Iarchoilíneach?

Eagarthóirí: Kieran Burns, Christine Dupont, Adrià Enríquez Álvaro, Stéphanie Gonçalves, Ayoko Mensah

Achoimre

Tar éis an Dara Cogadh Domhanda, ba chosúil go raibh an chumhacht choilíneach ag titim as a chéile. Ó 1945 go dtí deireadh an fichiú haois, sháraigh níos mó ná 80 coilíneacht riail na hEorpa agus dhearbhaigh siad neamhspleáchas. Tar éis na ndeicheanna de bhlianta nó fiú na céadta bliain de fhrithbheartaíocht in aghaidh cos ar bolg bhrúidiúil, ba chosúil gur briseadh cinntitheach leis an am a chuaigh thart a bhí sna luachanna a bhí acu. Ach is féidir le cuma a bheith dallamullógach.

Conas a lean maitrís choilíneach na cumhachta — na smaointe, na himeachtaí, na neamhionannais agus na héagóracha a d’eascair as an gcoilíneachas — de dhomhan an lae inniu a mhúnlú, ón gcúigiú haois déag go dtí an lá atá inniu ann?

Tá an cheist lárnach sa taispeántas Iarchoilínigh?, arna chur i láthair ag Áras Stair na hEorpa ón 17 Aibreán 2026 go dtí an 14 Márta 2027. Tugtar le chéile sa leabhar seo ábhar ó na daoine atá taobh thiar den taispeántas, agus aistí ó scoláirí a bhfuil cáil orthu as na hanailísí léirsteanacha a rinne siad ar choilíneachas na hEorpa.

Tá sleachta ann freisin as na hocht scéal phearsanta atá le feiceáil sa taispeántas, ina scrúdaítear na bealaí ar mhúnlaigh an coilíneachas saol daoine agus a leanann de shaol daoine a mhúnlú.

Eolas praiticiúil

• Tá leagan clóite den leabhar ar fáil lena cheannach ó shiopa Áras Stair na hEorpa ar bhunurlár an mhúsaeim, agus trína r-shiopa.
• Is i mBéarla den chuid is mó atá an leabhar agus tá roinnt teistiméireachtaí scríofa ann i bhFraincis agus in Ollainnis.
• Grianghraf cumhdaigh: © Alexis Peskine, grianghraf ón bhfís-ealaín ‘Raft Of Medusa’, 2016. IMAGE Courtesy of the Artist and October Gallery, Londain.