Środowisko

Marc jest adeptem ruchu „zero waste” i praktykuje „5 R” (ang. „refuse, reduce, reuse, recycle and rot”) – odmawianie, ograniczanie, ponowne użycie, recykling i rozkład (kompostowanie). W 2016 r. z powodzeniem ukończył „słoikowe wyzwanie”: redukowanie produkcji odpadów w ciągu całego roku, tak aby nie przekraczała ona półtoralitrowego słoika. Inni, którzy próbowali żyć w zgodzie z zasadą zero waste, krytykowali „słoikową tyranię” za to, że wywołuje poczucie winy przez to, że kładzie nacisk na zmiany indywidualne, a nie systemowe. Marc jednak potraktował to jako wyzwanie.

Co zawiera ten słoik i co zdaje się mówić o osobie, do której należał? Według Marca „można by pomyśleć, że [słoik należał] do kogoś, kto lubi imprezować, ponieważ zawiera kilka wieczek od butelek wina i festiwalowe bransoletki. [Kogoś], kto ma również problemy z oczami, bo są tam soczewki kontaktowe, i kto jest niezdarny, bo zepsuł smartfon!”.

Przez ostatnich 25 lat na całym świecie rozwijają się ruchy domagające się radykalnego ograniczenia ilości odpadów indywidualnych i przemysłowych, działające pod hasłem: „najlepsze odpady to te, które nie istnieją”. Niektóre osoby starają się ograniczyć do absolutnego minimum ilość śmieci generowanych przez ich gospodarstwa domowe. Inni, którzy zajęli się aktywizmem, stali się bardzo wpływowi w swoich krajach i za granicą, jak Béa Johnson w Stanach Zjednoczonych, Sylvie Droulans w Belgii i Jérémie Pichon we Francji, by wymienić tylko kilka nazwisk.

Właściciel tego słoika, Marc, wykorzystał również swój własny „roczny zbiór odpadów w słoiku” jako narzędzie dydaktyczne, prowadząc warsztaty w imieniu Zero Waste Belgium – organizacji pozarządowej, dla której pracował w latach 2018-2022.

Eksponat ten pochodzi z realizowanego podczas przygotowań do wystawy „Jednorazówki” lokalnego procesu partycypacyjnego, w którym lokalni eksperci od odpadów pomogli w opracowaniu treści wystawy. Społeczności ekspertów przyczyniły się do powstania wystawy poprzez przekazanie swoich świadectw i wypożyczenie przedmiotów (takich jak ten). Zero Waste Belgium była jednym z partnerów i umożliwiła nawiązanie kontaktu Domu Historii Europejskiej z Markiem i innymi osobami.

Podczas swojego „słoikowego wyzwania” Marc unikał generowania śmieci tak bardzo, jak to możliwe – m.in. robił domową pastę do zębów, używał pojemników wielokrotnego użytku do jedzenia na wynos i nie kupił ani jednej paczki chipsów! Następnie wrzucił do słoika wszystkie śmieci, których nie dało się uniknąć. „Odpady [...] są pozostałością naszego życia”, mówi Marc, który uważa, że jego słoik jest jednocześnie „śladem jednego roku – rzeczy, których nie mógł uniknąć, ale także wydarzeń, które przeżył”. Obecnie pozwala sobie na pewne rzeczy, których nie robił w 2016 r. – nawet od czasu do czasu bez poczucia winy sięga po chipsy – ale niektórych dobrych nawyków, takich jak kompostowanie, nigdy nie „wyrzuci”!

Materiał

Pojemnik: szkło i metal. Zawartość: różne rodzaje materiałów nienadających się do recyklingu (głównie małe kawałki tworzyw sztucznych)

Wymiary

Wysokość × średnica: 22,5 × 10 cm; objętość: 1,5 litra

Numer w katalogu

2021.0050.154

Prawa autorskie

Dom Historii Europejskiej, Bruksela, Belgia

Akt założycielski

Na wystawie czasowej „Jednorazówki. Historia współczesnego kryzysu”.

Źródła zdjęć

Zdjęcie z 2022 r. – Regular Studio, © UE, Parlament Europejski

Coraz więcej osób wybiera bardziej przyjazną dla środowiska rozwiązania, myśląc o miejscu swojego ostatecznego spoczynku. Firmy pogrzebowe oferują obecnie trumny i urny wykonane z materiałów pochodzących z recyklingu i ulegających biodegradacji. Wyprodukowane z naturalnego drewna bez dodatku zanieczyszczeń, z wierzby, a nawet z kartonu, trumny te mają tę zaletę, że są tańsze i bardziej ekologiczne.

Obecnie w Walonii dozwolony jest jedynie pochówek, który może powodować zanieczyszczenie gleby, oraz kremacja, do której potrzebne są duże ilości paliw kopalnych. Na całym świecie opracowuje się jednak inne rozwiązania. Obejmują one kompostowanie zwłok – gdzie ciało jest przekształcane w próchnicę i rozkłada się w naturalnych warunkach – czy też wodną kremację, opartą na tej samej zasadzie, ale wykorzystującą alkaliczną hydrolizę. Te futurystyczne i bardziej przyjazne dla środowiska metody są już dozwolone w niektórych krajach i pewnego dnia mogą stać się częścią praktyk pogrzebowych w Europie.

Muzeum Życia Walońskiego organizuje w latach 2022–2023 wystawę na temat śmieci zatytułowaną „Ordures – L'expo qui fait le tri” („Śmieci. Wystawa, która je sortuje”). Koncepcja zero waste zajmuje na niej ważne miejsce. Aby uzupełnić zbiory muzeum, od 2021 r. zebrano imponującą liczbę przedmiotów związanych z zero waste.

Ograniczanie ilości odpadów jest ważne na wszystkich etapach naszego życia, aż do śmierci. Alternatywne rozwiązania, takie jak ta biodegradowalna trumna, wpisują się w ruch zero waste.

Materiał

Tektura, juta i bawełna

Wymiary

52 x 50.3 x 191.5 cm

Numer w katalogu

5060937

Prawa autorskie

Prowincja Liège – Muzeum Życia Walońskiego

Akt założycielski

W magazynie

Źródła zdjęć

Prowincja Liège – Muzeum Życia Walońskiego

To opakowanie podpasek higienicznych – produkowanych przez firmę Procter & Gamble pod marką „always” – zawiera 24 pojedynczo pakowane „podpaski ultra” ze skrzydełkami. Zarówno opakowanie zewnętrzne, jak i poszczególne pojedyncze opakowania wykonane są z cienkiej, turkusowej folii z tworzywa sztucznego. Same wkładki składają się z wielu warstw syntetycznego materiału i są białe z nadrukowanym liliowym i bladoniebieskim wzorem. Marka „always” po raz pierwszy wprowadziła na rynek klasyczne podpaski jednorazowe na początku lat 80. Wkrótce potem zaczęła sprzedawać podpaski ze „skrzydełkami” zaprojektowanymi tak, aby mocno trzymały wkładkę na miejscu i zapewniały lepszą ochronę bielizny. W 1991 r. firma Procter & Gamble wprowadziła na rynek „podpaski ultra”, w których kilka centymetrów grubej waty lub włókniny zastąpiono chłonnym środkiem, tworząc bardzo cienkie podpaski.

Firma Procter & Gamble została założona w Stanach Zjednoczonych przez angielskiego i irlandzkiego imigranta. Dziś jest to firma międzynarodowa, która sprzedaje swoje produkty na całym świecie. Podpaski „always” są dostępne w wielu krajach europejskich, w tym w Niemczech, Hiszpanii i Turcji.

W ramach przygotowań do wystawy poświęconej menstruacji do kolekcji dodano 2020 współczesnych artykułów higienicznych.

W 2017 r. w 28 państwach członkowskich UE zużyto ponad 49 miliardów produktów sanitarnych jednorazowego użytku. Do ich produkcji wykorzystuje się takie materiały, jak pulpa drzewna, bawełna, włókna wiskozowe i tworzywa sztuczne. Po zużyciu przedmioty te – ważące razem 590 000 ton – trafiły na wysypiska śmieci lub do spalarni.

Materiał

Celuloza, materiał syntetyczny; nadruk, spoiwo

Wymiary

Wysokość × szerokość × głębokość: 18 x 8,5 x 8,5 cm (opakowanie zewnętrzne) / Wysokość × szerokość × głębokość: 8,5 x 12 x 0,5 cm (opakowania pojedyncze) / Wysokość × szerokość × głębokość: 23 x 15 x 0,2 cm (podpaska)

Numer w katalogu

N (9 D) 85/2020

Akt założycielski

W magazynie

Źródła zdjęć

Staatliche Museen zu Berlin, Museum of European Cultures / Christian Krug Public Domain Mark 1.0

Nosili je poprzez przymocowanie ich do pasa sanitarnego. W latach 30. XX w. niemieckie katalogi zalecały wszystkim kobietom ze względów zdrowotnych poduszki nitowane maszynowo &qu; Nawet w latach pięćdziesiątych nadal oferowali podkładki na 60 pfennigów w kawałku.

Similar w innych krajach europejskich użyto poduszek dzianych.

The nabyto w 1991 r. od kobiety z Lipsk.

Knitted pod koniec XIX w. w Niemczech sprzedawano podkładki. Ponieważ można je było myć i gotować, można je ponownie wykorzystać, co oznacza, że nie było odpadów, tak jak w przypadku podkładek jednorazowych, które pojawiły się na miejscu w latach 20. XX wieku.

Materiał

Bawełna, bielizna, obrabiana maszynowo, rzeżona maszynowo

Wymiary

34 cm x 10 cm x 0.5 cm

Numer w katalogu

I (23 G) 542/1991

Akt założycielski

Magazynowane

Źródła zdjęć

Staatliche Museen zu Berlin, Museum of European Cultures / Christian Krug Public Domain Mark 1.0

Wzrost popularności jednorazowych produktów menstruacyjnych od lat 50. XX w. przyczynił się nie tylko do powstania nowej formy odpadów, lecz także nowego problemu związanego z zanieczyszczeniem środowiska. Podpaski i tampony były często wyrzucane do toalet i powodowały problem środowiskowy, niemal bezprecedensowych rozmiarów, w postaci zanieczyszczenia wody. Aby go rozwiązać, w damskich toaletach zaczęto stawiać kosze na śmieci. Firmy takie jak Canon Hygiene (obecnie Citronhygiene), PHS czy Rentokil Initial wprowadziły na rynek pojemniki na odpady, których konstrukcja była specjalnie dostosowana do damskich toalet publicznych. Na przykład kosze muszą zmieścić się w wąskich kabinach obok toalety. Dodatkowo klapa w pokrywie została zaprojektowana tak, aby ukryć zawartość pojemnika przed wzrokiem i dotykiem. Model, który MEK dodało do swojej kolekcji, jest produkowany od 1995 r. przez założoną w Niemczech firmę CWS. Obecnie jest on bardzo powszechny w miejscach publicznych w Niemczech, w szkołach, na uniwersytetach czy lotniskach.

CWS jest dostawcą pojemników na odpady higieniczne w całej Europie. Pojemniki te są wynajmowane przez klientów. Usługa CWS obejmuje regularne czyszczenie i dezynfekcję pojemników. Myjnie do czyszczenia pojemników można również znaleźć w całej Europie.

Przygotowując wystawę na temat menstruacji, kuratorzy Muzeum Kultur Europejskich (MEK) natrafili na badania Camilli Røstvik. Zajmuje się ona badaniem historii pojemników na odpady sanitarne – przedmiotów codziennego użytku, które są powszechnie używane i bardzo dobrze znane osobom miesiączkującym w ich codziennym życiu. Jako muzeum kultury codziennej, MEK jest szczególnie zainteresowane takimi pozornie banalnymi przedmiotami, których historia nie jest dobrze znana lub których zastosowania są rzadko kwestionowane. Na potrzeby wystawy kuratorzy zwrócili się o eksponaty do różnych producentów koszy na odpady sanitarne i otrzymali między innymi ten zupełnie nowy egzemplarz.

Pojemniki na odpady higieniczne z pokrywami zapewniającymi prywatność znajdowano do tej pory niemal wyłącznie w damskich toaletach. Są one zaprojektowane specjalnie z myślą o usuwaniu odpadów menstruacyjnych. Odpady te są również uważane za potencjalnie toksyczne. Twierdzenia o „menotoksynie” lub toksycznej krwi menstruacyjnej zostały już dawno obalone. Jednak wraz z pojawieniem się wirusa HIV strach przed zakażeniem przez krew powrócił. W dużej mierze brakuje badań nad tym, czy zużyte produkty menstruacyjne niosą jakiekolwiek ryzyko zakażenia. Pojemniki na odpady menstruacyjne zostały zaprojektowane tak, aby unieszkodliwiać odpady generowane przez kobiety. Wiele modeli można otworzyć bez konieczności dotykania ich rękami. Klapa w pokrywie uniemożliwia zobaczenie lub dotknięcie już znajdujących się w nim śmieci.

Materiał

Tworzywo sztuczne

Wymiary

52,5 × 34,5 × 20,0 cm

Numer w katalogu

N (9 D) 63/2022

Akt założycielski

W magazynie

Źródła zdjęć

Staatliche Museen zu Berlin, Museum Europäischer Kulturen / Christian Krug Public Domain Mark 1.0

Fleurcup to zmywalny kubeczek menstruacyjny wielokrotnego użytku, który daje kobietom bardziej przyjazną dla środowiska możliwość realizacji ich potrzeb higienicznych.

Coraz więcej sklepów w Europie przyłącza się do ruchu zero waste, proponując zmywalne artykuły wielokrotnego użytku, szczególnie w przypadku higieny kobiecej. Jest to odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie społeczności europejskiej na możliwości, dzięki którym poszczególni obywatele mogą odegrać rolę w rozwiązywaniu problemów środowiskowych.

Muzeum Życia Walońskiego organizuje w latach 2022–2023 wystawę na temat śmieci zatytułowaną „Ordures – L'expo qui fait le tri” („Śmieci. Wystawa, która je sortuje”). Koncepcja zero waste zajmuje na niej ważne miejsce. Aby uzupełnić zbiory muzeum, od 2021 r. zebrano imponującą liczbę przedmiotów związanych z zero waste.

Jednorazowe tampony i podpaski są źródłem problemów środowiskowych i zdrowotnych. Zmywalny kubeczek menstruacyjny to rozwiązanie, które zmniejsza ilość odpadów z gospodarstw domowych.

Materiał

Silickon

Wymiary

7 x 4.5 cm

Numer w katalogu

5061345

Prawa autorskie

Prowincja Liège – Muzeum Życia Walońskiego

Akt założycielski

In storage

Źródła zdjęć

Prowincja Liège – Muzeum Życia Walońskiego

Duża torba na ramię do codziennego użytku i na zakupy. Wykonana ze starych banerów reklamujących wystawy w muzeum. Od wielu lat Muzeum Historii Najnowszej w Celje informuje o swoich wystawach na dużych banerach zawieszonych na frontowej ścianie budynku. Banery te służą jako reklama wystaw czasowych przez kilka miesięcy, ale tkanina, z której są wykonane, jest po tym czasie nadal w dobrym stanie. Torby wycina się z zadrukowanej tkaniny tarpaulin i zszywa ręcznie, dzięki czemu każda z nich jest jedyna w swoim rodzaju. Kolekcja toreb uszytych z banerów reklamowych jest dostępna w sprzedaży w sklepie muzealnym.

Materiał, z którego wykonuje się torby, został wyprodukowany za granicą i zadrukowany w Słowenii. Same torby projektuje się i szyje w Słowenii. Są one do nabycia w sklepie muzealnym w Muzeum Historii Najnowszej w Celje. Zwiedzający, którzy zakupią te torby, „poniosą” zatem dawne muzealne banery reklamowe do mniejszych i większych miast w całej Słowenii, w Europie i na całym świecie.

Torby wykonuje się na zamówienie ze starych banerów muzealnych z wykorzystaniem płacht tkaniny tarpaulin, na których reklamujemy wystawy muzealne. Jedna z toreb znajduje się w należącej do muzeum kolekcji Urbano, która obejmuje różne przedmioty związane z miejskim stylem życia i kulturą masową. Torba jest jednym z elementów tej kolekcji muzealnej, ponieważ odzwierciedla trend, jakim jest podążanie w kierunku recyklingu, ponownego użycia i lokalnej produkcji.

Torby wykonuje się ze starych banerów z tkaniny tarpaulin, reklamujących organizowane przez muzeum wystawy. Tkanina wykorzystana do reklamowania wystaw czasowych pełni swoje zadanie przez kilka miesięcy, po czym banery się zdejmuje. Są one ogromnego formatu, zatem zajmują dużo miejsca podczas przechowywania, z drugiej strony szkoda je wyrzucić, ponieważ wykonano je z wielofunkcyjnego materiału o wysokiej jakości. Materiał ten bardzo łatwo się tnie i zszywa, a także doskonale sprawdza się on w codziennym użytkowaniu. Nie trafia zatem na wysypisko, lecz robi się z niego torby na ramię, które są do nabycia w sklepie w Muzeum Historii Najnowszej w Celje.

Materiał

Tkanina plandekowa tarpaulin, taśma / druk, cięcie, szycie

Wymiary

740x380x60 mm

Numer w katalogu

745:CEL;U-683

Prawa autorskie

Muzeum Historii Najnowszej w Celje

Akt założycielski

W magazynie

Źródła zdjęć

Matic Javornik

„Czy wiesz, że do wyprodukowania jednego ubrania potrzeba średnio około 310 gramów materiału? Ponieważ wszystkie z 23 000 koszulek na festiwal pieśni i tańca w 2009 roku zostały wykonane z odpadów powstałych w wyniku masowej nadprodukcji, uniknęliśmy konieczności wyprodukowania około 7130 kg nowego materiału. W rezultacie zaoszczędziliśmy 82 570 litrów (82 570 m3) wody i 80 040 kWh energii, a także zapobiegliśmy emisji 41 989 kg CO2. Estończycy mogą z dumą podziękować wszystkim uczestnikom festiwalu, którzy wnieśli realny wkład w zmianę globalnego przemysłu i dostarczyli przydatną wiedzę, która stała się podstawą do opracowania nowej strategii Komisji Europejskiej w zakresie wyrobów włókienniczych.

Miejsca: festiwale pieśni i tańca, wydarzenia letnie. Dr Reet Aus (2022) jest znanym na całym świecie profesorem Sztuk Wyzwolonych na Uniwersytecie w Tartu, starszym pracownikiem naukowym w Estońskiej Akademii Sztuki, uczestniczy w międzynarodowych projektach badawczych, pomógł opracować nową strategię Komisji Europejskiej w zakresie wyrobów włókienniczych 2035 i jest badaczem w Laboratorium Zrównoważonego Projektowania i Materiałów DiMa w Estońskiej Akademii Sztuki.

Wystawa uczniów zorganizowana przez Muzeum w Galerii DIY zgromadziła uczniów szkół średnich, profesjonalistów, naukowców i praktyków. Podróże w czasie prowadzą zwiedzających przez stałą wystawę Estońskiego Muzeum Narodowego pt. Spotkania, która obejmuje również tematy dotyczące innowacji, ludzi i środowiska. We współpracy z Estońską Fundacją Celebracji Pieśni i Tańca. Nowoczesne muzeum gromadzi historie i przedmioty, które odzwierciedlają globalne tematy społeczeństwa – zrównoważone środowiskowo poglądy i materiały.

Na połączonej wystawie przeanalizowaliśmy z uczniami, w jaki sposób bawełna zebrana z pola trafia na wysypisko śmieci, poprzez produkcję, dystrybucję detaliczną, konsumpcję domową i nadwyżkę rynkową oraz jakie możliwości oferuje gospodarka o obiegu zamkniętym.

Masowa produkcja odpadów daje coraz więcej powodów do innowacji, do obliczania rzeczywistych ilości nadwyżek włókien bawełnianych i znajdowania sposobów na ich wykorzystanie, zanim materiał stanie się bezużytecznym śmieciem. Plus globalne pytania, jak aktywnie wdrażać gospodarkę o obiegu zamkniętym, jak przenieść wiedzę na temat pożądanych nawyków konsumpcyjnych i codziennego recyklingu (sortowania odpadów) na poziom obywateli.

Materiał

Szycie fabryczne

Wymiary

Zrównoważony i przyjazny dla środowiska projekt/produkcja

Numer w katalogu

Wypożyczenie

Prawa autorskie

Estońskie Muzeum Narodowe

Akt założycielski

W trakcie cyfryzacji w laboratorium tekstylnym

Źródła zdjęć

Estońskie Muzeum Narodowe