Postcolonial?
Het Huis van de Europese Geschiedenis bevraagt het koloniale verleden van Europa in zijn nieuwe tijdelijke tentoonstelling “Postkoloniaal?”.
Vertrekkend van de structurele fundamenten van het Europese kolonialisme, via de manieren waarop Europeanen hun macht behielden toen hun rijken instortten en de gevolgen daarvan voor pas onafhankelijk geworden landen, brengt de tentoonstelling ons tot in het heden. Ze nodigt ons uit om na te denken over hoe de koloniale geschiedenis het leven vandaag nog steeds vormgeeft. Unieke kunstwerken, historische objecten en persoonlijke verhalen begeleiden de bezoeker tijdens deze noodzakelijke Europese confrontatie met het kolonialisme.
De geschiedenis van Europa is niet beperkt tot de grenzen van Europa… Europa moet worden benaderd als een mondiale kwestie.
Wat is er te zien in de tentoonstelling?
8
Persoonlijke verhalen
onderzoeken hoe kolonialisme individuele levens heeft gevormd
195
Historische voorwerpen en documenten
van de 7e eeuw tot nu
25
Hedendaagse kunstwerken
waarvan de kunstenaars zich bezighouden met dekolonisatie
4
Talen
Engels, Nederlands, Frans, Duits
Inleiding
Na de Tweede Wereldoorlog leek de koloniale macht te verbrokkelen. Tussen 1945 en het einde van de twintigste eeuw wisten meer dan 80 landen de Europese overheersing van zich af te schudden en onafhankelijk te worden. Hun overwinning kwam er na jaren of zelfs eeuwen van verzet tegen gewelddadige onderdrukking en leek een definitieve breuk met het verleden in te houden. Maar schijn kan bedriegen.
Op welke manieren blijft de koloniale machtsmatrix – de ideeën, gebeurtenissen, ongelijkheden en onrechtvaardigheden die uit het kolonialisme zijn voortgekomen – de hedendaagse wereld beïnvloeden?
Tentoonstelling secties
De tentoonstelling bestaat uit vier delen:
-
De structurele fundamenten van het Europese kolonialisme
en zijn lange geschiedenis vanaf de 15e eeuw tot 1945
Wat zijn de structurele kenmerken die typerend zijn voor het kolonialisme? Elk geval van Europese kolonisatie heeft een eigen verhaal, maar toch zijn er ook gelijkenissen. Als je je bewust bent van de systemische kenmerken van kolonialisme, kun je ze ook in het heden herkennen.
Botanist Kid (Boy) of Kind van de postkoloniale wereld, 2024, CBE RA Yinka Shonibare (geb. 1962).
Verworven in 2024. EU, EP, Huis van de Europese geschiedenis, Brussel.
© Yinka Shonibare CBE RA -
Het einde van de imperiums?
vraagt hoe Europeanen hun macht behielden toen hun rijken instortten
In 1945, na afloop van de Tweede Wereldoorlog, lag Europa in puin en brokkelde ook zijn macht af. Want waar zouden de geallieerde landen, die met moeite het nazisme en fascisme hadden verslagen, nu nog de kracht vandaan halen om het kolonialisme te verdedigen? Gekoloniseerde volkeren zagen in dat radicale verandering nu mogelijk was.
Koloniale jurk, 2008, Susan Stockwell (geb. 1962).
Verworven in 2019. EU, EP, Huis van de Europese geschiedenis, Brussel.
© Susan Stockwell -
Tussen onafhankelijkheid en ware vrijheid
Vanaf het einde van de jaren 1950 kwam de dekolonisatie in een stroomversnelling terecht
Alleen al in 1960 werden 17 Afrikaanse kolonies onafhankelijk. Dit waren uitzonderlijke momenten van triomf, hoop en trots. De euforie die veel mensen voelden, was echter een kort leven beschoren.
Luzia Inglês Van-Dúnem (lid van de Volksbeweging voor de Bevrijding van Angola), 1968.
© Augusta Conchiglia 1968 -
Wat nu?
Wie het koloniale verleden van Europa onder ogen ziet, zal opmerken dat de sporen ervan tot op de dag van vandaag overal zichtbaar zijn
Maar elk onrecht stuit vroeg of laat op verzet. Binnen en buiten Europa zetten talloze mensen zich in voor verandering: kunstenaars, activisten, onderzoekers, leerkrachten, organisatoren en gewone burgers nemen verantwoordelijkheid in hun gemeenschap. Ze nodigen ons uit om een andere invulling te geven aan wat het betekent om Europeaan te zijn, om eerlijk te kijken naar de plaats van Europa in de wereld en om open te staan voor nieuwe manieren van samenzijn en samenleven.
Baga Nimba (Gold), 2019, Niyi Olagunju (geb. 1981).
Verworven in 2020. EU, EP, Huis van de Europese geschiedenis
© Niyi Olagunju
Waarom deze tentoonstelling?
Het Huis van de Europese geschiedenis, dat in 2017 zijn deuren opende, heeft als missie en verantwoordelijkheid om de geschiedenis van Europa te onderzoeken. In onze huidige museumopstelling komen de blijvende gevolgen van kolonialisme te weinig aan bod. Er wordt niet stilgestaan bij de verhalen van mensen die koloniaal geweld hebben ondergaan en weerstaan.
Met deze tentoonstelling wil ons team deze leemte vullen en een nieuwe weg inslaan. De tentoonstelling zal als een katalysator werken om onze keuzes in het hele museum opnieuw te bezien.
Projectteam
- Hoofdcurator en projectleider
- Kieran Burns
- Curatoren
- Ayoko Mensah, Simina Badica en Joanna Urbanek
- Assistent-curatoren
- Elena Garcia Caffarena, Laura Coccia
- Persoonlijke verhalen Curator
- Daphné Budasz
- Stagiair-curatoren
- Helja Asadi-Gholami, Adrià Enríquez Álvaro, Hannah Savage, Emily Shoebridge Martín
- Tentoonstellingsproductie
- Philippe Peyredieu du Charlat
- Leren en Outreach
- Mackda Ghebremariam Tesfau, Paul Grabenberger
- Collecties – conservatoren
- Vasileios Galanakos, Anke van Achter
- Collecties – assistent bruikleningen
- Karolina Milkowska
- Collecties – archivaris
- Vladimir Cajkovac
- Publicatie
- Stéphanie Gonçalves, Christine Dupont
- Communicatie en Partnerschappen
- Ana Salvador, Nicolas Withof
- Faciliteiten, bezoekersdiensten & IT
- Vito Maltese, Carlos Ibañez Fandos
- Financiën
- Jasna Burn, Korana Matetić
Om deze tentoonstelling te maken, hebben we samengewerkt met een panel van historici, onderzoekers, activisten, leidersfiguren binnen verschillende gemeenschappen en andere deskundigen uit de hele wereld. Ook hebben we contact gezocht met mensen die hun persoonlijke ervaringen met kolonialisme en de manier waarop ze hiermee zijn omgegaan met ons wilden delen.
Persoonlijke stemmen in de tentoonstelling
Het brengen van persoonlijke verhalen staat in het concept van deze tentoonstelling centraal. In totaal worden acht persoonlijke verhalen verteld aan de hand van audiovisueel materiaal en bijbehorende objecten. De verhalen vertegenwoordigen verschillende visies op de koloniale geschiedenis en tonen de complexiteit ervan.
- Uazuvara Ewald Kapombo Katjivena
- Lessen in menselijkheid van een overlevende van genocide.
- Sabrina Tirvengadum
- Identiteit terugvinden via archieven en AI.
- Yves Abibou
- Een strijd om erkenning van een bloedbad.
- Leah Latumaerissa
- Een gebroken belofte van het Nederlandse koloniale leger.
- Zohra Opoku
- Familie herenigen via kunst.
- Ilda Vaz
- Muziek wordt een instrument van helingen verzet.
- Rahel Sereke
- Strijden voor rechten en tegen structureel racisme.
- Jacqui Goegebeur
- Koloniale verwoesting van kindertijd en gezinnen.
Academische adviesgroep en Kritische vrienden
Bij de ontwikkeling van de tijdelijke tentoonstelling staan de beginselen van academische onafhankelijkheid en het gebruik van deskundige kennis centraal. In dit verband heeft het Huis van de Europese geschiedenis een tweeledig advies- en evaluatiekader opgezet, een speciale werkgroep van het Academisch Comité van het Huis van de Europese Geschiedenis, de zogenaamde “adviesgroep”, en een panel van ‘kritische vrienden’, bestaande uit acht vooraanstaande academici en activisten uit heel Europa.
Academische adviesgroep
- Prof. Dr. Sharon MacDonald — Voorzitter van de adviesgroep
- Dr. Olivette Otele — Historicus en vooraanstaand onderzoeksprofessor, School of Oriental and African Studies, Londen
- Prof. Dr. Paul Basu — Onderzoeksprofessor transdisciplinair onderzoek, Universität Bonn
- Dr. Ghurminder K. Bhambra — Hoogleraar postkoloniale en dekoloniale studies, University of Sussex
- Prof. Dr. Luisa Passerini — Hoogleraar geschiedenis aan het European University Institute, Florence
- Prof. Dr. Wolfgang Schmale — Hoogleraar moderne en hedendaagse geschiedenis, Universität Wien
Kritische vrienden
- Professor Peo Hansen — Universiteit van Linköping
- Professor Michael McEachrane — lid en rapporteur van het Permanent Forum van de Verenigde Naties voor mensen van Afrikaanse afkomst, in Zweden
- Professor Christina Roldão — Universiteit van Lissabon
- Dr. Margaret Ohia Nowak — Marie Curie-Skłodowska University in Lublin
- Mitchel Esajas — Black Archives in Amsterdam
- Professor Valerie Rosoux — UCLouvain, België
- Ines Mwedi Malila — Mémoires Coloniales, België
- Mame-Fatou Niang — Carnegie Mellon University
Public Programme Circle
De Public Programme Circle (PPC) is een groep van uitgenodigde experts, praktijkmensen, kunstenaars en docenten die samen met het museum een rijk programma van activiteiten rond deze tentoonstelling hebben samengesteld. Hun doel is om bezoekers zinvolle manieren te bieden om betrokken te raken door middel van lezingen, artistieke optredens, workshops en meer.
Ontdek meer over de evenementen en activiteiten die verband houden met deze tentoonstelling (binnenkort beschikbaar).
Deze tentoonstelling maakt gebruik van afbeeldingen en voorwerpen uit externe archieven en collecties. Hoewel we ons uiterste best hebben gedaan om ervoor te zorgen dat alle beeldrechten correct worden vermeld, kunt u contact opnemen met het Huis van de Europese geschiedenis als er wijzigingen in de vermeldingen nodig zijn.