Από το 2021, το Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας ηγείται μιας σύμπραξης μουσείων που μέσω εκθέσεων και άλλων δραστηριοτήτων εξετάζουν το ζήτημα των απορριμμάτων στην Ευρώπη από ιστορική άποψη και επισημαίνουν ότι τα απορρίμματα αποτελούν σημαντικό δείκτη της αλλαγής της κοινωνίας. Παράλληλα με την προετοιμασία μιας προσωρινής έκθεσης στις εγκαταστάσεις του για το θέμα αυτό, το Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας συμπράττει με εννέα ευρωπαϊκά μουσεία που δραστηριοποιούνται σε τοπικό και εθνικό επίπεδο στους τομείς της φυσικής ιστορίας, της εθνολογίας, της τέχνης και της αρχαιολογίας. Μαζί, διερευνούν τον τρόπο με τον οποίο οι συλλογές, τα προγράμματα και οι πρακτικές τους μπορούν να τους βοηθήσουν να μιλήσουν για τα απορρίμματα με έναν τρόπο που θα ενδιαφέρει το κοινό τους.
Αυτή η πανευρωπαϊκή σύμπραξη οδήγησε στην από κοινού δημιουργία μιας διαδικτυακής πλατφόρμας που τέθηκε σε λειτουργία στις αρχές του 2023 παράλληλα με την προσωρινή έκθεση του Σπιτιού της Ευρωπαϊκής Ιστορίας στις Βρυξέλλες. Παράλληλα, τα συνεργαζόμενα μουσεία υλοποιούν ένα κοινό πρόγραμμα δραστηριοτήτων για το διαδικτυακό και το τοπικό κοινό σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Τα συνεργαζόμενα μουσεία εξετάζουν το θέμα των απορριμμάτων από διακρατική και διεπιστημονική άποψη στο πλαίσιο των ακόλουθων θεματικών τομέων και στόχων:
ΣΥΛΛΟΓΕΣ: Δημιουργία συνδέσεων αντικειμένων μεταξύ χωρών και επιστημονικών κλάδων σχετικά με τα χαρακτηριστικά και τις έννοιες των απορριμμάτων.
ΙΣΤΟΡΙΕΣ: Εστίαση σε άτομα μέσω συνεντεύξεων με κοινότητες σε ολόκληρη την Ευρώπη για να γίνει κατανοητή η σχέση των πολιτών με τα απορρίμματα.
ΟΙΚΟΣΥΣΤΉΜΑΤΑ: Ανταλλαγή γνώσεων και ενημέρωση σχετικά με την παρουσία και τον αντίκτυπο των απορριμμάτων στον περιβάλλοντα χώρο μας.
ΔΙΚΤΥΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ: Σύνδεση γνώσεων και πρακτικών σχετικά με τη διαχείριση απορριμμάτων μεταξύ διαφόρων γλωσσών, περιφερειών, επιστημονικών κλάδων και κοινοτήτων.
ΑΚΤΙΒΙΣΜΟΣ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΜΟΥΣΕΙΩΝ: Τοποθέτηση της βιωσιμότητας στο επίκεντρο των μουσειακών δραστηριοτήτων, μέσω της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών και πόρων.
Εμπλεκόμενοι εταίροι
Λαογραφικό Μουσείο της Αυστρίας (Βιέννη, Αυστρία)
«Στο κέντρο της πρωτεύουσας της Αυστρίας είμαστε ένα ανοικτό (από πολλές απόψεις) οίκημα και μια πλατφόρμα για πολιτιστικά και κοινωνικά ζητήματα του παρελθόντος αλλά και σύγχρονα. Μας ενδιαφέρουν οι συζητήσεις και οι πρακτικές που επανεξετάζουν πτυχές της περιβαλλοντικής, κοινωνικής και έμφυλης δικαιοσύνης. Η εφαρμογή και η συζήτηση αυτών των προσεγγίσεων για τα θέματα των αποβλήτων και των απορριμμάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο αποτελεί μια πολύ ευπρόσδεκτη πρόκληση!»
Εθνικό Μουσείο της Εσθονίας (Τάρτου, Εσθονία)
«Στη μόνιμη έκθεσή μας Encounters και μέσω προσωρινών έργων, εστιάζουμε επίσης στον σημερινό άνθρωπο και το περιβάλλον. Παρουσιάζουμε ιστορίες από τις χώρες της Βαλτικής και τις τοποθετήσαμε εδώ στο Raadi, μια προηγούμενη τοποθεσία αεροδρομίου και τώρα το εντελώς νέο Εθνικό Μουσείο της Εσθονίας στο Tartu, μιλάμε επίσης για μεγάλες διαδικασίες και περιβαλλοντική ιστορία.»
ΜουσείοΕttore Guatelli (Οτσάνο Τάρο, Ιταλία)
«Με την πάροδο των ετών, το Μουσείο Ettore Guatelli ασχολήθηκε πολλάκις με την οικολογία, τα απόβλητα και τα απορρίμματα. Την άνοιξη του 2022 παρουσιάζουμε μια έκθεση με τίτλο «Απορρίμματα: Άνθρωποι, αντικείμενα, τόποι», που βαδίζει στα χνάρια του Ettore, καθώς ασχολείται με θέματα που απασχολούσαν ιδιαίτερα και τον ίδιο, αλλά από μια σύγχρονη άποψη.»
Μουσείο Ευρωπαϊκών Πολιτισμών — Εθνικά Μουσεία του Βερολίνου (Γερμανία)
«Το 2019, στο MEK, διατυπώσαμε μια ιδέα συλλογής η οποία προσδιορίζει, μεταξύ άλλων, τους τομείς εστίασης που θα αποτελέσουν τη βάση για τη θεματική ανάπτυξη των δραστηριοτήτων συλλογής και έκθεσης της MEK κατά τα επόμενα έτη. Η βιωσιμότητα είναι ένας από αυτούς τους τομείς εστίασης, ανταποκρινόμενη σε ένα σημαντικό τρέχον κοινωνικό ζήτημα που αντικατοπτρίζει τις καθημερινές πρακτικές διατήρησης και απόρριψης, καθώς και επισκευής, ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης.»
Μουσείο Σύγχρονης Ιστορίας (Τσέλιε, Σλοβενία)
«Στο κοινωνικά δραστήριο και μελλοντοστραφές μουσείο μας διερευνούμε θέματα σχετικά με τις συνέπειες του τρόπου ζωής μας και προσπαθούμε να προωθήσουμε ή να διευκολύνουμε θετικές αλλαγές.»
Μουσείο της ζωής στη Βαλλονία — Περιφέρεια Λιέγης (Βέλγο)
«Η επόμενη έκθεση στο μουσείο μας θα ανοίξει το 2022 και είναι αφιερωμένη στα απορρίμματα, κυρίως στη Βαλονία, αλλά και στο Βέλγιο και την Ευρώπη. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είμαστε ενθουσιασμένοι να συμμετάσχουμε σε αυτό το ευρωπαϊκό εγχείρημα και να μοιραστούμε την εμπειρία με άλλα μουσεία, αρχής γενομένης από το Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ιστορίας.»
Εθνικό Μουσείο της αγροτικής ζωής στη Ρουμανία (Βουκουρέστι, Ρουμανία)
«Στο Εθνικό Μουσείο της αγροτικής ζωής στη Ρουμανία διοργανώνουμε εθνολογικές έρευνες και εκθέσεις σχετικά με πρόσφατα βασικά κοινωνικοπολιτιστικά ζητήματα, και ορισμένα από αυτά έχουν ως επίκεντρο την έρευνα που συνδέεται στενά με το θέμα των απορριμμάτων.»
Μουσείο Φυσικής Ιστορίας (Βιέννη, Αυστρία)
«Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας έχει ως στόχο να συμβάλει σημαντικά στη βιώσιμη ανάπτυξη στην Αυστρία, την Ευρώπη και τον κόσμο. προσπαθούμε να επιτύχουμε αυτόν τον στόχο μέσω της εξαιρετικής επιστημονικής, διεπιστημονικής και συμμετοχικής έρευνας, ανοίγοντας τις συλλογές μας σε ένα ευρύτερο κοινό που χρησιμοποιεί την ψηφιακή τεχνολογία, χρησιμοποιώντας καινοτόμες, χωρίς αποκλεισμούς και εμπνευσμένες προσεγγίσεις στη διδασκαλία της επιστήμης, και μετατρέπουμε σε ένα μουσείο με πλήρως ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα έως το 2030.»
Εθνικό Εθνογραφικό Μουσείο (Βαρσοβία, Πολωνία)
«Συμμετείχαμε στην πρωτοβουλία του Σπιτιού της Ευρωπαϊκής Ιστορίας καθώς διαπιστώσαμε ότι η εν λόγω σύμπραξη για την ιστορία των απορριμμάτων έχει κοινά σημεία με δικά μας πρότζεκτ και εκθέσεις. Η σύμπραξη αυτή προσφέρει μια μεγάλη ευκαιρία στην «πράσινη ομάδα» μας, η οποία επικεντρώνεται στη βιώσιμη ανάπτυξη, να ξεκινήσει έναν προβληματισμό σχετικά με το ζήτημα των απορριμμάτων και στο μουσείο μας, ως σύνολο, να αναδιαμορφώσει τις διάφορες συλλογές του. Χαιρόμαστε ιδιαίτερα που θα έχουμε την ευκαιρία να μοιραστούμε την εμπειρία και τις γνώσεις μας με μουσεία σε όλη την Ευρώπη.»