W 2021 r. Dom Historii Europejskiej rozpoczął szeroko zakrojony projekt badawczy dotyczący odpadów w Europie: z perspektywy historycznej i pod kątem ich znaczenia jako wyznacznika zmian społecznych. Przygotowując wystawę czasową na ten temat, Dom Historii Europejskiej podjął współpracę z dziewięcioma muzeami z krajów w Europie. Są to muzea aktywne na szczeblu lokalnym i krajowym w dziedzinie historii naturalnej, etnologii, sztuki i archeologii. Wspólnie zastanawiają się, w jaki sposób ich zbiory, programy i praktyki mogą stać się zachętą do „pogadania o śmieciach” w sposób angażujący zwiedzających.
To ogólnoeuropejskie partnerstwo zaowocowało stworzeniem platformy internetowej, która została uruchomiona na początku 2023 r., jednocześnie z inauguracją wystawy czasowej w Domu Historii Europejskiej w Brukseli. W tym samym czasie muzea partnerskie realizowały w całej Europie wspólny program skierowany do odbiorców internetowych i osób odwiedzających muzea osobiście.
Partnerzy badają problem odpadów z perspektywy ponadnarodowej i transdyscyplinarnej pod kątem następujących tematów i celów:
ZBIORY: Związki między dyscyplinami i obiektami w różnych krajach dotyczące cech i znaczenia odpadów.
HISTORIE: Narracja skoncentrowana na ludziach – wywiady z przedstawicielami społeczności z całej Europy, aby zrozumieć ich stosunek do śmieci.
EKOSYSTEMY: Dzielenie się wiedzą i podnoszenie świadomości na temat obecności odpadów i ich wpływu na nasze otoczenie.
SIECI ŚMIECI: Łączenie wiedzy i praktyki – gospodarka odpadami w różnych językach, regionach, dyscyplinach i społecznościach.
MUZEUM AKTYWISTYCZNE: Umieszczenie zrównoważonego rozwoju w centrum działalności muzeum dzięki wymianie najlepszych praktyk i zasobów.
Zaangażowani partnerzy
Austriackie Muzeum Sztuki Ludowej (Wiedeń, Austria)
Tu, w centrum Wiednia, jesteśmy otwarci na dyskusje o przeszłych i bieżących problemach kulturowych i społecznych. Interesuje nas dyskurs i praktyki, które na nowo analizują aspekty sprawiedliwości środowiskowej, społecznej i równości płci. Zastosowanie takiego podejścia do odpadów i śmieci oraz ogólnoeuropejska debata na ten temat są bardzo pożądane!
Estońskie Muzeum Narodowe (Tartu, Estonia)
„Na naszej stałej wystawie Encounters i poprzez projekty tymczasowe skupiamy się również na obecnych ludziach i środowisku. Publikując historie z krajów bałtyckich i umieszczając je tutaj w Raadi, poprzednim lotnisku, a obecnie nowym estońskim Muzeum Narodowym w Tartu, mówimy również o wielkich procesach i historii środowiska”.
Fundacja Muzeum im. Ettore Guatellego (Ozzano Taro, Włochy)
Na przestrzeni lat w Muzeum im. Ettore Guatellego często zajmowaliśmy się kwestią ekologii, odpadów i śmieci. Wiosną 2022 roku otworzyliśmy wystawę pt. „Odpady: Ludzie, rzeczy i miejsca”. Porusza ona tematy, które już Ettore Guatelli uważał za godne uwagi, ale z dzisiejszego punktu widzenia.
Muzeum Kultur Europejskich – Muzea narodowe w Berlinie (Niemcy)
„W 2019 r. na MEK sformułowaliśmy koncepcję zbierania, w której określono m.in. główne obszary, które będą stanowić podstawę tematycznego rozwoju działalności MEK w zakresie zbierania i wystawy w nadchodzących latach. Zrównoważony rozwój jest jednym z tych obszarów zainteresowania, stanowiącym odpowiedź na ważny aktualny problem społeczny, który odzwierciedla codzienne praktyki przechowywania i wyrzucania, a także napraw, recyklingu i ponownego wykorzystywania”.
Muzeum Historii Najnowszej (Celje, Słowenia)
W naszym społecznie zaangażowanym i zorientowanym na przyszłość muzeum badamy istotne kwestie związane z konsekwencjami aktualnego stylu życia i dążymy do promowania i ułatwiania pozytywnych zmian.
Muzeum Walonii – prowincja Liège (Belgia)
„Następna wystawa w naszym muzeum otworzy się w 2022 r. i będzie poświęcona śmieciom, głównie w Walonii, ale również w Belgii i Europie. Z tego powodu mamy nadzieję uczestniczyć w tym europejskim projekcie i dzielić się doświadczeniami z innymi muzeami, począwszy od Domu Historii Europejskiej”.
Rumuńskie Muzeum Kultury Chłopskiej (Bukareszt, Rumunia)
W Rumuńskim Muzeum Kultury Chłopskiej organizujemy badania etnologiczne i wystawy dotyczące bieżących kluczowych kwestii społeczno-kulturowych. Niektóre z nich koncentrują się na badaniach ściśle związanych z zagadnieniem śmieci.
Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu (Austria)
„Muzeum Historii Naturalnej ma wnieść znaczący wkład w zrównoważony rozwój Austrii, Europy i świata. Dążamy do osiągnięcia tego celu poprzez nasze doskonałe badania dyscyplinarne, interdyscyplinarne i partycypacyjne, otwierając nasze zbiory dla szerszego grona odbiorców z wykorzystaniem technologii cyfrowych, stosując innowacyjne, sprzyjające włączeniu społecznemu i inspirujące podejścia do nauczania nauki oraz stając się muzeum w pełni neutralnym pod względem emisji dwutlenku węgla do 2030 r.
Państwowe Muzeum Etnograficzne (Warszawa, Polska)
Bierzemy udział w inicjatywie Domu Historii Europejskiej, ponieważ znaleźliśmy punkty wspólne łączące nasze projekty i wystawy z partnerstwem na temat historii odpadów. Projekt ten stanowi doskonałą okazję dla naszego wewnętrznego zespołu ds. ekologii – inicjatywy skoncentrowanej na zrównoważonym rozwoju – do refleksji nad odpadami. Daje nam to też możliwość ponownego przyjrzenia się naszym zbiorom. Z przyjemnością podzielimy się naszym doświadczeniem i wiedzą z muzeami z całej Europy.