíonn sé go géar uainn. Seans go gceapann tú nach bhfuil gá le tacaíocht mhíleata. Sa chás sin, bain triail as buamálacha agus sceimhlitheoireacht núicléach a chomhrac le meangadh gáire agus scéalta faoi shíocháin ar fud an domhain. Ní bhainfidh tú aon rud amach ar an gcaoi sin seachas áthas a chur ar na Rúisigh mar go gcloífidh siad thú gan mórán dua.

Ach seasaimid. Seas ar an gcaoi chéanna le tairseach teampaill ársa a théann isteach sa mhachaire nua. Seans gur mhaith leat a fháil amach cén fáth ar thug mé ‘The Ark’ [an Áirc] ar an bpíosa seo. Seo a déarfaidh mé leat: san Úcráin faoi láthair, is cuma cé thú féin: duine ar an eite chlé nó ar an eite dheis, aindiachaí, Caitliceach, feimineach, duine aiteach, sóisialach, coimeádach. Táimid sa bhád céanna, ag seoladh trí stoirm fola agus dóiteáin ar bord na hÁirce nua-aimseartha.

Teideal creidiúna an íomhá: The Ark, By NEIVENMADE, 2022