Άνοδος στην Ευρώπη, από το 1945 έως σήμερα
(Η έκθεση ολοκληρώθηκε στις 2020)
Τα τελευταία 70 χρόνια, οι νέοι της Ευρώπης άλλαξαν σιγά-σιγά: από παθητικά υποκείμενα της Ιστορίας, έφτασαν να την διαμορφώνουν ενεργά. Αυτή η έκθεση εξετάζει τέσσερεις γενιές νέων που ενηλικιώθηκαν σε καίριες στιγμές της Ευρωπαϊκής Ιστορίας: στα τέλη της δεκαετίας του 1940, στη δεκαετία του 1960, στη δεκαετία του 1980 και στη δεκαετία του 2000. Η έκθεση μελετά τις κομβικές εμπειρίες της νιότης, τη μόρφωση και τη δουλειά, την οικοδόμηση της ταυτότητας και την αναζήτηση της αγάπης.
Τέτοιες εμπειρίες επηρεάζονται αναπόφευκτα από την πολιτική, την κοινωνία, τον πολιτισμό και την οικονομία της κάθε εποχής. Το να είσαι νέος σε μια ευημερούσα και ελεύθερη κοινωνία διαφέρει πολύ από μια νιότη σημαδεμένη από τη φτώχεια ή τη πολιτική καταπίεση.
Σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι νέοι επέλεξαν να εγκαταλείψουν τις αξίες των γονέων τους και να αντιληφθούν τον εαυτό τους ως ξεχωριστή γενιά — «η γενιά μου». Οικοδόμησαν την δική τους κουλτούρα· διαμόρφωσαν τις δικές τους αξίες· αξίες για τις οποίες οι νέοι ήταν έτοιμοι να αγωνιστούν ή ακόμη και να πεθάνουν γι’ αυτές.
Η έκθεση αυτή μπορεί να μιλά για τους νέους αλλά δεν είναι μόνο γι’ αυτούς. Όλοι έχουμε υπάρξει νέοι, η νιότη μπορεί να χάνεται αλλά δεν ξεχνιέται.
Βίντεο 1 — οι ιστορίες πίσω από τα αντικείμενα
Αντικείμενο που δώρισε στο Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας το ολλανδικό τμήμα του AIDS Memorial Quilt Project.
«Πάπλωμα AIDS» — συνέντευξη για την έκθεση «Ανήσυχα Νιάτα»
Μια εικόνα, χίλιες λέξεις. Ανακαλύψτε τους τρόπους με τους οποίους ο Ολλανδός στρατιώτης Flip Peeters εξηγεί τις εμπειρίες του από τον αποικιοκρατικό πόλεμο κατά του απελευθερωτικού κινήματος της Ινδονησίας (1948-50), με την εικονογράφηση της αλληλογραφίας και του ημερολογίου του. Το ημερολόγιο ήταν έκθεμα της προσωρινής μας έκθεσης «Ανήσυχα Νιάτα».
Σκίτσα από την ιστορία: ημερολόγιο στρατιώτη από τον αποικιοκρατικό πόλεμο κατά του κινήματος της ανεξαρτησίας της Ινδονησίας
Ο Juan Busquets προσχώρησε στην ένοπλη αντίσταση εναντίον του καθεστώτος του στρατηγού Φράνκο σε ηλικία 21 ετών. Εδώ εξηγεί την ιστορία του χειροποίητου μουσικού κουτιού που δάνεισε στην προσωρινή μας έκθεση «Ανήσυχα Νιάτα»
Συνέντευξη — χειροποίητο μουσικό κουτί — δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της ένοπλης αντίστασης εναντίον του φρανκικού καθεστώτος
Πως στήθηκε η περιοδική μας έκθεση «Ανήσυχα Νιάτα», η οποία εξετάζει τέσσερις γενιές νέων ανθρώπων που ενηλικιώθηκαν σε καίριες στιγμές της ευρωπαϊκής ιστορίας: στα τέλη της δεκαετίας του 1940, στη δεκαετία του 1960, στη δεκαετία του 1980 και στη δεκαετία του 2000.
Τα παρασκήνια της δημιουργίας της έκθεσης «Ανήσυχα Νιάτα»
Βίντεο 2 — οι ιστορίες πίσω από τα αντικείμενα
Συνέντευξη με την Terje Toomistu, ιδιώτη συλλέκτρια και ερευνήτρια
Σοβιετικοί χίπηδες
Στα αντικείμενα από τις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας για την κλιματική αλλαγή που δωρήθηκαν από νέους Ευρωπαίους βρίσκουμε ένα αντίγραφο ομιλίας της Greta Thunberg, διάφορα πανό διαμαρτυρίας και μια «στολή» κατασκευασμένη από θαλάσσια πλαστικά απόβλητα. Όλα αυτά τοποθετήθηκαν σε ειδική προθήκη συνδεδεμένη με την προσωρινή μας έκθεση «Ανήσυχα Νιάτα».
Νέοι Ευρωπαίοι δωρίζουν αντικείμενα από διαδηλώσεις κατά της κλιματικής μεταβολής.
Ανακαλύψτε από τις φωτογραφίες της Olivia Heussler τη νεολαία της Ζυρίχης που συμμετείχε στις διαδηλώσεις της δεκαετίας του 1980. Κάποιες φωτογραφίες της εκτίθενται στην προσωρινή μας έκθεση «Ανήσυχα Νιάτα», κάτω από τον τίτλο «ανάμεσα στην απελπισία και την ελπίδα»
Ανάμεσα στην απελπισία και την ελπίδα — η ιστορία μιας φωτογράφου
Τα τελευταία 70 χρόνια, οι νέοι της Ευρώπης άλλαξαν σιγά-σιγά: από παθητικά υποκείμενα της Ιστορίας, έφτασαν να την διαμορφώνουν ενεργά. Ανακαλύψτε τα τέσσερα τμήματα της έκθεσης σε αυτό το διαφημιστικό βίντεο.
Μια ξενάγηση στα αξιοσημείωτα της προσωρινής έκθεσης «Ανήσυχα Νιάτα»
Europes Quiet Generation;
Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος προκάλεσε ένα βαθύ τραύμα στους νέους και τις οικογένειές τους. Έχασαν ή αποχωρίστηκαν αγαπημένα τους πρόσωπα και ο ιστός της καθημερινής ζωής καταστράφηκε. Οι νέοι άνθρωποι συνέχιζαν τη ζωή τους σε συνθήκες μεγάλων ελλείψεων και σπανιότητας αγαθών. Τα νυφικά που ράβονταν από το μεταξωτό ύφασμα που είχε χρησιμοποιηθεί σε αλεξίπτωτα και οι γαμήλιες τούρτες από χαρτόνι συμβολίζουν τον αγώνα να δημιουργηθεί ένα αίσθημα σταθερότητας και κανονικότητας.
Τμήμα «Επιθυμία για Κανονικότητα» Tinker Imagineers, Ουτρέχτη, Κάτω Χώρες
Δυστυχώς, το τέλος του πολέμου δεν σήμαινε πάντοτε το τέλος της βίας και την αρχή της ειρηνικής διαβίωσης για όλους. Σε πολλές χώρες συνέχιζαν να υπάρχουν διαμάχες με τη μορφή πολέμου ή κινημάτων αντίστασης. Οι νέοι αντί να απολαμβάνουν την ελευθερία που τόσο είχαν επιθυμήσει, επηρεάζονταν ξανά από βία και βαριές τιμωρίες. Στα νεοσύστατα κομμουνιστικά καθεστώτα στην Ανατολική Ευρώπη οι νέοι συμμετείχαν σε μια σειρά κινημάτων αντίστασης, ειρηνικών αλλά και ένοπλων.
Κουβαλούσε στην πλάτη του ένα πριόνι, όταν έγινε μια ξαφνική επιδρομή. Ο Kokk δέχθηκε μια σφαίρα, αλλά το πριόνι τη σταμάτησε και έτσι δεν τραυματίστηκε. Όμως το 1949 ο Kokk εξορίστηκε στη Σιβηρία, όπου και πέθανε.
«Εύθραυστη ελπίδα», Το πριόνι που έσωσε τη ζωή του Kokk που ανήκε στους «Αδελφούς του Δάσους» Σοβιετική Ένωση (Εσθονία), 1944-1949 Eesti Rahva Muuseum, Tartu, Εσθονία
Αμέσως μετά τον πόλεμο, δεν είχε δημιουργηθεί στην Ευρώπη κάποιου είδους κουλτούρα της νεολαίας. Ωστόσο, νεοαναδυόμενες κουλτούρες της νεολαίας που είχαν δεχθεί την επιρροή της Αμερικής προσέλκυσαν πολλούς νέους της Ευρώπης οι οποίοι επιθυμούσαν να εκφράσουν την ατομικότητά τους και την αντίθεσή τους με την κοινωνική νόρμα. Σχεδόν σε κάθε χώρα αναδύθηκε κάποιου είδους υποκουλτούρα: Teddy Boys and Rockers στο Ηνωμένο Βασίλειο, Blousons noirs στη Γαλλία, Teppisti στην Ιταλία, Nozem στις Κάτω Χώρες, Halbstarken στη Γερμανία, Bikiniarze στην Πολωνία, Jampecok στην Ουγγαρία, Malagambisti στη Ρουμανία, Potápkas ή Páseks στην Τσεχοσλοβακία και Stilyagi στη Σοβιετική Ένωση.
Οι αρχές σε Ανατολή και Δύση είχαν θορυβηθεί από την άνοδο που σημείωσαν οι νεανικές υποκουλτούρες. Ολοένα και περισσότερο, οι κυβερνήσεις και η αστυνομία έβλεπαν τους νέους αυτούς ανθρώπους ως χούλιγκανς και νεαρούς εγκληματίες, με αποτέλεσμα να τους παρενοχλούν εξαιτίας της εμφάνισής τους.
Tinker Imagineers, Ουτρέχτη, Κάτω Χώρες
Η νεολαία και τα νεανικά κινήματα στην Ευρώπη εξέφρασαν επιθυμία για ειρήνη η οποία θα μπορούσε να υλοποιηθεί μόνο εάν αναλάμβαναν δράση πέρα από τα εθνικά σύνορα. Η νεολαία απεικονίστηκε ως όμορφη, δυνατή και ενωμένη σε διεθνές επίπεδο στον αγώνα για την ελευθερία, χάρη στα σύμβολα της ειρήνης. Οι διεθνείς συναντήσεις των νέων που διοργανώνονταν σε ολόκληρη την Ευρώπη ήταν το μέσο για συμφιλίωση μετά από τον πόλεμο.
Ο Ψυχρός Πόλεμος άλλαξε τα πράγματα, καθώς η σοβιετική κυριαρχία έθεσε υπό τον έλεγχό της την Ανατολική Ευρώπη απομονώνοντάς της και διαρρηγνύοντας την ευρεία αυτή ανταλλαγή σε διεθνές επίπεδο. Η νεολαία και οι νέοι έγιναν ένα βασικό όπλο στον πόλεμο προπαγάνδας μεταξύ Ανατολής και Δύσης.
Tinker Imagineers, Ουτρέχτη, Κάτω Χώρες
Η γενιά της επανάστασης
Μουσική και μόδα τη δεκαετία του 1960
Tinker Imagineers, Ουτρέχτη, Κάτω Χώρες
Στη δεκαετία του 1960 η μόδα αντικατοπτρίζει τις κοινωνικές αλλαγές
(Από αριστερά) χαρτί ενδυμασίας Papitex, Pierre Cardin Bull’ Eye mini-skirt, Dress by the Swedish Design Group Mah-Jong
Μοντέλο σοβιετικού σκούτερ Vyatka VP150
Σοβιετική Ένωση, δεκαετία του 1960
Καφέ δερμάτινο σακάκι που φορέθηκε από τον John Lennon (1940-1980) το 1963 στην ηχογράφηση του άλμπουμ «With the Beatles»
Εθνικά Μουσεία του Liverpool, Λίβερπουλ, Ηνωμένο Βασίλειο
Ανάμεσα σε απελπισία και ελπίδα
Η υψηλή ανεργία των νέων είχε ως αποτέλεσμα πολλοί από αυτούς να παραμένουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην εκπαίδευση και να αναβάλλουν τη δημιουργία οικογένειας. Η απογοήτευση αυξήθηκε και στην Ανατολική Ευρώπη όπου οι νέοι δεν έβλεπαν ευκαιρίες προόδου στους κόλπους του αποτυχημένου κομμουνιστικού καθεστώτος. Ένα ρεφραίν που ακουγόταν συχνά στη μουσική που άκουγαν οι νέοι ήταν το «No Future» (δίχως μέλλον). Η οικονομική, πολιτιστική και πολιτική στασιμότητα ενέπνευσε νέα ρεύματα και υποκουλτούρες. Το ρεύμα της πανκ για παράδειγμα είχε στόχο να σοκάρει και να προσβάλει πραγματοποιώντας μια κριτική της σύγχρονης κοινωνίας και τρόπου ζωής παντού στην Ευρώπη.
Πανκ μπουφάν από δέρμα και μέταλλο τμήμα για τη δεκαετία του 1980
Το 1980/81 ξέσπασε ένα κύμα διαμαρτυριών, θραυσμάτων και βίαιων συγκρούσεων με την αστυνομία. Οι νέοι δεν ήταν ικανοποιημένοι με το σύστημα όπως ήταν, αλλά δεν μπορούσαν να βρουν κάποια εναλλακτική λύση.
Η ανεργία, οι φυλετικές και θρησκευτικές εντάσεις οδήγησαν επίσης σε αιματηρές αντιπαραθέσεις, συχνά με τη συμμετοχή των νέων.
Στην Ανατολική Ευρώπη οι νέοι είχαν μεγαλύτερες ανησυχίες για την ειρήνη, την ελευθερία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Θα έχουν καθοριστική σημασία για το μεταρρυθμιστικό κίνημα και την αυτονομία.
Καλοκαιρινή στολή της Πολεμικής Αεροπορίας του σοβιετικού στρατού με αυτοσχέδια παράσημα. Σοβιετική Ένωση (Λετονία). 1980S Latvijas Okupācijas muzejs, Ρίγα, Λετονία
Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 οι υποσχέσεις της σεξουαλικής επανάστασης φαίνεται πως ήταν έτοιμες να υλοποιηθούν. Οι γυναίκες άρχισαν να αποκτούν όλο και μεγαλύτερη πρόσβαση στην αντισύλληψη και είχαν αποκτήσει μεγαλύτερο έλεγχο στις αποφάσεις που επηρεάζουν το σώμα τους. Οι νέοι στην Ευρώπη είχαν σεξουαλικές επαφές σε μικρότερη ηλικία και πριν από το γάμο. Οι ευκαιριακές σεξουαλικές επαφές είχαν γίνει περισσότερο αποδεκτές από τους νέους, άνδρες και γυναίκες. Η ομοφυλοφιλία έγινε περισσότερο ορατή. Οι σεξουαλικές σχέσεις δεν ήταν πλέον κάτι πολύπλοκο. Αλλά η εμφάνιση του AIDS άλλαξε ριζικά τη ζωή και τη νοοτροπία απέναντι στη σεξουαλικότητα.
Ολλανδική υφασμάτινη δημιουργία στη μνήμη θυμάτων του AIDS, 1990-2014 Δωρεά από το Stichting NAMENproject, Άμστερνταμ, Κάτω Χώρες
Τα νεαρά στελέχη αστικών περιοχών ή αλλιώς οι γιάπηδες θεωρήθηκαν οι κερδισμένοι της οικονομικής ανάκαμψης της δεκαετίας του 1980, και προέβαλαν την επιτυχία τους σε κάθε πτυχή της ζωής τους. Τα μουσικά βίντεο, με υπερπληθώρα οπτικών ερεθισμάτων και εμπορικό χαρακτήρα υπογραμμίζουν τον αυξανόμενο διεθνισμό, καθώς και τη συνείδηση που είχε αναπτύξει η νεανική κουλτούρα γύρω από την εικόνα. Στην αρχή της δεκαετίας του 1990, η κινητικότητα στην εκπαίδευση και την απασχόληση σε συνδυασμό με την αύξηση του βιοτικού επιπέδου και τη διάλυση της πολιτικής διαίρεσης καλλιέργησε την εικόνα του κοσμοπολιτισμού και της εξωστρέφειας για την ευρωπαϊκή νεολαία.
“Yuppies” room (1980s) Tinker Imagineers, Ουτρέχτη, Κάτω Χώρες
Γενιά «εγώ»;
2000S #Protest τμήμα
Tinker Imagineers, Ουτρέχτη, Κάτω Χώρες
Φορτιστής τηλεφώνου Biootech
κατασκευάζεται από την ισπανική νεοφυή επιχείρηση «Bioo»