Dwar il-wirja
(Wirja ntemmet fl-2018)
Matul is-sekli, x’ġab flimkien in-nies fl-Ewropa?
X’traċċi nistgħu nsibu ta’ dawn l-interazzjonijiet tal-passat f’ħajjitna llum?
“Interazzjonijiet” turi stejjer dwar nies li jmorru min post għall-ieħor u jiltaqgħu, dwar l-ivvjaġġar ta’ ideat u merkanzija, dwar laqgħat u skambju, f’viżjoni kalejdoskopika tal-istorja kulturali tal-Ewropa.
“Interazzjonijiet” hija post ta’ laqgħa: Din it-taqsima tistiednek tinteraġixxi b’modi differenti, l-istess kif għamlu l-Ewropej ta’ dari, meta kienu jkunu qed jagħmlu l-kummerċ, jiġġieldu, jew iwettqu negozjati bejniethom. Ejja u interaġixxi mal-wirja, u ilgħab ma’ viżitaturi oħra!
“Interazzjonijiet” jistiednek tiskopri billi tuża s-sensi kollha: Se tara oġġetti sbieħ, tilgħab rekords mużikali, tisma’ stejjer ta’ nies li jiltaqgħu, irwejjaħ fwejjaħ, tmiss biċċiet u skopri l-istorja tal-pizza u tal-croissant!
Nintraċċa l-Ewropa tiegħi
Il-kċina, is-salott u l-kamra tas-sodda — Skambju
Għalkemm l-affarijiet li jinstabu f’din il-parti tal-wirja jafu jidhru pjuttost familjari u ordinarji, kull oġġett jirrakkonta storja — ħafna drabi mhux mistennija — ta’ kuntatt bejn il-bnedmin lil hinn mill-fruntieri. Bosta affarijiet li jagħmlu parti minn ħajjitna ta’ kuljum saru hekk biss permezz ta’ proċess uniku ta’ influwenza transkulturali fl-Ewropa u mal-bqija tad-dinja. Dan jagħmel l-ambjent tagħna ta’ kuljum ferm aktar affaxxinanti, hux tassew?
Il-fluss ta’ persuni, merkanzija, prattiki u ideat li jikkaratterizza l-istorja tal-bniedem jiżgura bidla fi ħdan il-kulturi kollha. Xi kultant kliem ta’ nisel barrani li nsibu fl-ilsna tagħna jagħtuna ħjiel ta’ dik ir-realtà, xi kultant din tkun aktar moħbija. Din il-kamra hija stedina biex tiskopri n-natura kulturalment imħallta ta’ ħafna mill-affarijiet li nsibu madwarna.
TOGĦMIET
L-istorja tat-tisjir, tax-xorb u tal-ikel fl-Ewropa hija forsi l-aħjar tema biex turi l-kuntatti fertili u effettivi li eżistew bejn reġjuni, nazzjonijiet u kontinenti differenti. Diversi ingredjenti, riċetti u utensili li x’aktarx ikollok fil-kċina tiegħek illum qasmu l-fruntieri f’idejn koki, baħħara u vjaġġaturi oħra, u evolvew u influwenzaw lil xulxin.
Il-librerija tal-Ġimgħa tas-Sibt ta’ Cotter madwar 1885 Kodak Kollezzjoni, Xjenza u Soċjetà, ir-Renju Unit © Getty Images
ĦSIBIJIET
Kitba, qari, tpinġija, logħob jew żfin: dawn huma kollha attitudnijiet u attivitajiet li jittrażmettu firxa wiesgħa ta’ ħsibijiet u ideat fil-forma ta’ messaġġi, metodi, mudelli u disinji li qegħdin il-ħin kollu jgħaddu minn id għall-oħra u jinbidlu. Għadd ta’ invenzjonijiet huma r-riżultat tal-mod kif persuni ta’ nisel differenti tgħallmu minn xulxin u influwenzaw lil xulxin matul l-istorja.
Mara tikteb Ittra Frans Van Mieris l-Anzjan (1635–1681), 1680 Rijksmuseum Amsterdam, in-Netherlands
ĦOLM
Il-Kamra tas-sodda hija ddedikata għar-rakkonti u l-leġġendi li jirriflettu kuntatti li ħallew il-frott f’postijiet u żminijiet differenti. Żwiġijiet dinastiċi transfruntieri iżda wkoll konkwisti militari żvolġew rwol ewlieni fl-introduzzjoni u d-diffużjoni ta’ fwejjaħ, tessuti, tekniki, stili u drawwiet ġodda fl-Ewropa.
Hans Christian Andersen jaqra għat-tfal tal-pittur Elisabeth Jerichau Baumann (1819–1881), 1862 H. C. Andersens Hus, Odense, id-Danimarka © Getty Images